Những công trình 'làm nghèo' đất nước: Kênh thủy lợi 86 tỉ tưới nhỏ giọt

0 Thanh Niên

Đánh giá tác giả

Dự án sử dụng nước sau Nhà máy thủy điện Sông Hinh (Phú Yên) chỉ mới phát huy hiệu quả một phần, phần còn lại thì gây lãng phí lớn do chưa được đầu tư hệ thống kênh tưới.

Theo Sở NN-PTNT tỉnh Phú Yên, dự án sử dụng nước sau Nhà máy thủy điện Sông Hinh được Bộ NN-PTNT phê duyệt từ năm 1998, với tổng mức đầu tư 416 tỉ đồng. Mục đích của dự án là trực tiếp cấp nước tưới cho 4.100 ha đất sản xuất nông nghiệp ở xã Sơn Giang (H.Sông Hinh) và xã Sơn Thành Tây (H.Tây Hòa), bổ sung nước cho hệ thống thủy lợi Đồng Cam, kết hợp tiếp nước cho sông Bàn Thạch để góp phần chống nhiễm mặn, đảm bảo cho trạm bơm Nam Bình (TX.Đông Hòa) hoạt động hết công suất.

Những công trình 'làm nghèo' đất nước: Kênh thủy lợi 86 tỉ tưới nhỏ giọt - ảnh 1

Do không có kênh nhánh tưới nên kênh chính Đông không phát huy hiệu quả, gây lãng phí trong đầu tư công

ĐỨC HUY

Đến năm 2007, Bộ NN-PTNT không cân đối được nguồn kinh phí, không đảm bảo như dự toán ban đầu nên đã chọn các hạng mục cần làm trước để triển khai. Theo đó, dự án điều chỉnh nhiệm vụ cấp nước tưới từ 4.100 ha xuống còn 1.472 ha, gồm kênh chính Tây tưới 1.200 ha đất nông nghiệp ở xã Sơn Giang và kênh chính Đông tưới 272 ha ở xã Sơn Thành Tây, với tổng mức đầu tư giai đoạn 1 điều chỉnh xuống còn 246 tỉ đồng.

Kênh chính Tây thì phát huy hiệu quả. Còn hạng mục kênh chính Đông được điều chỉnh chiều dài từ 8,12 km xuống còn 6,54 km với mức đầu tư hơn 86 tỉ đồng thì đang gây lãng phí; do đoạn còn lại của kênh chính Đông và các hạng mục khác như trạm bơm Sơn Tây, đập dâng khu vực núi Mật Cật sẽ được tiếp tục đầu tư ở giai đoạn 2, nhưng chưa biết đến bao giờ mới triển khai.

Ông Nguyễn Dũng, Trưởng phòng NN-PTNT H.Tây Hòa, cho biết: “Kênh chính Đông được xây dựng chủ yếu làm nhiệm vụ chuyển nước, nhưng đi qua khu vực có địa hình cao nên chỉ tưới trực tiếp cho những diện tích thấp hơn mực nước kênh, không tưới được cho một số diện tích dọc kênh có địa hình cao. Do đó công trình này chưa phát huy hiệu quả và chưa đáp ứng nhu cầu nước tưới của người dân”.

Theo thiết kế ban đầu (giai đoạn 1) của kênh chính Đông tưới cho 272 ha đất nông nghiệp, nhưng từ năm 2017 đến nay, Công ty TNHH MTV thủy nông Đồng Cam (nhận bàn giao và quản lý công trình từ năm 2016) chỉ điều tiết tưới được cho khoảng 47 ha đất trên địa bàn xã Sơn Thành Tây, sau khi đã tiêu tốn hơn 86 tỉ đồng.

Cần phải đầu tư giai đoạn 2

Theo ông Nguyễn Minh Huệ, Chủ tịch Công ty thủy nông Đồng Cam, để chống lãng phí cho công trình gần trăm tỉ đồng này, H.Tây Hòa cần kiến nghị tỉnh và T.Ư bố trí nguồn vốn để đầu tư giai đoạn 2 của dự án.

Ông Mai Ne, Phó chủ tịch UBND H.Tây Hòa, nói: “Địa phương cũng kiến nghị tỉnh và T.Ư quan tâm, bố trí kinh phí, tiếp tục triển khai xây dựng các hạng mục còn lại của dự án để chủ động nguồn nước tưới, nhằm nâng diện tích sản xuất 1 vụ lúa lên 2 vụ ăn chắc và khắc phục việc khô hạn hằng năm do thiếu nước”.

Như vậy, ngân sách phải đầu tư gần 2 tỉ đồng nhưng chỉ tưới được cho 1 ha đất. Việc này đã khiến người dân ở xã Sơn Thành Tây rất bức xúc vì dự án đầu tư không mang lại hiệu quả. Nhiều diện tích đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã không được cung cấp nước tưới đã gây lãng phí do không phát huy hiệu quả đất đai.

Theo ông Dũng, nguyên nhân chưa hiệu quả, gây lãng phí là do hệ thống kênh chính Đông giai đoạn 2 chưa được đầu tư, chưa tiếp nước vào hồ thủy lợi Sơn Tây Hạ nên số diện tích khoảng 1.860 ha sử dụng nước từ hồ thủy lợi này không đảm bảo nước tưới, nhất là gặp lúc nắng hạn.

Dự án sử dụng nước sau Nhà máy thủy điện Sông Hinh do Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 7 (Bộ NN-PTNT) làm chủ đầu tư. Sau khi xây dựng hoàn thành giai đoạn 1, đơn vị này bàn giao công trình cho tỉnh Phú Yên và Công ty thủy nông Đồng Cam là đơn vị trực tiếp quản lý, khai thác.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU