Thuế chồng thuế với đầu tư cổ phiếu

4 Thanh Niên

Đánh giá tác giả

Đánh giá tác giả

Từ hôm nay 5.12, nhà đầu tư nhận cổ tức bằng cổ phiếu hay nhận thưởng bằng cổ phiếu sẽ phải nộp 5% thuế thu nhập cá nhân theo Nghị định 126/2020 quy định chi tiết một số điều của luật Quản lý thuế.
Nhà đầu tư sẽ bị thu thuế 5% khi nhận cổ tức bằng cổ phiếu  /// Ảnh: Đào Ngọc Thạch Nhà đầu tư sẽ bị thu thuế 5% khi nhận cổ tức bằng cổ phiếu - Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Nhà đầu tư sẽ bị thu thuế 5% khi nhận cổ tức bằng cổ phiếu
Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Thuế “đè” nhà đầu tư

Trên thị trường chứng khoán, các nhà đầu tư (NĐT) khi bán cổ phiếu (CP) hay chứng chỉ quỹ đều phải nộp thuế 0,1%. Nhưng từ hôm nay, ngoài số thuế 0,1% vừa nêu, NĐT phải đóng thêm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 5% khi bán số CP là cổ tức hoặc CP thưởng đã nhận được.
Bà Nguyên Hạ (ngụ Q.7, TP.HCM), là một NĐT, nhận được mail thông báo từ Công ty chứng khoán SSI ghi rõ, công ty sẽ tiến hành kê khai và nộp thuế TNCN đối với thu nhập từ đầu tư vốn thay cho NĐT. Trong đó, nếu giá bán CP lớn hơn mệnh giá (mệnh giá là 10.000 đồng/CP) thì giá tính thuế được áp dụng bằng mệnh giá. Trường hợp khi giá bán CP thấp hơn mệnh giá thì được tính thuế theo giá bán thực tế. SSI cũng lưu ý NĐT là bên cạnh thuế 5%, vẫn phải nộp thuế 0,1% khi bán CP như cũ.
Đây là “thuế chồng thuế” bởi các doanh nghiệp (DN) chỉ được trả cổ tức từ lợi nhuận sau thuế. Điều này đồng nghĩa DN đã đóng thuế cho nhà nước trên lợi nhuận làm ra. Sau đó cổ đông nếu nhận cổ tức bằng tiền đã phải đóng thuế 5% và DN khấu trừ tại nguồn.
“NĐT phải đóng thuế cao hơn nhận cổ tức bằng tiền vì vẫn phải đóng thuế 0,1% khi bán CP và thêm 5% nữa, khiến họ bị thiệt thòi. Đó là chưa kể nếu CP bị giảm giá thì còn thua lỗ nhiều hơn vì khi nhận cổ tức giá CP cũng đã bị điều chỉnh rồi. Thà không nhận cổ tức này còn hơn. Trong khi đó nếu mang tiền gửi tiết kiệm thì vẫn không chịu đồng thuế nào mà khỏe hơn”, bà Nguyên Hạ nói.
Bản chất của cổ tức dù bằng tiền hay bằng CP thì theo quy định hiện hành, trong ngày chốt quyền cổ đông, giá CP sẽ được điều chỉnh tương ứng. Hay hiểu đơn giản hơn thì đây là kiểu “chia cũng như không chia”. Ví dụ, giá 1 CP gốc trước ngày chốt quyền chia cổ tức là 100.000 đồng, nếu chia cổ tức bằng tiền mặt là 20% (tương đương 2.000 đồng) thì giá sau đó sẽ điều chỉnh còn 98.000 đồng, là 100.000 - 2.000 (đồng). Khi đó, 1 CP cũ giá 100.000 đồng sau khi chia còn giá 98.000 đồng và 2.000 đồng tiền cổ tức.
Trong trường hợp cổ tức được trả bằng CP hay công ty chia CP thưởng với tỷ lệ 20%, tương đương NĐT có 100 CP gốc sẽ nhận được 20 CP mới. Khi đó 100 CP gốc có giá trị 10 triệu đồng (là 100 x 100.000 đồng). Khi chốt quyền, giá CP sẽ được điều chỉnh còn 83.333 đồng (được tính là 100.000 đồng/ 1 + 20%)… Như vậy thực tế, dù số lượng CP của NĐT có tăng lên là 120 CP thì tổng giá trị vẫn chỉ bằng 100 CP gốc trước ngày chốt quyền.
Ông Trần Xoa, Giám đốc Công ty luật Minh Đăng Quang, cho rằng với quy định NĐT khi bán CP thưởng, CP bằng cổ tức phải đóng thuế cả 2 khoản này thì quá nặng. Cũng có thể nói một khoản thu nhập mà chịu 2 lần thuế TNCN với mức thuế suất khác nhau đối với NĐT chứng khoán. Điều này đã được phản ánh trước đây nhưng thực tế vẫn tồn tại nhiều năm nay.

Đi ngược chủ trương phát triển TTCK

Ông Huỳnh Anh Tuấn, Phó tổng giám đốc Công ty chứng khoán Ngân hàng Đông Á, cho rằng khó khăn với công ty chứng khoán chỉ là nhỏ và sẽ được giải quyết. Bản thân công ty chứng khoán sẽ chọn cách đơn giản, dễ dàng là sẽ trừ ngay thuế khi NĐT bán CP trong tài khoản mà không cần phân biệt là CP họ tự mua hay CP được chia thêm. Nhưng quy định này là quá tận thu với NĐT.
Trong khi đó, theo các hiệp ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia thì hay có thông lệ “tránh đánh thuế 2 lần”, nhưng ở đây là quy định thuế chồng thuế. Vì DN đã nộp thuế thu nhập mới chia cổ tức hoặc thưởng CP cho NĐT thì đến lượt NĐT phải nộp thuế một lần nữa. Trong khi đó, Chính phủ vẫn luôn khuyến khích thu hút các NĐT trong và ngoài nước tham gia bỏ vốn vào thị trường chứng khoán. Nhưng quy định thuế tận thu này đã đi ngược xu hướng trên vì sẽ làm nản lòng NĐT.
Đồng quan điểm, Phó chủ tịch Hiệp hội Các NĐT tài chính Việt Nam (Vafi) Nguyễn Hoàng Hải cũng cho rằng thuế suất 5% đối với hoạt động đầu tư vốn chỉ nên áp dụng cho các DN chưa niêm yết.
Vấn đề mà ông Hải lo ngại là quy định đánh thuế cổ tức bằng CP, CP thưởng sẽ khiến các công ty gặp khó khăn khi huy động vốn trên thị trường chứng khoán. Bởi thông thường khi DN chia cổ tức bằng CP hay thưởng CP là muốn giữ lại lợi nhuận để phát triển. Thị trường chứng khoán của Việt Nam hiện có quy mô còn nhỏ, lãi suất ngân hàng cao nên các DN thường chọn chia cổ tức bằng CP, hay thưởng CP như kênh huy động vốn. Đặc biệt các ngân hàng thường chia cổ tức bằng CP để tăng vốn, tăng năng lực tài chính trong những năm gần đây sẽ gặp nhiều khó khăn hơn.
Khi chia cổ tức bằng CP, giá của CP giảm, pha loãng. NĐT chứng khoán đã chịu rủi ro, lỗ khi giá giảm. Với quy định này, các NĐT sẽ thích lấy tiền mặt hơn nên sẽ bác bỏ giải pháp chia bằng cổ tức...
Ông Nguyễn Hoàng Hải

Bình luận

User
Gửi bình luận
Long Tranthanh

Long Tranthanh

Đóng thuế thì được. Nhưng các ông tận thu, khi đầu tư phát triển đất nước thì k hiệu quả, thất thu ngìn ngìn tỷ rồi nhận trách nhiệm sâu sắc.. và tiếp tục nghĩ nhiều cách lại thu thuế.
Virus

Virus

Nghe nói đến thuế là mệt mỏi ?? Sao lảnh đạo không nghỉ đến khoan sức dân để làm kế lâu dài nhỉ ??? Hehe
Vuvan Bac

Vuvan Bac

Đề Nghị cơ quan quản lý nên bỏ luật này . Nếu không bỏ thì DN Sẽ kg dám chia cp tăng vốn điều lệ khi bị đánh thuế cao , Việt Nam sẽ kg có nhiều DN lớn mạnh như Vincom , TGDD, MSN , vietjet ,Vnm,... đều lớn mạnh nhờ chia thưởng cổ phiếu để đồng vốn đi vào kinh doanh tạo công ăn việc làm cho XH , đóng thuế Thu nhập DN cho nhà nước ( Vincom vốn 2008 tầm 1000 tỷ nếu cứ đóng thuế cao sẽ kg có vốn điều lệ hơn 40k tỷ và vốn hoà gần 500k tỷ như hiện nay
Phong Vu

Phong Vu

Theo tôi, các phân tích trong bài viết này đúng nhưng chưa hoàn toàn chính xác với vị trí tài chính của những nhà đầu tư khác nhau. Lão hưu tôi xin góp vài dòng về cách đánh giá các hình thức chia cổ tức theo cách nhìn của một MBA sau một đời kinh nghiệm.

Lợi nhuận là tài sản mới tạo ra, nếu có lợi nhuận rồi mới chia cổ tức thì chia bằng bất cứ hình thức nào cũng tạo ra lợi ích cho đa số nhà đầu tư. Tôi mong các chuyên gia và truyền thông Việt nên chấm dứt dèm pha những công ty chia cổ tức bằng cổ phiếu. Chỉ khi nào chia cổ tức bằng cổ phiếu khi công ty không có lợi nhuận thì mới là hành vi hoàn toàn vô ích.

Có thể tạm phân loại các hình thức chia cổ tức ra 4 loại: một là chia cổ tức bằng tiền mặt, hai là bằng cổ phiếu, ba là bằng tiền mặt do bán cổ phiếu quỹ, và bốn là bằng tiền mặt đi vay. Tuy 4 loại chia này đều không tạo ra giá trị gia tăng ròng khi phân chia vì giá cổ phiếu sẽ hiệu chỉnh, nhưng nhìn tổng thể 4 cách chia không hoàn toàn "huề vốn", cũng không giống nhau, và không vô ích.

Về nguyên tắc, khi thị trường dự đoán các báo cáo tài chính sắp tới sẽ cho biết quý vừa qua đã tạo ra lợi nhuận và triển vọng tương lai vững vàng để duy trì mức lợi nhuận cao hơn, thì giá cổ phiếu đi lên. Khi chia cổ tức toàn bộ phần lợi nhuận thì giá đi xuống trở lại như khi chưa làm ra phần lợi nhuận, nhưng vẫn cao hơn mức ban đầu vì tuy tài sản đã tạo ra đã được phân phát, nhưng khả năng tạo ra nhiều tài sản hơn ở tốc độ mau hơn vẫn giữ trong công ty.

Nếu chia lợi nhuận bằng tiền mặt thì tất nhiên nhà đầu tư thu tiền thật. Nhưng nếu chia bằng cổ phiếu thì nhà đầu tư vẫn được lợi ích, vì giảm mức độ cảm nhận rủi ro do mệnh giá cổ phiếu không mỗi năm mỗi cao hơn tạo lo sợ không chính đáng là cổ phiếu đã có tốc độ tăng giá quá cao hơn tốc độ tăng giá trị.

Nếu chia bằng tiền mặt rồi phát hành cổ phiếu quỹ bán ra để tái tạo trở lại phần lợi nhuận bằng tiền mặt để công ty có thêm vốn hoặt động xứng tầm với khả năng làm ra nhiều tiền hơn, thì phần tiền mặt chia cổ tức là phân chia tài sản đã tạo ra, còn phần bán cổ phiếu quỹ mới phát hành là bán ra phần khả năng công ty tạo lợi nhuận cao hơn, nếu biết PR và biết cách viết financial statements và tính toán đúng liều lượng cổ tức vào cổ phiếu, thì giá cổ phiếu sẽ vẫn không đổi nhưng nhà đầu tư có tiền mặt và công ty cũng có tiền mặt. Một cách khác, thay vì bán cổ phiếu quỹ mới in ra thì có thể đi giữ lại tiền lợi nhuận bằng cách đi vay để trả cổ tức, tức là tăng hệ số đòn bẩy để chỉ số P/E giảm xuống tăng độ hấp dẫn cho cổ phiếu.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU