Tấn công Syria - từ 'lằn ranh đỏ' của Tổng thống Obama, đến tên lửa của Tổng thống Trump

Thanh Niên Online
Cuộc tấn công rạng sáng 14.4 của Mỹ nhằm đáp trả cáo buộc sử dụng vũ khí hóa học của Syria là bước leo thang đáng kể so với cuộc tấn công hồi năm 2017 và những đe dọa trước đây.
Tàu khu trục USS Porter của Mỹ phóng tên lửa Tomahawk về phía Syria năm 2017 - Hải quân Mỹ
Tàu khu trục USS Porter của Mỹ phóng tên lửa Tomahawk về phía Syria năm 2017
Hải quân Mỹ
Rạng sáng 14.4, máy bay và tàu chiến của Anh, Mỹ và Pháp đồng loạt phóng tên lửa tấn công các cơ sở nghiên cứu và lưu trữ vũ khí hóa học của Syria. Cuộc tấn công nhằm đáp trả cáo buộc chính quyền Syria sử dụng vũ khí hóa học ở thành phố Douma ngày 7.4 làm ít nhất 60 người thiệt mạng, dù Syria cương quyết phủ nhận.
Quân đội Syria sau đó thông báo có khoảng 110 quả tên lửa được phóng đến vào lúc 3 giờ 55 (giờ địa phương) và lực lượng phòng không Syria “ngăn chặn phần lớn các tên lửa”, theo CNN.
Hiện Tổ chức Cấm vũ khí hóa học (OPCW) đang điều tra liệu chất hóa học có được sử dụng ở Douma hay không trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis tuyên bố tin chắc rằng vũ khí hóa học đã được dùng, có khả năng là chất độc sarin.
Cuộc tấn công năm 2017
Ngày 6.4.2017, chính quyền Tổng thống Trump lần đầu tấn công Syria. Cuộc oanh tạc nhắm vào căn cứ không quân Shayrat ở miền trung nước này. Mỹ nghi rằng đây là nơi các máy bay Syria trước đó 2 ngày cất cánh để tấn công hóa học vào thị trấn Khan Sheikhoun do phe nổi dậy kiểm soát khiến hơn 80 người thiệt mạng.
Tổng cộng 59 quả tên lửa hành trình Tomahawk được tàu chiến Mỹ phóng đi, nhắm vào đường băng và nhà chứa máy bay. 20% số máy bay đang hoạt động của Syria bị phá hủy và 6 người cũng thiệt mạng trong cuộc tấn công trên.
Tổ chức OPCW vào tháng 6.2017 kết luận rằng chất độc thần kinh sarin đã được sử dụng tại Khan Sheikhoun. Nhiều tháng sau, một ủy ban của Liên Hiệp Quốc thông báo tin chắc rằng chính quyền Syria đã thực hiện cuộc tấn công, theo đài NPR.
Những lần cảnh báo của Tổng thống Barack Obama
Năm 2012, Tổng thống Mỹ Obama tuyên bố chính quyền Syria nếu sử dụng vũ khí hóa học thì sẽ không thể dung tha. Ông nhấn mạnh đó là "lằn ranh đỏ" và Mỹ sẽ hành động nếu bị vượt qua.
Tháng 8.2013, một cuộc tấn công hóa học xảy ra tại vùng ngoại ô Ghouta, phía đông thủ đô Damascus khiến hơn 1.500 người thiệt mạng, trong đó có nhiều trẻ em.
Tổng thống Obama tuyên bố Mỹ cần hành động chống lại Syria nhưng ông cũng yêu cầu quốc hội ủy quyền để tiến hành biện pháp quân sự.
Hơn một tháng sau, chính quyền Obama không nhận được nhiều ủng hộ từ phía quốc hội cũng như người dân cho việc can thiệp quân sự. Thay vào đó, Mỹ tán thành kế hoạch do Nga ủng hộ nhằm loại bỏ các kho vũ khí hóa học khỏi Syria. Hơn 1.300 tấn chất hóa học bị tiêu hủy.