Phiên tòa cuối cùng xét xử tội ác chế độ diệt chủng Pol Pot

0 Thanh Niên

Đánh giá tác giả

Phiên tòa đặc biệt khép lại sau 16 năm với phán quyết y án chung thân đối với cựu lãnh đạo duy nhất còn sống của chế độ diệt chủng Pol Pot ở Campuchia.

Tờ Khmer Times ngày 22.9 đưa tin Tòa án đặc biệt xét xử tội ác chế độ Pol Pot ở Campuchia (ECCC) tuyên y án chung thân đối với cựu lãnh đạo Khieu Samphan (91 tuổi) của chế độ Pol Pot. Đây là phán quyết sau cùng, kết thúc quá trình xét xử các cựu lãnh đạo của chế độ diệt chủng trước đây ở Campuchia.

“Tội ác ghê tởm”

Bị cáo Khieu Samphan đeo khẩu trang và dường như ngồi ngay xuống xe lăn khi tòa tuyên án, trước sự hiện diện của khoảng 500 người, trong đó có những nạn nhân sống sót, sư sãi, quan chức và nhà ngoại giao.

Với biệt danh “anh tư”, Khieu Samphan là chủ tịch nước Campuchia dưới chế độ Pol Pot. Vào năm 2014, nhân vật này bị ECCC tuyên mức án chung thân vì tội ác chống lại loài người, tội chỉ đạo giết người, đàn áp chính trị và những hành vi vô nhân đạo. Cùng lãnh án tương tự còn có “anh hai” Nuon Chea được coi là cánh tay phải của Pol Pot. Đến năm 2018, ECCC tuyên thêm án chung thân đối với 2 bị cáo này về tội ác chiến tranh, tội diệt chủng đối với cộng đồng dân tộc thiểu số người Chăm và người Việt ở Campuchia trong giai đoạn 1975 - 1979. Nuon Chea qua đời vào năm 2019 ở tuổi 93.

Phiên tòa cuối cùng xét xử tội ác chế độ diệt chủng Pol Pot - ảnh 1

Khieu Samphan tại phiên tòa ngày 22.9

AFP

Đội ngũ luật sư của bị cáo Khieu Samphan kháng nghị bản án về các tội diệt chủng, tội ác chống lại loài người và tội ác chiến tranh, cho rằng cơ quan xét xử không có đủ bằng chứng và có sai sót trong quá trình tố tụng. Theo AFP, tại phiên tòa ngày 22.9, chánh án Kong Srim cho rằng các cáo buộc liên quan “một số sự kiện ghê tởm nhất xảy ra vào một trong những thời kỳ bi kịch và thảm họa nhất”. Ông đã bác bỏ hầu hết các tranh cãi và tuyên y án chung thân, chỉ hủy bỏ phần tội giết người và ngược đãi liên quan 2 địa điểm.

Khép lại phiên tòa đặc biệt

Phó thủ tướng Campuchia Bin Chhin, chủ nhiệm nhóm công tác chính phủ hoàng gia hỗ trợ ECCC, cho biết kể từ khi chế độ Pol Pot bị lật đổ vào ngày 7.1.1979, Campuchia đã cam kết cao độ về việc tìm kiếm công lý cho các nạn nhân. Chỉ trong 3 năm 8 tháng 20 ngày cai trị, Pol Pot và chế độ diệt chủng đã tạo ra “cánh đồng chết”, cướp đi sinh mạng của gần 2 triệu người vô tội. Trong số đó ước tính có khoảng 20.000 nạn nhân thuộc cộng đồng thiểu số người Việt và từ 100.000 - 500.000 nạn nhân thuộc cộng đồng thiểu số người Chăm. Phát ngôn viên Neth Pheaktra của ECCC cho rằng “đây là một ngày lịch sử đối với người dân Campuchia và toàn nhân loại, và cho công lý hình sự quốc tế”.

Khieu Samphan, cựu lãnh đạo trong chế độ diệt chủng Pol Pot, bị tuyên y án chung thân

ECCC là tòa án đặc biệt được lập ra từ năm 2006 nhằm xét xử tội ác của các lãnh đạo chế độ diệt chủng ở Campuchia. Nhân vật số một của chế độ diệt chủng ở Campuchia là Pol Pot trước đó qua đời vào năm 1998. Phán quyết mới nhất là bản án sau cùng của ECCC, sau khi tiến hành quá trình tố tụng đối với 5 cựu lãnh đạo chế độ diệt chủng Pol Pot, trong đó có 2 nhân vật đã qua đời trong quá trình tố tụng là Ieng Sary và Ieng Thirith. Nhân vật còn lại là Kaing Guek Eav, còn gọi là “đồ tể” Duch, cai ngục tại nhà tù Tuol Sleng khét tiếng nhất dưới chế độ diệt chủng Pol Pot, bị tuyên án chung thân vào năm 2012 và qua đời vào năm 2020.

Theo AP, ECCC khép lại sau khi chi 337 triệu USD qua 16 năm tố tụng, kết án 3 nhân vật cựu lãnh đạo chế độ Pol Pot. Chi phí của phiên tòa do chính phủ Campuchia cùng khoảng 30 nước khác đóng góp. Tờ Khmer Times dẫn lời Phó thủ tướng Campuchia Bin Chhin cho hay chính phủ nước này và LHQ tiếp tục hỗ trợ ECCC hoàn tất những công việc còn lại, chủ yếu bảo tồn di sản của ECCC và cho phép công chúng, nhất là những nạn nhân của chế độ Pol Pot, được tiếp cận thông tin của phiên tòa.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU