Án tử hình là công lý báo thù và do nhân dân quyết định

23 Thanh Niên Online

Hiện nay, có luồng ý kiến cho rằng mức án của Vũ Văn Tiến trong vụ án Bình Phước là có phần nặng, có thể cho Tiến hưởng mức chung thân. Về vấn đề này, tôi xin được trao đổi thêm.

Ba kẻ thủ ác trong vụ án Bình Phước: Trần Đình Thoại, Nguyễn Hải Dương và Vũ Văn tiến (từ trái qua) - Ảnh: Trương Nguyễn. Ba kẻ thủ ác trong vụ án Bình Phước: Trần Đình Thoại, Nguyễn Hải Dương và Vũ Văn tiến (từ trái qua) - Ảnh: Trương Nguyễn.
Ba kẻ thủ ác trong vụ án Bình Phước: Trần Đình Thoại, Nguyễn Hải Dương và Vũ Văn tiến (từ trái qua) - Ảnh: Trương Nguyễn.
Như tôi từng phân tích trong một số bài báo trước đây, hình phạt ngoài tính răn đe thì còn có tính báo oán, hay còn gọi cách khác là tính công lý báo thù (công lý thay mặt nạn nhân mà báo thù kẻ ác). Trong các mức hình phạt, mức tử hình thể hiện rõ nét nhất tính công lý báo thù.
Khi làm luật cũng như khi áp dụng luật, với tính răn đe, thì người ta cân nhắc góc độ khoa học pháp lý, mức án thế nào thì đảm bảo răn đe vừa đủ. Ở đây người ta dựa vào các các kết quả nghiên cứu khoa học, kinh nghiệm của các nước…
Có thể cùng một tội ác, nhưng ở Thụy Điển thì cộng đồng chấp nhận mức chung thân nhưng Việt Nam lại không chấp nhận mức ấy. Nói cách khác, án tử hình là do nhân dân, do xã hội quyết định, từ giai đoạn làm luật cho đến giai đoạn xét xử.
Nhưng với tính công lý báo thù, người ta phải dựa vào tâm lý cộng đồng. Mức án thế nào để cộng đồng thấy thỏa mãn cho những tội lỗi mà tội phạm gây nên. Xử một người nào đó tội chết hoặc tha chết cho một ai đó thì cộng đồng sẽ phục hay không phục. Từ đó mà quy định hình phạt khi xây dựng luật hoặc lượng hình khi xử án.
Có thể cùng một tội ác, nhưng ở Thụy Điển thì cộng đồng chấp nhận mức chung thân nhưng Việt Nam lại không chấp nhận mức ấy. Nói cách khác, án tử hình là do nhân dân, do xã hội quyết định, từ giai đoạn làm luật cho đến giai đoạn xét xử.
Chủ tọa phiên tòa cần lắng nghe tiếng nói nhân dân, tiếng nói cộng đồng. Nếu nhân dân không muốn tha, cộng đồng không muốn tha, mà người xét xử tha, thì hậu quả rất lớn vì tâm lý cộng đồng không thỏa mãn. Ngược lại nếu cộng đồng thông cảm với phạm nhân, muốn cho phạm nhân cơ hội sống mà người lượng hình không lắng nghe được mong muốn ấy, tuyên án nặng nề thì cũng là không tốt.
Trở lại vụ án Bình Phước. Bản thân tôi cũng không dám phát biểu là có nên tha tội chết cho Tiến hay không. Nhưng tôi nghĩ, nếu còn có ý kiến băn khoăn từ phía cộng đồng hoặc từ các luật sư thì nên làm cuộc thăm dò dư luận để xem nhân dân nghĩ gì, mong muốn gì trong việc báo thù cho 6 nạn nhân. Tiến có đáng chết hay không, không phải là từ lý luận của luật sư hoặc là các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng này kia mà từ các vị thần công lý trong lương tri của mỗi con người Việt Nam. Nếu các vị thần công lý ấy gật đầu tha tội chết thì Tiến được tha, nếu các vị thần công lý ấy lắc đầu thì Tiến phải chết.
Nhân đây, tôi cũng muốn nói lại vấn đề xóa hay duy trì một số án tử hình. Vừa qua, với một số tội thuộc nhóm kinh tế, Quốc hội đã xóa mà không qua thăm dò dư luận, cũng đôi phần thiếu sót tuy là không nghiêm trọng lắm. Tuy nhiên với nhóm tội “Xâm phạm tính mạng sức khỏe của con người”, tức là các tội giết người, khi Quốc hội muốn xóa thì nhất thiết phải qua thăm dò ý kiến nhân dân.

Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một luật gia sống tại TP.HCM.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Chu Tiến Hùng

Chu Tiến Hùng

Ông này nhiễm nặng phim hình sự nước ngoài hay sao mà dùng từ "Công lý báo thù" nghe sặc mùi giang hồ! người có học về khoa học luật pháp sẽ ôm bụng cười với lối dùng từ tùy tiện.
Lê Mỹ Phương

Lê Mỹ Phương

Tôi đọc bài viết của Trần Đình Thu mà cả giật mình, trên thế giới chẳng có 1 quốc gia nào thực thi công lý mà dám cho là "Công lý báo thù" nghe khiếp thật. Bản thân chữ công lý đã nói lên bản chất của nó rồi.
Thanh Phong

Thanh Phong

Đúng vậy Trần Đình Thu dùng từ ngữ hết sức tào lao, báo thù gì ở đây ?! có khi phải hỏi lại anh Thu này có hiểu Công lý là gì không (?)
4 phản hồi
Thạch Hiền- Định Quán,Đồng Nai

Thạch Hiền- Định Quán,Đồng Nai

Hình phạt tử hình dành cho Tiến là không nặng. Bởi vì nếu Tiến còn lương tri thì sau khi Dương giết thảm thiếu niên Dư Minh Vỹ, Tiến phải tháo chạy,dù có bị Dương tấn công. Đằng này, Tiến tiếp tục giúp Dương hạ sát từng người tiếp theo, vô cùng dã man. Không thể giảm nhẹ cho Tiến. Nếu Tiến bỏ chạy thì 5 người sau không chết.Công lý phải báo thù cho những người bị chết tức tưởi.
Le Van Thien

Le Van Thien

Tiến nhẹ hơn Dương = Đúng ---> Dương phải bắn 6 lần, còn Tiến nhẹ hơn nên bắn 2 lần cho công bằng
Cuong QN

Cuong QN

Tôi đồng ý với bạn! không phải Dương tử hình = Tiến chung thân, mà là Dương tử hình 100 lần, Tiến tử hình 10 lần !!
tuonglc

tuonglc

Tuy nhiên với nhóm tội “Xâm phạm tính mạng sức khỏe của con người”, tức là các tội giết người. Nói như tác giả thì Việt Nam có rất nhiều và rất nhiều kẻ thuộc nhóm tội này chẳng hạn như: trồng rau củ quả thì xịt thuốc sâu, chăn nuôi thì sử dụng thuốc cấm; đồ ăn thức uống thì sử dụng hóa chất......Vậy nhóm tội này xâm phạm tính mạng sức khỏe của hàng triệu người dân diễn ra hàng ngày thì xử lý như thế nào?
Đức

Đức

Tử hình hết chứ sao. Tại luật chưa theo kịp sự phát triển của xã hội thôi.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU