Cử nhân chạy xe ôm: Lỗ hổng từ nhiều phía

26 Thanh Niên

Đánh giá tác giả

Theo các chuyên gia, sự gia tăng đội ngũ cử nhân chạy xe ôm là một hiện tượng xã hội mới, không ổn đối với nền giáo dục và sự phát triển của xã hội. Thực tế này buộc phải nhìn lại từ công tác đào tạo, tuyển dụng đến kỹ năng thích ứng của người lao động...
V.Khánh, một cử nhân quản trị kinh doanh, chạy xe ôm công nghệ /// Ảnh: Nguyễn Tập V.Khánh, một cử nhân quản trị kinh doanh, chạy xe ôm công nghệ - Ảnh: Nguyễn Tập
V.Khánh, một cử nhân quản trị kinh doanh, chạy xe ôm công nghệ
Ảnh: Nguyễn Tập
Doanh nghiệp cùng tham gia đào tạo
Ông Vũ Tuấn Anh, chuyên gia tư vấn và giảng dạy về đổi mới sáng tạo, chỉ ra các nguyên nhân: “Lỗi thứ nhất là do Bộ GD-ĐT và hệ thống các trường ĐH không thật sự nghiêm túc quy hoạch cung cầu dự báo nguồn nhân lực trong ngắn hạn và dài hạn. Mở trường, mở ngành tăng chỉ tiêu giáo dục đào tạo tràn lan đã tạo ra nguồn cung dư thừa ở một số ngành nghề. Thứ hai, giảng viên không làm tròn vai trò giáo dục định hướng việc làm cho sinh viên (SV)”.
Cử nhân chạy xe ôm: Lỗ hổng từ nhiều phía - ảnh 1

tin liên quan

Cử nhân chạy xe ôm
Đội ngũ chạy xe ôm công nghệ ngày càng trở nên đông đảo với phần “góp sức” của các cử nhân ra trường nhưng không có cơ hội làm đúng ngành nghề.
Trong khi đó, Giáo sư Trương Nguyện Thành, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Hoa Sen, cho rằng hiện tượng xã hội này không chỉ diễn ra tại VN. Ở Mỹ, năm 2013, số liệu của Ngân hàng Dự trữ liên bang New York (đăng trên báo Washington Post) cho thấy trong năm 2010, chỉ có 62% SV tốt nghiệp ĐH có công việc đòi hỏi bằng ĐH. Theo Giáo sư Thành, vấn đề quan trọng là tìm hướng ra như thế nào.
Giáo sư Thành cho rằng cách giải quyết căn bản, gốc rễ nhất là có sự tham gia của doanh nghiệp (DN) vào chương trình đào tạo. Ở Mỹ, cứ 2 năm, tất cả các ngành phải đánh giá chương trình đào tạo và cập nhật lại. Một số lớp phải bỏ đi, môn học phải cập nhật mới. Không thể một giảng viên như một thợ dạy, mang giáo trình 5 - 10 năm trước, lúc họ làm luận văn thạc sĩ, tiến sĩ đi dạy được.
DN cần được tham gia góp ý vào chương trình đào tạo của trường để trường thay đổi theo hướng cập nhật yêu cầu mới nhất của thị trường lao động.
Trong một cuộc tọa đàm diễn ra tại TP.HCM gần đây, nhiều DN đề nghị có sự tham gia vào chương trình đào tạo của trường ĐH. Theo tiến sĩ Đinh Quang Nương, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Nguyễn Hoàng, hiện nay việc truyền đạt tri thức, nội dung thực hành của trường ĐH đến SV hơi trễ. Ông Nương cho rằng cần phải để SV thực tập ngay từ năm đầu tiên. Ngoài ra, DN chính là nơi sử dụng lao động nên cũng cần được tham gia vào trường để xây dựng nội dung đào tạo để SV ra trường mới thích hợp với nhu cầu DN đặt ra.
Cử nhân chạy xe ôm: Lỗ hổng từ nhiều phía - ảnh 2

tin liên quan

'Thôi, có 4.000 đồng em cũng không giàu được' - Kỳ 1: Xúc động sống đẹp
Câu chuyện về chàng sinh viên chạy xe ôm mang một chiếc ba lô đã rách gần hết với câu nói: “Có 4.000 đồng em cũng không giàu thêm được” đã được cộng đồng mạng, đặc biệt là giới trẻ chia sẻ chóng mặt những ngày qua, lan tỏa thông điệp sống đẹp trong thời đại “chạy theo đồng tiền” hiện nay.

Bà Lê Thị Ngọc Hải, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Lê Bảo Minh, đề xuất trường ĐH nên có bộ phận đào tạo SV để thực hiện nhu cầu liên kết sử dụng nhân sự của DN. Trường ĐH cần đào tạo SV thật chuyên nghiệp và cung cấp theo hợp đồng với DN. Đó là cách kết nối bền vững và lâu dài, phù hợp cho cả DN và nhà trường.
Theo bà Đàm Bích Thủy, Chủ tịch Trường ĐH Fulbright VN, sự lệch pha giữa trường học và DN là điều mà bộ phận đào tạo của trường nhận ra. Khi bắt đầu chương trình cử nhân từ năm 2018, trường sẽ áp dụng chính sách SV và DN trở thành người “đồng kiến tạo”. Chương trình, phương pháp giảng dạy của trường sẽ không cố định. Một bài học, SV có thể góp ý cho giảng viên thêm những vấn đề mà mình cảm thấy cần thiết. Ngoài ra, DN, nhà tuyển dụng cũng sẽ cùng kiến tạo với nhà trường. Họ sẽ có ý kiến về cách đào tạo làm sao cho phù hợp với công việc và trường sẽ lắng nghe, thay đổi.
Không chỉ là chuyện thiếu việc làm
Theo nhiều chuyên gia, có sự mất cân đối nhu cầu nhân lực nhưng chỉ ở một số ngành nghề, và không phải đó là lý do duy nhất khiến SV ra trường thất nghiệp.
Bà Mai Thúy Hằng, Giám đốc giải pháp nhân sự Công ty Navigos Search, thông tin: “Có rất nhiều DN mới thành lập hoặc hoạt động trong ngành dịch vụ cũng có nhu cầu tuyển dụng nhưng hầu hết bạn trẻ đều không mặn mà vì cho rằng thiếu ổn định nên DN tuyển rất khó”.
Trong khi đó, ông Cao Trung Hiếu, sáng lập và điều hành một công ty phần mềm tại TP.HCM, cho biết công ty của ông hoạt động theo mô hình khởi nghiệp tinh gọn nên không có văn phòng lớn, đội ngũ nhân viên
ít và không quảng bá rầm rộ nhưng chính sách lương và phúc lợi nhân sự tốt. Thế nhưng khi thông báo tuyển dụng thì SV mới tốt nghiệp thường chê văn phòng nhỏ, công ty không danh tiếng… nên rất khó khăn trong việc tuyển nhân sự. “Điều đó tạo độ vênh khiến tình trạng thất nghiệp tại VN ngày càng tăng, còn DN thì than thở không có nhân lực”, ông Hiếu nói.
Cùng trong hoàn cảnh trên, Tổ chức Business Matching VN cần tuyển một vị trí toàn thời gian lương 5 triệu đồng/tháng, được cấp máy tính và một số chế độ ưu đãi khác… nhưng cũng không tuyển được người.
Ông Vũ Tuấn Anh nhận định hiện tượng SV chê việc kiểu này diễn ra nhan nhản do không ít bạn trẻ quan niệm phải làm việc ở các DN lớn, thuê văn phòng hoành tráng thì mới xứng đáng với tấm bằng cử nhân. “Hiện tại có hàng trăm ngàn công việc trong DN nhỏ và vừa, trong DN khởi nghiệp. Vấn đề là nhận thức của các bạn về nghề nghiệp có đúng đắn chưa, có chịu lương thấp trước để trải nghiệm và nuôi dưỡng giá trị nghề nghiệp lâu dài hay không?”, ông Tuấn Anh đặt câu hỏi.
Nguyễn Hương, phụ trách nhân sự Công ty Hot Deal, cho biết: “Khó khăn này còn là do bản thân SV. Thật sự tôi vẫn chạy tuyển dụng mà không ra người mặc dù các vị trí ghi rõ là tuyển SV mới ra trường. Vì các bạn không thèm làm”.
Ông Nguyễn Đức Quỳnh, Giám đốc kỹ thuật của Công ty cổ phần phần mềm Hà Nội, kể: “Tôi gặp một ứng viên vừa tốt nghiệp ngành công nghệ thông tin của một trường ĐH. Qua một số câu hỏi, tôi thấy tư duy của bạn quả thực chỉ phù hợp với nghề… lái xe ôm. Công việc mà chúng tôi tuyển dụng, tất yếu là khó và vất vả hơn nhiều so với nghề xe ôm. Trong khi đó, các bạn lại bị lầm tưởng về nghề nghiệp đồng thời khi bước chân vào nghề, không làm được việc thì lại thiếu kiên nhẫn, không chịu được sức ép nên muốn chuyển sang nghề ít áp lực hơn”.
Sinh viên cần chủ động
Bản thân SV nên chủ động trước, đừng đòi hỏi nhà trường. DN cần thấy SV chủ động, chứ không phải kinh nghiệm. Kinh nghiệm có thể đào tạo theo thời gian, nhưng thái độ là quan trọng nhất. Muốn xin được việc trong môi trường bây giờ cần nhiều yếu tố chứ không phải chỉ ngồi 4 năm trên giảng đường là được. Chỉ nói đến yếu tố mà mình có thể làm được (không tính quen biết, quan hệ, tiền bạc) thì bản thân SV đã phải trau dồi tốt tiếng Anh, có vài kinh nghiệm lẻ lúc còn đi học, thái độ phỏng vấn tốt...
Ngọc Châu (chuyên phỏng vấn tuyển dụng Công ty truyền thông River Orchid VN) 
 Thu nhập trong xã hội có vấn đề   
Đây là tình trạng chung khi mà công việc này được coi là khá nhẹ nhàng với đa số bạn trẻ, không phải suy nghĩ, không phải lao động nặng, thu nhập so với đa số ngành nghề khác còn cao hơn. Điều này chỉ phản ánh được vấn đề lớn nhất là thu nhập trong xã hội VN hiện tại đang có vấn đề, khi mà một người không cần bằng cấp gì, không cần kỹ năng gì, lại dễ dàng kiếm được việc có mức thu nhập cao hơn cả những người phải mất công học tập. Tuy nhiên, cái lo là 10 năm, 20 năm sau này, khi mà các công ty thay máu, cho lực lượng lao động hiện tại ra rìa, thì lúc đó những người đấy biết làm gì để sống.
Đinh Tuấn Long (Viện ĐH Mở Hà Nội)


Bình luận

User
Gửi bình luận
Thanh Anh

Thanh Anh

Sinh viên học hành chi phí hết cả quá trình Đại Học tốn cả Ba Bốn trăm triệu. Khi ra trường đi làm một tháng chỉ vài ba triệu bạc. Không đủ đóng tiền nhà trọ và tiền ăn. Đầu tư lỗ nặng luôn. Không khéo còn không xin được việc rồi ra chạy xe Grab xe Uber... Trong khi thợ hồ giờ làm một tháng cũng trên 10tr, thợ may trên 8tr, công nhân công ty giày của Nhật trên 9tr... Riết thấy trớ trêu quá. Không biết sau này định hướng con em mình sẽ theo lối nào.
Sơn

Sơn

Chắc chắn khẩu hiệu: "Học tập là con đường ngắn nhất để đổi đời" cần phải xem xét lại. Việc học là quan trọng nhưng học để có tấm bằng và học để có thể làm việc, kiếm tiền và nuôi sống bản thân lại là hai việc khác nhau. Thay vì cứ lao vào các trường đại học, chúng ta cần thay đổi tư duy. Chúng ta không chỉ cần cử nhân, chúng ta còn cần công nhân và kĩ thuật viên, trong khi ĐẠI HỌC được coi là cái gì to tát thì HỌC NGHỀ bị coi nhẹ, nếu không nói là khinh rẻ trong con mắt của nhiều người, để rồi nhiều cử nhân cầm bằng đại học ra ngoài rồi mới vỡ mộng.
Đừng rót vào đầu óc trong sáng và hồn nhiên của trẻ thơ là: cứ học đi, ra trường sẽ có việc. Vì cuộc đời không đơn giản như thế.
shiying_fei@yahoo.com

shiying_fei@yahoo.com

Con đường đi làm văn phòng là con đường bậc thang đi lên. Mới ra trường người ta trả cho vài triệu cũng đã hơn công chức nhà nước rồi (họ làm cả chục năm có khi chỉ được 2tr). Theo thời gian, bạn học hỏi và chuyển việc, lương của bạn sẽ tăng dần. So sánh với thợ hồ như thế bạn biết họ làm bao nhiêu năm mới kiếm được mức lương đó không?
Rất nhiều người cứ nghĩ vào được đại học, đóng tiền, học hết, tốt nghiệp là xã hội phải cho họ mức lương cao ư? Đây là kinh tế thị trường, nếu bạn có giá trị thì bạn sẽ có giá cao. Chỉ sợ là học vẹt, học cho qua môn rồi ra trường chẳng chịu học việc, chấp nhận mức lương khởi điểm ban đầu.
Vu trong Giác

Vu trong Giác

Tôi sinh ra trong hoàn cảnh nghèo khổ và cố gắng học xong ĐH và lên cao, trong thời gian học tôi luôn luôn tìm cách làm thêm những vệc làm liên hệ với việc học của tôi và tôi ôm tham vọng là người có khả năng trong lãnh vực học của mình ! Sau khi tốt nghiệp tôi hoàn tàn không có khó khân gì trong việc kiếm việc và tôi có khá nhiều dịp may để nhiều người khác (bạn bố mẹ, hay gia đình giầu có của bạn bè) tin tưởng và sẵn sàng giúp vốn để tôi làm việc (họ nhìn thấy tôi có khả năng và đã chứng minh bằng tài năng thực tế) bên cạnh đó tôi tìm cách chuẩn hoá cá tính con người mình: Thật thà, chăm chỉ, đàng hoàng trong tín nghĩa, không nghiện hút, ăn chơi ..v..v. Xin lỗi các bạn nếu tôi nói tốt về mình, nhưng với tuổi trên 70 rồi, tôi chẳng ham hố gì cái chuyện nói khoác, nói hay, nói tốt về mình nữa. Nhưng tôi nói thật và muốn truyền cho các ban trẻ một bài học rất chính xác đó là các bạn hãy im lặng nhìn lại chính mình và tự hỏi mình là các bạn đã thực sự có tài năng không ? Con người mình có cá tính tốt trong thành công không (trong lời hứa, thời gian, chăm chỉ làm việc và ý chí vươn lên trong thực tế mà không viển vông và vô lý, thiếu logic không ??? ) ! Với những cái mà các bạn có đó thì đâu có chuyện phải làm những việc ngoài ý muốn, khác chuyên môn của mình nhỉ ? Tất cả là do mình mà thôi ! Hay các bạn hàng ngày lê lết tại các quan cafe, hút thuốc phì phò, ăn nhậu và nói khoác... thì việc làm lao lực, không vừa ý là chuyện đương nhiên mà thôi ! Theo tôi biết thì : ĐẠI PHÚ DO THIÊN, NHƯNG TIỂU PHÚ DO CẦN ! Các bạn hay tin vào câu nói đó, rất chính xác !
southward le

southward le

Tôi là doanh nghiệp nhỏ tuyển lao động phổ thông hoài không có ai làm, lỗi do hệ thống đào tạo đại học quá dễ dàng quá dư thừa, nên họ tốt nghiệp thì phải tìm công việc thật tốt xứng với tấm bằng của họ. Đáng lý ra không nên mở trường ĐH quá nhiều, còn không thì phải hạn chế tốt nghiệp ĐH, hoặc dẹp bớt 1 số trường ĐH để đào tạo vừa đủ nhân lực đáp ứng thôi, do số ít tốt nghiệp nên chắc chắn đầu ra sẽ giỏi, còn lại nên cho đi lao động phổ thông, để doanh nghiệp vừa và nhỏ còn tuyển được.
Văn Minh

Văn Minh

Tiền ít mà đòi hít thơm, cứ ra giá cao hơn thị trường thì cũng sẽ có người xin vào làm. Bản thân tôi cũng đã từng trải qua giai đoạn này nên hiểu chứ, công ty lớn có thể trả lương 2 triệu đồng mà vẫn có khối sinh viên xin vào làm để tích lũy kinh nghiệm, có thứ để viết vào CV cho lần xin việc khác, còn công ty nhỏ trả lương 5 triệu người ta cũng ngại vào, chẳng có gì đảm bảo tương lai cả, mai mốt đi xin việc khác thì lại bị chê là làm công ty nhỏ, không có chất lượng.
Huan

Huan

Văn minh bị sao vậy. Người ta nói muốn tuyển lao động phổ thông mà.
Phạm Xuân Ngọc

Phạm Xuân Ngọc

Cần phân tich rõ, cử nhân chạy xe ôm là học ở trường nào ra, lúc vào trường là bao nhiêu điểm, chắc chắn không phải là từ những trường top đầu (việc này Bộ trưởng Giáo dục đã trình bày trước Quốc hội)...
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU