Cải lương cũng cần được làm mới

Thanh Niên Online

Đánh giá tác giả

Không ít khán giả cho rằng việc xuất hiện của ca sĩ vào vở tuồng cổ có thể phá vỡ mạch cảm xúc. Tuy nhiên, cách làm mới mẻ này cũng đã kéo một lượng khán giả trẻ đến với ánh đèn sân khấu cải lương.
Các nghệ sĩ tham gia Lan và Điệp bản dựng mới ///  Ảnh: H.K Các nghệ sĩ tham gia Lan và Điệp bản dựng mới - Ảnh: H.K
Các nghệ sĩ tham gia Lan và Điệp bản dựng mới
Ảnh: H.K
Đối với hàng triệu khán giả mộ điệu tuồng cổ cải lương, vở cải lương kinh điển Chuyện tình Lan và Điệp (dựa theo tác phẩm Tắt lửa lòng của nhà văn Nguyễn Công Hoan, soạn giả nổi tiếng Loan Thảo) đã ăn sâu vào tâm trí biết bao thế hệ và gắn liền với tên tuổi của nghệ sĩ nổi tiếng Thanh Kim Huệ và nghệ sĩ Chí Tâm.
Bởi vậy, với 2 suất diễn tại nhà hát Bến Thành mới đây (đêm 17, 18.8) lần đầu tiên NSƯT Thanh Kim Huệ và nghệ sĩ Chí Tâm thể hiện lại 2 nhân vật nổi tiếng (trước đó chỉ được thu âm qua băng đĩa) dưới ánh đèn sân khấu cũng đã đủ sức để kéo một lượng khán giả hâm mộ đến với ánh đèn sân khấu.
 Ngoài trang phục cho đến các bối cảnh đều được dàn dựng và thể hiện đúng "nguyên bản", điều làm cho khán giả nôn nóng, hồi hộp, thậm chí là "lo lắng" bởi không biết sau mấy mươi năm từ bảng thu âm thành công vang dội trước đó, lần đầu tiên dưới ánh đèn sân khấu để hóa thân vào hai nhân vật "để đời" ở độ tuổi mười tám, đôi mươi, liệu hai nghệ sĩ “gạo cội” thuộc thế hệ vàng của tuồng cổ cải lương có đủ sức để vượt qua được "cái bóng" của chính mình? Quả thật bất ngờ, hai giọng ca vàng của thế hệ đầu sân khấu tuồng cổ cải lương, NSƯT Thanh Kim Huệ và nghệ sĩ Chí Tâm đã không làm khán giả thất vọng.
Cho dù theo thời gian, tuổi tác, làn hơi… có thể có những hạn chế thế nhưng khi “cô Lan” hay "anh Điệp" cất lên tiếng hát, những câu vọng cổ quen thuộc mà hàng triệu khán giả đã thuộc làu dường như vẫn còn nguyên vẹn như thuở nào.
Ngoài sự thành công ngoài mong đợi của nhân vật Lan và Điệp, những nhân vật phụ khác trong vở diễn cũng xuất hiện đầy ấn tượng. Trong vai bà Phủ Trần, nghệ sĩ Thanh Hằng đã "tung hứng" cùng NSƯ T Thanh Điền trong vai ông Phủ Trần cũng đã để lại những ấn tượng đáng nhớ. Ngoài ra, có lẽ đối với hàng triệu khán giả mê cải lương, nghệ sĩ Hồng Nga - người "nghệ sĩ không danh hiệu" - một lần nữa lại có vai diễn đi vào lòng khán giả.
Điều đặc biệt, nhất là đối với khán giả trẻ thật sự bất ngờ trong từng trích đoạn, ca cảnh còn có sự xuất hiện nhiều ca sĩ nổi tiếng như ca sĩ Phương Thanh hay Quốc Đại. Ca sĩ Phương Thanh còn hóa thân thành nhân vật Lan và ca những bài ca vọng cổ, những bài hát nổi tiếng về Chuyện tình Lan và Điệp và cũng nhận được nhiều tràng pháo tay từ khán giả.
Ngoài ra, một ca khúc mới toanh, gây sốt trong thời gian gần đây, ca khúc nhạc Hoa lời Việt Độ ta không độ nàng cũng đã bất ngờ được Phương Thanh thể hiện trong vở tuồng cổ này.
Cũng có nhiều ý kiến cho rằng sự xuất hiện của ca sĩ không phải là sở trường của cải lương vào vở tuồng cổ “kinh điển” không ăn nhập gì, có thể phá vỡ mạch cảm xúc của vở diễn. Thế nhưng thiển nghĩ, đây cũng là những yếu tố, nhân tố bất ngờ và cũng là cách để làm mới cho những vở tuồng cổ cải lương kinh điển, để khán giả mộ điệu, đặc biệt là khán giả trẻ không nhàm chán. Thực tế vở diễn cũng đã kéo một lượng khán giả trẻ đến với ánh đèn sân khấu tuồng cổ cải lương.
Cũng cần nói thêm rằng, trước đó đạo diễn NSƯT Hoa Hạ hay cố nghệ sĩ, ca sĩ Minh Thuận cũng đã từng làm mới các vở cải lương khác như Chuyện tình Lan và Điệp, Chiếc áo thiên nga, Kim Vân kiều truyện… bằng việc mời những ca sĩ nhạc trẻ nổi tiếng tham gia vở diễn và khán giả nhiệt liệt ủng hộ cách làm mới đầy màu sắc này.
Vì vậy, ngoài việc cần giữ nguyên bản những vở tuồng cổ cải lương kinh điển nổi tiếng để đáp ứng mong mỏi của khán giả mộ điệu chính thống thì cải lương cũng cần có những yếu tố, những nhân vật bất ngờ để như được "khoác áo mới", đáp ứng thị hiếu của thế hệ khán giả trẻ.
Bài viết thể hiện văn phong, quan điểm tác giả, sống và làm việc tại TP.HCM.


Bình luận 5

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Thanh Tuấn

Thanh Tuấn

ca khúc nhạc Hoa lời Việt Độ ta không độ nàng cũng đã bất ngờ được Phương Thanh thể hiện trong vở tuồng cổ này.K đồng tình vì nó k hợp, tôi sẽ xem nếu k có phương Thanh hát bài này, thật sự nó k ổn chút nào khi đưa vào tuồng LAN VA DIEP
Lenam098

Lenam098

Làm mới cải lương hay làm sống lại cải lương?
Cải lương xuất phát từ ca ra bộ, khởi thủy của nó là loại hình nghệ thuật gắn với sân khấu. Cái tên ra bộ nói lên tất cả. Gắn với lời hát và điệu nhạc là nghệ thuật biểu diễn.
Phương Đông nghiêng về văn hoá nông nghiệp, nếu phương Tây lấy chi tiết làm trọng, thì phương Đông nghiêng về hình thái trưù tượng. Vì vậy trong nghệ thuật tính biểu trưng rất nổi trội. Người ta không mang con ngựa lên sân khấu, thay vào đó là điệu bộ của diễn viên và một cây roi đính lông tua rua.
Cuối thế kỉ XX, cùng với sự xuất hiện của phim ảnh, cải lương vừa bị cạnh tranh vừa có cơ hội làm mới. Kĩ xảo màn ảnh cho phép người ta biên tập nhiều nội dung trước đây không làm được, ví dụ như vở Hoàng hậu không đầu do Phượng Mai đóng chính.
Và người ta mang ngựa thật vào tuồng diễn. Cây roi không còn cần thiết nữa. Điệu bộ cũng trở nên thừa, thay vào đó diễn viên chỉ cần nhảy lên ngựa.
Phim ảnh, một loại hình nghệ thuật mang tính tả thực của phương Tây, bắt đầu được dùng để thay thế các điệu bộ và nghệ thuật biểu diễn trừu tượng, biểu trưng của Việt Nam. Khi con ngựa thật thay thế cây roi và điệu bộ diễn viên, cải lương đã bị lấy mất một nửa. Người ta vẫn xem cải lương và hồ hởi quay thêm vở diễn nhưng không ai phát hiện nó đã bị biến thành ốc mượn hồn.
Rồi cải lương bắt đầu bị thờ ơ. Ai cũng nghĩ lý do là thế hệ trẻ bị ảnh hưởng từ quá trình hoà nhập văn hoá, nhưng lý do không phải ở đó.
Xét về mặt nghệ thuật, cải lương không còn là chính nó. Xét về mặt kĩ xảo, nó không có cửa so sánh với điện ảnh. Xét về mặt thời đại, nó là sự phân vân, mắc kẹt giữa quan điểm bảo tồn và hội nhập.
Khán giả xem, nhưng rồi họ chán, trong tiềm thức họ tự hỏi đây là gì? Cải lương hay phim, nhưng không ai nhận ra điều đó.
Câu hỏi có lẽ nằm ở đấy, còn trả lời, thì phải nhờ chính những người đang làm nghệ thuật mới có thể giải quyết được!
long vi

long vi

Nghệ thuật cần đổi mới, cách tân , hợp xu thế thời đại, đặc biêt giữa công nghê 4.0. Nhưng thế nào hài hoà, tránh cường điệu, hình thức, và cái hồn quê vẫn trường tồn theo năm tháng ....
Thắng Đào

Thắng Đào

Bài bình luận hay. Tuy nhiên, người bài viết chưa phân biệt được cải lương và cải lương tuồng cổ khác nhau như thế nào? Vở cải lương Lan và Điệp được xem là vở cải lương kinh điển (cải lương xưa), còn các vở cải lương tuồng tích cổ có kết hợp với vũ đạo, hát hồ quảng, ... như Câu thơ yên ngựa, Tô Hiến Thành xử án, Xứ án Phi Giao,... mới được xem là cải lương tuồng cổ
Thuận

Thuận

Nếu việc sáng tạo mà kéo khán giả đến rạp thì đó là sự sáng tạo cần khuyến khích ủng hộ để cải lương sáng đèn. Tui ủng hộ cách đổi mới, cách tân của Gia Bảo, trẻ tuổi nhưng có hoài bão về nghệ thuật!
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU