Vì sao từ lời đồn vô căn cứ mà có câu tục ngữ ‘Tam nhân thành hổ’

0 Thanh Niên Online

Đánh giá tác giả

"Tam nhân thành hổ" xuất phát từ câu chuyện có liên quan đến Bàng Thông, một vị đại thần của nước Ngụy thời Chiến Quốc. Trước khi đến nước Triệu, Bàng Thông hỏi vua có tin con hổ đang lang thang trong kinh thành? Vua trả lời không.

Thành ngữ và tục ngữ... về hổ là những tập hợp từ cố định đã quen dùng, thường được hiểu theo nghĩa bóng, có thể không giống với nghĩa đen của chúng.

“Hổ ngọa long khiêu” (虎臥龍跳) có nghĩa là cọp nằm rồng múa, biểu thị cho người có dáng vẻ oai vệ khiến người khác cảm thấy nể sợ. Để miêu tả một cái nhìn dữ dội vào người khác, nhìn chằm chằm như cọp đói, người ta sử dụng thành ngữ “Hổ thị đam đam” (虎视眈眈). Còn “Đả mã hổ nhãn” (打馬虎眼) có nghĩa là mắt cọp thay mắt ngựa, ám chỉ kẻ hành động mờ ám để hại người.

Vì sao từ lời đồn vô căn cứ mà có câu tục ngữ ‘Tam nhân thành hổ’ - ảnh 1

“Họa hổ thành cẩu”có nghĩa là vẽ cọp thành chó, ám chỉ người không lượng sức, làm việc lớn song bất thành, khiến thiên hạ cười chê

yule.yjcf360.com

Vì sao từ lời đồn vô căn cứ mà có câu tục ngữ ‘Tam nhân thành hổ’ - ảnh 2

"Sơ sinh ngưu độc bất phạ hổ” nghĩa là nghé con mới sinh chẳng biết sợ cọp. câu này dùng để diễn tả một người ngây thơ, chẳng biết hiểm nguy

zhuanlan.zhihu.com

Một con cọp chỉ đáng sợ lúc ở núi rừng, khi lạc xuống đồng bằng thì không còn ghê gớm nữa, ý này tương ứng với thành ngữ “Hổ lạc bình xuyên” (虎落平川), nói về kẻ quyền uy lúc bị sa cơ thất thế. “Họa hổ khắc hộc” (畫虎刻鵠) là vẽ cọp thành ngỗng trời, một thành ngữ nói về làm việc lớn không thành, bị chê trách.

Những kẻ hữu dõng vô mưu, liều lĩnh và dại dột, làm những việc dễ chuốc lấy hậu quả xấu thì thường được ví là “Bạo hổ bằng hà” (暴虎馮河), tức tay không ôm cọp lội qua sông. Còn “Họa hổ thành cẩu” (畫虎成狗) có nghĩa là vẽ cọp thành chó, ám chỉ người không lượng sức, làm việc lớn song bất thành, khiến thiên hạ cười chê. “Sài hổ tứ ngược” (豺虎肆虐) nghĩa là sói cọp cực kỳ ác độc, ám chỉ những kẻ cậy quyền thế áp bức, giết hại người lương thiện không đếm xỉa gì tới pháp luật.

Để diễn tả một người ngây thơ, chẳng biết hiểm nguy là gì người ta sử dụng tục ngữ “Sơ sinh ngưu độc bất phạ hổ” (初生牛犢不怕虎), nghĩa là nghé con mới sinh chẳng biết sợ cọp. “Đoạn giao thích hổ” (斷蛟刺虎) là chặt cá sấu, đâm cọp, dùng để chỉ người có võ nghệ cao, thường làm việc nghĩa giúp đời.

Thông thường, cha mẹ sinh con thì trong bầy con ắt sẽ có đứa thành tựu hơn người. Ý này tương ứng với câu “Hổ sinh tam tử, tất hữu nhất bưu” (虎生三子,必有一彪) nghĩa là cọp sinh ba con, ắt hẳn sẽ có một con ưu tú.

“Quan môn dưỡng hổ, hổ đại thương nhân” ( 關門養虎,虎大傷人) là đóng cửa nuôi cọp, cọp lớn hại chủ.

Ba người thành một con hổ

“Tam nhân thành hổ” (三人成虎) là câu tục ngữ đề cập đến việc người ta dần dần sẽ chấp nhận thông tin vô lý nào đó nếu nó được nhiều người lặp lại. Trong nghệ thuật tuyên truyền và quảng cáo người ta thường sử dụng thủ pháp lặp lại này.

“Tam nhân thành hổ” xuất phát từ câu chuyện có liên quan đến Bàng Thông (龐 蔥), một vị đại thần của nước Ngụy thời Chiến Quốc (475 TCN - 221 TCN). Theo Chiến Quốc sách, trước khi lên đường đến nước Triệu, Bàng Thông đã hỏi vua Ngụy rằng liệu ông có tin khi người dân báo tin có con hổ đang lang thang trong kinh thành hay không? Nhà vua trả lời là không.

Bàng Thông hỏi nhà vua nghĩ gì nếu người thứ hai báo là có con hổ trong kinh thành. Nhà vua nói rằng ông sẽ bắt đầu thắc mắc. Bàng Thông hỏi tiếp: “Nếu thêm người thứ ba tuyên bố là đã nhìn thấy con hổ trong kinh thành thì sao? Nhà vua trả lời rằng ông sẽ tin vào điều đó. Bàng Thông nói: “Việc một con hổ lang thang trong kinh thành đông đúc là điều vô lý, nhưng khi được nhiều người lặp lại thì có thể vua sẽ tin thật. Vì vậy Bàng Thông mong rằng nếu có tin đồn xấu về ông thì nhà vua đừng để ý.

Vì sao từ lời đồn vô căn cứ mà có câu tục ngữ ‘Tam nhân thành hổ’ - ảnh 3

Để miêu tả một cái nhìn dữ dội vào người khác, người ta sử dụng thành ngữ “Hổ thị đam đam”

sgss8.com

Vì sao từ lời đồn vô căn cứ mà có câu tục ngữ ‘Tam nhân thành hổ’ - ảnh 4

“Tam nhân thành hổ” đề cập đến việc người ta dần dần sẽ chấp nhận thông tin vô lý nào đó nếu nó được nhiều người lặp lại

kknews.cc

Vua đáp: “Ta hiểu rồi”. Tuy nhiên, khi Bàng Thông đi vắng, nhiều người vu khống ông, tin đồn diễn ra liên tục nhiều lần khiến nhà vua tin là thật, do đó khi Bàng Thông trở về nước Ngụy, nhà vua không triệu Bàng Thông vào cung để gặp.

Ngày nay, câu “Tam nhân thành hổ” được dùng để cảnh báo là không nên tin vào lời đồn vô căn cứ.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU