Góc nhìn phóng viên:

Hãy cứu lấy Đà Lạt!

26 Thanh Niên

Đánh giá tác giả

Mỹ danh dành cho Đà Lạt một thời có vẻ như bắt đầu nhường chỗ cho những lo âu.
Đà Lạt từ một thành phố cây xanh thành một đô thị được vây kín bởi bê tông và nhà kính  /// Lâm Viên Đà Lạt từ một thành phố cây xanh thành một đô thị được vây kín bởi bê tông và nhà kính - Lâm Viên
Đà Lạt từ một thành phố cây xanh thành một đô thị được vây kín bởi bê tông và nhà kính
Lâm Viên
Từng được ví von là “thành phố mộng mơ”, “xứ sở của ngàn thông”, rồi “thành phố ngàn hoa”…bây giờ Đà Lạt được gói gọn trong mấy chữ “thành phố trong nhà kính”.
Sinh kế của người dân nhưng thiếu sự kiểm soát và định hướng từ các nhà quản lý đã biến Đà Lạt từ một thành phố “đường trong cây thấp thoáng nhà trong lá” thành một đô thị được vây kín bởi bê tông và nhà kính. Trận lụt chưa từng có trong nhiều thập niên qua xảy ra tại Đà Lạt hồi giữa tháng 8.2019 như một câu phản hồi nghiêm khắc từ thiên nhiên: Nếu đối xử bạc bẽo với mẹ thiên nhiên thì có ngày con người cũng sẽ nhận lãnh hậu quả tệ hại tương tự.
Kể từ khi xuất hiện phương thức canh tác rau và hoa theo cách mới, Đà Lạt đã nhanh chóng được phủ kín ni lông trên hầu hết diện tích đất nông nghiệp. Không theo bất cứ một quy hoạch nghiêm ngặt nào, những người nông dân của thành phố này đã tự bịt kín các lối thoát nước bằng những “ngôi nhà” trắng xóa ni lông. Sâu bọ có thể không thâm nhập vào được những “ngôi nhà” ấy, rau và hoa có thể cho năng suất cao hơn, song cũng chính những “mái nhà” khổng lồ ấy đã phá vỡ quy luật tự nhiên của trời đất. Nước mưa, thay vì ngấm vào đất để tích tụ thành nước ngầm, thì giờ đây, nước theo những mái nhà ni lông tạo thành dòng nước lũ, cuốn phăng tất cả những gì cản ngại trên đường đi của nó.
Gần 3.000 ha nhà kính đã thành túi nước khổng lồ, sẵn sàng trút cùng lúc xuống thành phố này mỗi khi có mưa lớn. Mối lo cho Đà Lạt không chỉ là nhà kính tạo nên những trận lũ như vừa rồi. Những khối bê tông nặng nề lóa mắt đã ngày một dày hơn ở thành phố này. Những rừng thông ngày một thưa vắng hơn, chút mộng mơ một thuở cũng đã dần lui về quá khứ…
“Hãy cứu lấy Đà Lạt!” không còn là lời cảnh báo mà là tiếng kêu thật sự rồi.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Tran Quang Truyen

Tran Quang Truyen

HOÀI NIỆM
VÀ MỘT CHÚT ƯỚC MƠ
CHO MỘT DALAT THÂN YÊU

Dalat mộng mơ và nên thơ.
Không thể một vài vần thơ,câu cú, để nói hết về Dalat.

Dalat như một cô gái xuân thì, tuổi trăng rằm:Ngây thơ,trong trắng,mơ mộng,kiều diễm đến hút hồn...và quảng đại nữa.
Dalat sẵn lòng BAN TẶNG cho khách viễn du dừng bước giang hồ thứ quý giá nhất trên đời đó là NIỀM VUI và SỰ TƯƠI MÁT.

Dalat như TIÊN NỮ giáng trần chờ phu quân hạnh ngộ chốn tao phùng.Dalat đẹp đến ngỡ ngàng,một Dalat "trăng mờ,trời mơ,trông cảnh thực huyền mơ" (Hàn Mặc Tử 1912-1940).Dalat trước đây như thế,và dù ngày nay không trọn vẹn như thế...Dalat vẫn dễ thương và đáng yêu như xưa.
Dalat luôn cần được nâng niu,bảo tồn.Bảo tồn nhưng không bảo thủ,không chính kiến hẹp hòi.

Nếu phải tiếc cho Dalat về những mất mát thì phải kể đến:
1/ Một Cam Ly hữu tình thì nay ô nhiễm trầm trọng ! Chả nhẽ không thể có giải pháp nào sao ?
Còn đâu nữa cảm xúc ngọt ngào thi vị mà các cháu tiểu học ngân nga đọc trong sách Quốc Văn thập niên 1955: "Thác Cam Ly trắng xóa,từ mỏm núi cao,dội xuống ào ào,chảy qua khe đá,dòng nước trong xanh chảy cuồn cuộn mãi tít xa..."
2/ Tiếc đứt ruột một "ĐỒI CÙ" ôm trọn Hồ Xuân Hương, như muốn diễn tả sự hòa điệu của trời mây NON -NƯỚC,không phải như Sơn Tinh Thủy Tinh khắc tính, nhưng Âm Dương hòa quyện hữu tình. Ai đó đã "BÁN ĐỨT" đồi cù cho một "ai đó" làm ăn,hưởng thụ trên "DI SẢN" thiêng liêng, cướp mất của dân Dalat một món ăn tinh thần mà có tiền cũng không mua được!
Đã tới lúc,bằng mọi giá,PHẢI TRẢ LẠI cho dân Dalat. Dalat như một cô gái,nên được trang điểm,chứ không chấp nhận BIẾN ĐỔI GEN,CHUYỂN GIỚI !
Còn đâu nữa,những ngày thứ bảy cuối tuần và Chủ nhật,sau một tuần vất vả, đông đảo dân Dalat dập dìu kéo nhau lên "ĐỒI CÙ" xưa, vui đùa,hít thở bầu khí trong lành,thư giản,píc níc,cắm trại qua đêm,chơi máy bay không người lái...Cả gia đình vui vẻ bên nhau trên đồi cù,dưới bầu trời gió nhẹ,thông reo,giữa thảm cỏ đỏ "hồng mao" độc nhất vô nhị ,để làm vơi đi gánh nặng của cuộc đời,tiếp năng lượng cho tuần lễ sắp tới.
Nói không sai : Không có Đồi Cù và Hồ Xuân Hương,thì Dalat không còn là Dalat ! Nghe đồn rằng đã có quyết định xây mới khu phố cổ HÒA BÌNH" để hiện đại hóa.Hãy bắt chước Phố cổ Hội An.Hãy bảo tồn văn hóa.Hãy hiện đại hóa vùng ven thành phố như nghĩa địa Số Bốn,Hà Đông,Xuân An,Du Sinh,Bạch Đằng,Thánh Mẫu,Tùng Lâm,đường vòng đai Lâm Viên,Thiện Lâm…và xa hơn:Trại Mát,Thôn Thọ Trường.
Buồn hơn nữa Dalat ngày nay chỉ là một thành phố PHỦ ĐẦY NYLON ! WELCOME TO NYLON DALAT .

Một ký ức thuở xa xưa, như một trang sử về Dalat,khu NGHỈ DƯỠNG tuyệt vời mà người Pháp đã chọn lựa,với hàng ngàn biệt thự
Sài gòn khi xưa được mệnh danh là “Hòn Ngọc Viễn Đông”. Có đề cao quá không ? Nhưng Dalat dứt khóat là “BÍCH NGỌC”.

Thoáng nhớ Dalat Phố Cổ dung dị và trìu mến: Rạp Hòa Bình,Chợ Cây,Chic Shanghai,bánh mì ngon Vĩnh Chấn,nhà sách Liên Thanh,Shop Chàvà,nhà hàng Mékông,càphê Tùng,phở Bằng…

Dalat thuở xa xưa, khi bác sĩ Alexandre Yersin khám phá,là vùng đất của người K'Ho nhánh Lat (Lach) phân biệt với người K'Ho nhánh Sré và Chil.DA là đất nước,Lat là người Lat (Lach)
Vậy,không khiên cưỡng mà nói: Da-Lat là đất nước,vùng miền của người K'Ho-Lat.
Và để thi vị hóa,muốn gán cho Dalat một ý nghĩa đặc biệt, người sau này lấy các mẫu tự ghép thành một câu bằng tiếng Latin:
D at (dare) nghĩa là CHO,BAN TẶNG
A liis nghĩa là NGƯỜI NÀY
L aetitiam nghĩa là NIỀM VUI
A liis nghĩa là NGƯỜI KIA
T emperiem nghĩa là KHÍ HẬU,SỰ MÁT MẺ,TƯƠI MÁT
Và DALAT đúng là như thế.
Đất Dalat khí hậu ôn hòa, mát mẻ.
Người Dalat hiền hậu,hiếu khách,vui vẻ.
NGƯỜI và ĐẤT Dalat mở rộng vòng tay để ban tặng NIỀM VUI và SỰ MÁT MẺ nhờ khí hậu và con người Dalạt

Người Dalat vốn dĩ hiếu hòa, ngay cả vào những thời điểm nóng bỏng nhất của chiến tranh và áp lực kinh tế thị trường,
Có lẽ khí hậu mát lạnh đã góp phần tạo nên nhân cách và phong cách riêng của người Dalat mà không đâu có:
TRAI DALAT THƯ THÁI, GÁI ĐALAT MÁ HỒNG.
Trước 1975, có người bỏ quên chiếc xe đạp giá trị nơi trụ điện trước lò bánh mì que-bagét Vĩnh Chấn...sau một tuần vẫn còn đó!
Dalat xưa: Ít trộm cướp,ít tranh giành,ít nói thô tục...Nhẹ nhàng,lịch sự,nhã nhặn,hiếu hòa,thân thiện, là nét độc đáo của con người Dalat.

Cảm ơn một thành phố dễ thương
Cảm ơn Bs Yersin, năm 1893 đã mở đường để có một Dalat,
một Dalat luôn ban tặng Niềm Vui và Mát Mẻ.
Cảm ơn Thành phố Mù Sương
Cảm ơn Thành phố Ngàn Thông
Cảm ơn Thành phố Ngàn Hoa
Cảm ơn Thành phố Xứ Hoa Anh Đào
CẢM ƠN DALAT LUÔN MỞ RỘNG TAY WELCOME.
TQT

Ghi thêm một vài điều về Dalạt:
1/ Nhìn trời,nhìn mây,nhìn NON và NƯỚC. Dalat chỉ đẹp ở chổ này.Lòng cũng thanh thản và được thư giản ở chỗ này.Mà nhìn sao được khi có những nhà cao tầng che khuất tầm nhìn!Sao lại muốn có nhà cao tầng ? Sao lại dồn dân cư vào trung tâm thành phố để rồi rước lấy bao hệ quả nghiêm trọng như: nạn kẹt xe,thiếu điện nước,ô nhiễm môi trường… và cuộc sống chắc chắn sẽ ngột ngạt vì quá đông người.Nghe nói đồ án của các kiến trúc sư người Pháp như Ernesnt Hébrad,Pineau,Mandet,Moncet,Revenron… dự trù tối đa 30.000 người, thì cư dân Dalat ngày nay đã gấp 3 lần thiết kế ban đầu!
Dalat được xây dựng theo thiết kế của Kts Ernest Hébrard như sau:
1916 Xây Hotel du Langbian Palace
1940 Kts Pineau mở rông đồ án dựa Kts Ernest
1929 Chợ Cây (có lẽ vì nhiều cây cối)
1958 Kts Nguyễn Duy Đức và Ngô Viết Thụ thiết kế chợ mới Dalat
2/ Ga Dalat:Kts Moncet,Revẻnon thiết kế mô hình núi Langbian
+Tuyến đường sắt răbg cưa bị tháo dỡ sau 1975,bán sắt vụn (!),chỉ còn lại một đầu máy duy nhất,còn bao nhiêu bán tất(!), Hai đầu máy bán cho Thụy Sĩ.
Nguyễn Quang Học

Nguyễn Quang Học

Bài bình luận với kiến thức rất rộng và sâu xa về Đà Lạt. Cũng nặng nỗi đau đáu với Đà Lạt. Mong luôn có một Đà Lạt trong tương lai văn minh và trong lành.
Thầy giáo

Thầy giáo

Cảm ơn bài bình luận đã nói hết mọi ngóc ngách trong suy nghĩ và tình yêu của một người rất yêu Đà Lạt như tôi. Tôi tiếc ĐL cách đây gần 40 năm lần đầu đến ĐL và yêu TP này từ đó, nhưng bây giờ đọng lại trong tôi chỉ là hoài niệm. ĐL của tôi thực sự đã chết! Đau lòng....!
thảo

thảo

Làm cách nào và ai làm đây......dù sao cũng cám ơn nhà báo.
H-Capita

H-Capita

Giờ làm không được thì để đời sau con cháu chúng ta làm
Tinh Nguyễn

Tinh Nguyễn

Quản lý yếu kém, thiếu tầm nhìn sâu rộng thì sẽ chuốc lấy thảm họa .Đà Lạt tỉnh Lâm Đồng.Phú quốc tỉnh Kiên Giang có khác nhau đâu.
Vu

Vu

Cám ơn báo Thanh Niên! Tôi yêu Đà Lạt và cũng không bao giờ yêu những lãnh đạo thiếu tầm nhìn của Đà Lạt!
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU