Hệ miễn dịch tấn công virus như thế nào?

9 Thanh Niên
Hệ miễn dịch là bộ phận đặc biệt phức tạp có ở mọi nơi trong cơ thể để chống lại sự xâm nhập của kẻ ngoại lai như: virus, vi khuẩn, nấm gây bệnh... Không có hệ miễn dịch, chúng ta chết trong vòng vài tuần.
Hãy củng cố hệ miễn dịch để phòng và vượt qua dịch bệnh /// Ảnh minh họa: Shutterstock Hãy củng cố hệ miễn dịch để phòng và vượt qua dịch bệnh - Ảnh minh họa: Shutterstock
Hãy củng cố hệ miễn dịch để phòng và vượt qua dịch bệnh
Ảnh minh họa: Shutterstock
Cả thế giới đang khẩn cấp chống lại dịch bệnh Covid-19 bằng nhiều phương pháp: cách ly người bệnh, tránh tụ tập đám đông, rửa tay nhiều lần, súc miệng, họng bằng nước sát trùng, đeo khẩu trang và nâng cao hệ miễn dịch. Tại sao hệ miễn dịch lại quan trọng như vậy?
Cùng tìm hiểu cơ chế chống virus của hệ miễn dịch, áo giáp phòng bệnh của cơ thể con người.

Nếu không có hệ miễn dịch?

Hệ miễn dịch là bộ phận đặc biệt phức tạp có ở mọi nơi trong cơ thể để chống lại sự xâm nhập của kẻ ngoại lai như: virus, vi khuẩn, nấm gây bệnh... Không có hệ miễn dịch, chúng ta chết trong vòng vài tuần vì trên 1 cm2 bề mặt da đã có hàng chục nghìn vi sinh vật sẵn sàng tấn công cơ thể bất kỳ lúc nào.
Cứ 100.000 trẻ thì có 1 bé sinh ra không có hệ miễn dịch và phải sống cả đời trong môi trường vô trùng. Bệnh nhân AIDS bị virus HIV phá hỏng hệ miễn dịch cũng dễ chết vì các bệnh truyền nhiễm khác. Ngoài nhiệm vụ bảo vệ bên ngoài, hệ miễn dịch còn sàng lọc tế bào đột biến bất thường bên trong cơ thể có khả năng gây ung thư để tiêu diệt trước khi chúng gây bệnh.
Chúng ta một phần nhận được hệ miễn dịch từ mẹ khi sinh ra gọi là hệ miễn dịch bẩm sinh, phần còn lại chúng ta phải tự hoàn thiện trong quá trình phát triển gọi là hệ miễn dịch thu được.
Khi sinh ra, chúng ta được trang bị lớp da, màng niêm mạc: miệng, họng, khí quản, dạ dày, ruột, hệ bài tiết… như biên giới để chặn vi sinh muốn xâm nhập vào cơ thể. Ngoài ra, trong hệ miễn dịch bẩm sinh còn có các thực bào (tế bào bạch cầu) - tế bào sát thủ tự nhiên để tiêu diệt các mầm bệnh nếu chúng vượt qua biên giới đầu tiên.
Hệ miễn dịch bẩm sinh phản ứng nhanh, giúp chúng ta chống lại các mầm bệnh cơ bản, nhưng không chống lại các tác nhân phức tạp và không có tính chất ghi nhớ. Lúc này, chúng ta cần đến hệ miễn dịch thu được - hệ thống cao cấp hơn bao gồm các tế bào lympho B và T phân tích cấu trúc vi sinh vật và tạo kháng thể, được xem như vũ khí đặc hiệu có tác dụng riêng cho từng loại virus, vi khuẩn. Sau khi tiêu diệt kẻ thù, chúng ghi nhớ thông tin để nếu mầm bệnh này lần sau tấn công sẽ có ngay vũ khí để sử dụng.

Sự xâm nhập của virus

Khi virus tấn công vào cơ thể, trước tiên chúng phải vượt qua lớp màng bảo vệ đầu tiên: da, niêm mạc ở mũi, miệng hay ruột, sau đó tấn công vào tế bào. Virus có thụ thể được xem như chìa khóa mở cánh cổng lớp màng tế bào để chui vào đó. Chúng bắt tế bào phải sản xuất theo mã di truyền của chúng và nhân bản lên hàng nghìn hàng triệu lần. Cho đến khi vỡ tung tế bào, hàng triệu virus lại tiếp tục lan sang tấn công các tế bào khác.
Virus SARS-CoV-2 xâm nhập vào tế bào chủ bằng liên kết protein S (chìa khóa) trên bề mặt virus với thụ thể ACE2 (ổ khóa) trên bề mặt tế bào. Ngoài phổi, ACE2 còn nằm trong các mô khác bao gồm tim, gan, thận và các cơ quan tiêu hóa. Vì vậy, những bệnh nhân mắc virus này ngoài khó thở do tổn thương phổi còn bị biến chứng như tổn thương cơ tim cấp tính gây rối loạn nhịp tim, suy thận cấp, đi ngoài, sốc và tử vong do hội chứng rối loạn đa chức năng. Càng nguy hiểm hơn đối với bệnh nhân đã có bệnh nền mạn tính: tim mạch, tiểu đường…

Hoạt động của hệ miễn dịch

Khi virus xâm nhập cơ thể, các "anh lính" là thực bào lao đến tấn công “ăn thịt” virus, đồng thời gửi cảnh báo thông tin đến toàn hệ miễn dịch là có kẻ thù xâm nhập. Các "anh lính" này dồn về đóng quân tại các căn cứ gần quân địch nhất đó là các hạch bạch huyết (nằm ở mang tai, cổ, nách, bẹn). Vì vậy chúng ta thấy khi có tác nhân lạ gây viêm nhiễm thì các hạch này sẽ sưng to lên.
Vì số lượng hạn chế nên các thực bào không thể nào tiêu diệt kịp virus nhân bản quá nhanh, nên chúng phát động viêm gây sốt. Đây là đòn đánh thông minh vì nhiệt độ cao sẽ làm virus nhân bản chậm hơn để hệ miễn dịch tìm cách đối phó, thường phải mất một tuần. Tuy nhiên, trong trường hợp virus Corona, do hệ miễn dịch phản ứng thái quá dẫn đến sốt quá cao (40 độ C) gây tổn thương các mô khác, vì vậy cần chú ý hạ sốt cho người bệnh.
Thông tin virus được "anh lính thông tin" là tế bào tua mang xác virus về doanh trại ở các hạch để cấp trên là tế bào lympho B và T phân tích tìm chiến lược phù hợp.
Hai "vị tướng" này sẽ thử các loại vũ khí có khả năng gắn kết vào lớp ngoài của virus. Khi tìm được vũ khí phù hợp (kháng thể) thì tế bào B sẽ sản xuất hàng loạt và gửi nó đi khắp nơi trong cơ thể.
Các virus ngay lập tức bị vũ khí kháng thể này bám chặt vào bề mặt và vô hiệu hóa, không cho xâm nhập vào các tế bào khác. Các kháng thể này còn là vật chỉ điểm virus để các thực bào lao đến tấn công. Những tế bào nào đã nhiễm virus bên trong thì sẽ bị tế bào T và tế bào sát thủ tự nhiên NK tìm đến tiêu diệt, hy sinh cả quân mình để diệt địch.
Sau một tuần nhiễm bệnh sốt và mệt mỏi, người bệnh phục hồi do hệ miễn dịch đã hoàn thiện tạo kháng thể để chống lại virus. Thông tin về kháng thể sẽ được lưu trữ để những lần sau nếu virus này xâm nhập thì cơ thể có ngay vũ khí chống lại mà không phải chờ lâu.
Nếu chúng ta có hệ miễn dịch tốt thì chỉ trong một tuần cơ thể đã tự tiêu diệt virus để chúng ta khỏi bệnh. Phản ứng của hệ miễn dịch càng nhanh thì hiệu quả tiêu diệt virus càng cao, giảm tổn hại do virus gây ra cho cơ thể.
Do vậy, hãy củng cố hệ miễn dịch để phòng và vượt qua dịch bệnh khi vẫn chưa tìm được thuốc và vắc xin phù hợp cho dịch bệnh mới.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Phong Vu

Phong Vu

Bài viết rất hữu ích và đúng lúc. Chưa có thuốc đặc trị nên mọi người có 2 bước để chống lại coronavirus. Bước thứ nhất là tránh không cho coronavirus lọt vào người. Bước thứ hai là nếu đã vào người thì cần hệ miễn dịch mạnh để thắng trận chiến tiêu diệt coronavirus. Người dân đang cần nhiều bài viết chỉ dẫn cách củng cố cho hệ miễn dịch đủ mạnh để chống coronavirus.

Vài dòng phiếm luận về hệ miễn dịch. Hệ miễn dịch của loài người tuy cực kỳ phức tạp với khả năng tự chế biến kháng thể và ghi nhớ kẻ thù..., và thêm nữa loài người có trí thông minh cao nhất trên trái đất nên đã chế ra thuốc men giúp tăng khả năng tự vệ. Nhưng loài người đang chỉ có khả năng mạnh thứ nhì (không phải thứ nhất) chống lại các lực thiên nhiên và vô số vi sinh muốn ăn sống chúng ta. Loài động vật có khả năng tự vệ hạng nhất trên trái đất từ khi khai sinh động vật đầu tiên đến nay đã trên 400 triệu năm là loài sam biển. Về lực vật lý, nếu có một thiên thạch đủ lớn đập vào trái đất thì loài người cho dù chui dưới hầm nguyên tử cũng sẽ chết hết, nhưng loài sam sẽ không chết, chúng đã không chết sau vài lần trái đất bị va đập làm mọi loài khác tiệt chủng. Vỏ con sam chịu được lực chấn động cực mạnh áp vào mặt nước biển đè xuống mà không bị đè bẹp. Về khẳ năng hóa chất, thì máu con sam màu xanh vì dùng nguyên tố đồng để tải đổi dưỡng khí và thán khí, không dùng sắt để máu có màu đỏ như đại đa số động vật khác. Với máu đồng xanh độc đáo, sam có một khả năng thần kỳ mà loài người luôn ước mơ trong các truyện võ lâm thần kỳ là khi bị nhiễm độc thì sam tự điểm huyệt, tự bế mạch, tự đông máu để độc không di chuyển khắp nội tạng, rồi thong thả vận công triển khai hệ miễn dịch diệt độc...
Hadao

Hadao

Cám ơn phong vu
Trần Thị Nga

Trần Thị Nga

Cảm ơn tác giả về bài viết quá hay! Rất rõ ràng và dễ hiểu về cơ chế phản ứng tuyệt vời của hệ miễn dịch.
Bùi Minh Hiếu

Bùi Minh Hiếu

Hiện chưa có thuốc trị dc virus COVID-19, thì biện pháp hữu hiệu nhất là tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch của cơ thể,nhất là đối với người cao tuổi
Cám ơn tiến sỹ Sơn đã có bài viết thiết thực trong tình hình hiện nay
Nguyễn xuân Quát

Nguyễn xuân Quát

Những thông tin này rất hữu ích cho mọi người
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU