Vì sao cây sala được Phật tử khắp thế giới rất tôn sùng?

30 Thanh Niên Online

Đánh giá tác giả

Hiện nay trong một số ngôi chùa ở Việt Nam trồng nhiều cây sala. Tuy nhiên, ít ai biết rõ lý do vì sao Phật tử khắp thế giới rất tôn sùng loài cây này.
Cây đầu lân (Couroupita Guianensis) thường bị nhầm lẫn là sala /// Ảnh: T.L của Vương Trung Hiếu Cây đầu lân (Couroupita Guianensis) thường bị nhầm lẫn là sala - Ảnh: T.L của Vương Trung Hiếu
Cây đầu lân (Couroupita Guianensis) thường bị nhầm lẫn là sala
Ảnh: T.L của Vương Trung Hiếu
Cây sala có tên khoa học là Shorea Robusta, một loài có nguồn gốc từ Ấn Độ, Myanmar, Nepal và Bangladesh. Loài cây này có thể đạt đến chiều cao 30 - 35 m; lá dài khoảng 10 - 15 cm, rộng 5 - 15 cm; hoa chùm màu vàng.
Cái tên sala trong tiếng Việt có nguồn gốc từ chữ शाल (śāla) trong Phạn ngữ (Sanskrit) - một từ thuộc giống cái, nghĩa đen là "ngôi nhà", nghĩa bóng là "gỗ cất nhà". Truyền thuyết Ấn Độ kể rằng sala do một vị nữ thần Ấn Độ sinh ra, nữ thần này nói với loài người rằng sala là loại gỗ tuyệt vời, phù hợp để xây nhà. Có lẽ đây là nguyên nhân xuất hiện từ शाल (śāla). Loài này còn những tên khác trong Phạn ngữ là ashvakarna (अश्वकर्ण), chiraparna (चीरपर्ण ) và sarja (सर्जवृक्ष).

Loại cây linh thiêng?

Theo Ấn Độ giáo, sala là loài cây rất được thần Vishnu ưa chuộng; còn đạo Jain Ấn Độ thì cho rằng hai vị thầy Tirthankara và Mahavira đã đạt được sự giác ngộ dưới cây này. Ở vùng Bengal và Bangladesh, người dân thờ nữ thần Sarna Burhi, một vị thần gắn liền với những khu rừng linh thiêng của cây sala. Trong sử thi cổ đại Ramayana có những đoạn đề cập đến loài cây này.
Vì sao cây sala được Phật tử khắp thế giới rất tôn sùng? - ảnh 1

Cây sala - Shorea Robusta

Ảnh: T.L Vương Trung Hiếu

Còn theo Phật giáo, nữ hoàng Māyā trên đường trở về vương quốc đã sinh hạ một vị hoàng tử trong khu vườn ở Lumbini trong lúc tay nắm lấy nhánh cây sala. Vị hoàng tử ấy về sau trở thành Phật Thích Ca Mâu Ni (Tất-đạt-đa Cồ-đàm).
Kinh Tam Tạng cho biết Đức Phật đã nhập niết bàn dưới 2 cây này. Và Sala còn được cho là nơi Trí điều phật (Kauṇḍinya) và Tì xá bà Phật (Viśvabhū ) đã giác ngộ. Có lẽ chính vì điều này nên Phật tử khắp nơi trên thế giới rất tôn sùng cây sala. Khoảng năm 1881, loài cây này được đem trồng ở Sri Lanka, sau đó lan ra Nam Á rồi dần dần đến những quốc gia khác.
Sala là từ Hán Việt, dựa vào cách gọi Sa la thụ (娑羅樹) của Trung Quốc. Trong tiếng Anh sala được gọi là sal hay sakhua; Thái Lan gọi là S̄āla (สาละ), Hàn Quốc gọi là sarasu (사라수). Riêng ở Nhật Bản, sala được gọi chính xác là Sarasōju (サラソウジュ); tuy nhiên một số người còn nhầm lẫn cây này với cây hoa trà (Stewartia pseudocamellia), gọi chúng là shāra ( 沙羅), theo chữ śāla (शाल) trong Phạn ngữ.
Vì sao cây sala được Phật tử khắp thế giới rất tôn sùng? - ảnh 2

Cây vô ưu cũng thường bị nhầm với cây sala

Ảnh: T.L của Vương Trung Hiếu

Trong Kinh Tam Tạng viết bằng tiếng Thái, cây sala được dịch là cây rang (รัง), tức cây cẩm liên theo tiếng Việt, một loài có tên khoa học là Shorea Siamensis. Dĩ nhiên đây là cách dịch sai, vì chúng tuy cùng chi Shorea nhưng khác loài. Nhìn bên ngoài, cây sala và cẩm liên khá giống nhau, song khi héo, lá của sala màu vàng, còn cẩm liên thì màu đỏ.
Những loại cây dễ nhầm lẫn với cây sala, ví dụ như cây cẩm liên, cây đầu lân, cây vô ưu... không chỉ có nguồn gốc xuất xứ từ nhiều nước mà thậm chí... mọc cả ở Việt Nam. (Còn tiếp)

Bình luận

User
Gửi bình luận
Duy Tran

Duy Tran

cám ơn tác giả, ba mình- một kỹ sư lâm nghiệp. Từng viết về cây lan kỳ lân( ngọc kỳ lân) đầu tiên tại vườn ươm sở thú. Khi đó, sở thú là nơi có nhiều loài cây lạ_quý. Nhưng chưa phổ biến ra ngoài. Sau nầy, các nhà tu đi Thái Lan, mang giống nầy về trồng trong các chùa, tạo ra sự ngộ nhận, và bỗng dưng lan đầu lân ( do hoa mọc từ thân như lan, hoa có hàm như hình (miệng)con lân) thành sala. Dĩ nhiên, ba mình có viết bài trên báo Khoa Học PT, SaiGònGP..( và gởi đến báo GN, nhưng bị từ chối). ông tuy chỉ muốn giải thích về một sự nhầm lẫn( trong đó có việc quơ luôn cây muồng hoàng yến là sala) nhưng đành "không một tiếng vang"trước làm sóng những người "mạnh mẽ" gọi sala( thậm chí sala long thọ, sala vô ưu, sala ưu đàm...) và kiên quyết cho rằng cây Lan đầu lân từ có nguồn Indian, là nơi đức Phật sinh ra, ta thế.. Trong khi đã có từ VN rất lâu. Còn sau nầy là giống đến từ Thái, Ấn.. Mình có dịp về núi cấm, các chùa kmer hay trồng cây lan đầu lân vì lớn nhanh, dễ trồng. và mình phát hiện ngoài loại có hàm như miệng lân, có loại hàm ít gai hơn-tiếc là mình bị hư máy tính, mất loại ít gai. Ba mình mất cũng 6 năm rồi, lúc còn sống ông hay chạnh lòng: Người V mình sau nầy háo thắng, hay kiểu biết hết. Khi biết sai thì không chấp nhận. Khư khư bảo thủ tới cùng. Như thế càng ít chịu mở tâm ra học hỏi.. cám ơn bạn nhiều lắm về bài viết. Mong có bài riêng về cây vô ưu, bỉ ngạn và các loài cây khác. Để mọi người cùng mở mang kiến thức
Phuong Linh Hoang

Phuong Linh Hoang

Mk muốn tìm hiểu về1 số loài cây và lấy giống về trồng hoc hỏi thêm kiến thức k biết bạn có sẵn lòng giúp mk k ạ. Mk cảm ơn
Thanh Mai Le Nguyen

Thanh Mai Le Nguyen

Ko phải Sala là cây này đâu. Nó tên là Ngọc Kỳ Lân
salamy717

salamy717

Các cô chú Đọc cho kỹ, báo viết rỏ ràng : foto 1 - Cây đầu lân; foto 2 -Cây sala (Shorea Robusta)....
191311

191311

Theo mình biết hình thứ 2 là cây & hoa Sala.
ci***@yahoo.com

ci***@yahoo.com

Tôi có mua 1 cây sala và trồng trước nhà.
Đã 6 năm rồi, vậy mà không có 1 bông hoa để ngắm.
Buồn ghê
Duy An Nguyễn

Duy An Nguyễn

Ba em trồng vườn 200 cây sa la. 10 năm tuổi. Đã ra hoa, cao 4m-5m. Bác ghé chỗ ba em lựa. Có 2,5 trịu/cây hà. Ba em ở Đồng Nai
Vũ Anh Kiệt

Vũ Anh Kiệt

Đồng Nai rất rộng, có địa chỉ bán cây SALA cụ thể không?
6 phản hồi
Trần Văn Sinh

Trần Văn Sinh

Cảm ơn thông tin về bài viết này để hiểu rõ về nguồn gốc và xuất xứ cây sala
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU