Đúng còn đợi đủ

Thanh Niên
Vụ thảm sát nói riêng và thời kỳ nước Đức chiếm Namibia làm thuộc địa nói chung đến nay vẫn phủ bóng đen lên mối quan hệ giữa Đức và Namibia.
Một trong những hộp sọ được Đức trao trả cho Namibia
Reuters
Chính phủ Đức vừa trao trả cho Namibia một số hiện vật từ thời Namibia còn là thuộc địa của Đức trong thế kỷ 19. Việc lấy các hiện vật đã xảy ra rất lâu nhưng lại liên quan mật thiết đến những chuyện xảy ra sau đó, đặc biệt là vụ quân đội Đức thảm sát người Herero và Nama ở Namibia đầu thế kỷ 20.
Vụ thảm sát nói riêng và thời kỳ nước Đức chiếm Namibia làm thuộc địa nói chung đến nay vẫn phủ bóng đen lên mối quan hệ giữa Đức và Namibia. Chuyện nhạy cảm và phức tạp ở đây là nhìn nhận như thế nào về vụ thảm sát kia, coi đó là hành vi diệt chủng hay chỉ đơn thuần là thảm sát và trách nhiệm pháp lý cũng như đạo lý của Đức hiện tại ra sao. Chính phủ Đức và Namibia đã nhiều lần thương thảo nhưng chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng. Đại diện của người Herero và Nama đã khởi kiện Đức ở một tòa án tại Mỹ với yêu cầu nước Đức phải chính thức xin lỗi và bồi thường.
Trong bối cảnh như thế, việc chính phủ Đức giao trả cho Namibia một số hiện vật không chỉ là chuyện “của Caesar phải trả cho Caesar” mà còn thể hiện thiện chí. Rõ ràng chính phủ Đức không chối bỏ trách nhiệm về hành động của chính quyền thực dân Đức trước đây ở châu Phi. Việc giao trả này là bước đi rất đúng, cho dù chỉ như thế thôi thì chưa đủ. Muốn hóa giải di sản tăm tối của quá khứ lịch sử, phải có nhận thức cầu thị của bên này và thái độ khoan dung của bên kia. Như thế mới xử lý được ổn thỏa mọi khía cạnh pháp lý, đạo lý và vật chất của việc hòa giải.