Liệu có 'cơn sốt' giá gạo mới?

0 Thanh Niên

Đánh giá tác giả

Nhu cầu tiêu thụ gạo cao khiến xu thế tăng giá trên thế giới dự báo sẽ tiếp tục kéo dài đến hết năm nay và qua cả năm 2023.

Trong bối cảnh nguồn cung đang thiếu hụt do chính sách hạn chế xuất khẩu từ Ấn Độ vẫn chưa được nới lỏng, Pakistan giảm do ảnh hưởng lũ lụt nghiêm trọng hồi giữa năm nay, gạo Việt đang đứng trước cơ hội tăng cả giá và lượng xuất khẩu.

Indonesia khẩn trương nhập 500.000 tấn gạo

Indonesia, nước đông dân nhất Đông Nam Á và thứ 4 thế giới, đang có nhu cầu nhập khẩu đến 500.000 tấn gạo trong giai đoạn từ nay đến cuối năm. Theo Thương vụ VN tại Indonesia và thông tin từ Reuters, lượng gạo dự trữ quốc gia của Indonesia tính tới ngày 22.11.2022 đã xuống dưới 600.000 tấn. Cục Hậu cần (Perum Bulog) của nước này ước tính cần nguồn bổ sung khoảng 150.000 - 200.000 tấn gạo mỗi tháng để bình ổn giá gạo ở thị trường nội địa. Bởi nếu không có nguồn gạo bổ sung từ bên ngoài, lượng gạo dự trữ quốc gia sẽ giảm xuống chỉ còn khoảng 300.000 tấn vào cuối năm 2022. Để giải bài toán thiếu hụt nguồn dự trữ và bình ổn giá gạo nội địa, Perum Bulog lên kế hoạch thu mua từ nguồn gạo nội địa khoảng 1,1 triệu tấn trong năm 2023, còn trước mắt nhập khẩu tới 500.000 tấn vào cuối năm. Cả hai kế hoạch trên nhằm hướng đến mục tiêu đưa nguồn gạo dự trữ về mức 1,3 triệu tấn vào cuối năm 2023.

Thực tế thời gian qua, Perum Bulog đã tăng cường thu mua dự trữ gạo nhưng từ tháng 7.2022, việc thu mua gạo trở nên khó khăn do nguồn cung nội địa hạn chế, giá cả tăng cao. Mùa thu hoạch lúa tiếp theo của Indonesia sẽ tập trung vào tháng 3 và tháng 4 năm sau nên Chính phủ Indonesia sẽ ưu tiên bình ổn giá cả thị trường, không để tăng giá quá mạnh dẫn đến lạm phát cao, ảnh hưởng tới đời sống dân sinh.

Liệu có 'cơn sốt' giá gạo mới? - ảnh 1

Thị trường lúa gạo tiếp tục sôi động khi Indonesia quay lại nhập khẩu gạo số lượng lớn

Công Hân

Indonesia trước đây cũng là một khách hàng quan trọng của ngành lúa gạo VN. Tuy nhiên, khoảng 3 năm gần đây, nước này gần như tự chủ về nguồn cung gạo nội địa. Đây là lần đầu tiên sau 3 năm, Indonesia phải lên kế hoạch nhập khẩu gạo vì mục tiêu tăng dự trữ và bình ổn thị trường. Nguyên nhân là do vào giữa năm nay, tình trạng nắng nóng gay gắt toàn cầu đã tác động rất lớn đến nền sản xuất nông nghiệp của Indonesia. Để bảo đảm nhu cầu tiêu thụ trong nước, trong giai đoạn cuối tháng 4 đầu tháng 5, nước này phải lên kế hoạch hạn chế xuất khẩu một số mặt hàng nông sản. Đối với gạo, dù không còn phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài nhưng Indonesia vẫn là khách hàng quen thuộc của VN.

Theo Hiệp hội Lương thực VN (VFA), trong tháng 10 vừa qua, Indonesia nhập khẩu gạo từ VN khoảng 6.800 tấn trị giá gần 3,2 triệu USD, là khách hàng lớn thứ 4 trong khu vực Đông Nam Á sau Philippines, Malaysia và Singapore. Thế nên việc nước này tăng nhập một lượng gạo lớn đang mở ra cơ hội mới cho gạo Việt dịp cuối năm nay và năm sau.

Thêm "sức nóng" cho thị trường

Tháng 11, thị trường lúa gạo thế giới liên tục tăng giá. Thông tin tổng hợp từ VFA và TREA (Hiệp hội Các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan) cho biết so với cuối tháng 10, giá gạo 5% tấm xuất khẩu của Thái Lan tăng khoảng 10 USD lên mức 433 USD/tấn. Tăng mạnh nhất là gạo Pakistan với khoảng 30 - 35 USD lên mức 430 USD/tấn. Gạo Ấn Độ cũng có mức tăng khoảng 15 USD lên mức 393 USD/tấn. Gạo VN tăng thêm từ 10 - 15 USD lên mức khoảng 440 USD. Giá gạo VN hiện cao nhất so với các nước khác trong cùng phân khúc.

Dù gạo đang ở mức giá cao nhưng các doanh nghiệp đều rất lạc quan cho rằng giá sẽ còn tiếp tục tăng. Bà Đoàn Xuân Khánh Quyên, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH lúa gạo VN (Vinarice) ở Đồng Tháp, cho biết trong tuần qua giá lúa gạo nội địa và xuất khẩu đang đi ngang sau giai đoạn tăng hồi đầu tháng do một số nơi đang thu hoạch rộ. Tuy nhiên, giá gạo nguyên liệu tại địa phương vẫn ở mức khá tốt nhờ xuất khẩu thuận lợi. Cụ thể như các giống Đài thơm được thu mua với giá khoảng 6.800 - 6.900 đồng/kg, giống OM 5451 mức 6.400 - 6.500 đồng/kg… Việc Indonesia mở cửa nhập khẩu lại gạo với số lượng lớn trong thời gian tới sẽ giúp thị trường thế giới thêm sôi động.

Theo ông Nguyễn Văn Đôn, Giám đốc Công ty TNHH Việt Hưng ở Tiền Giang, Indonesia trước đây là khách hàng của VN nên nay họ cần mua nhập gạo thì khả năng sẽ quay lại mua của VN. Thực ra, trong tình thế nguồn cung thế giới đang thiếu hụt, cục diện hiện nay cũng chỉ có VN với Thái Lan là nguồn cung ổn định số lượng, còn Myanmar hay Campuchia cung yếu hơn. “Hiện giá gạo VN cũng đang ở mức cao. Cụ thể như Đài thơm của doanh nghiệp tôi xuất khẩu ở mức 490 USD/tấn. Thông tin từ Indonesia sẽ tiếp thêm nhiệt lượng cho thị trường lúa gạo thế giới và cả VN. Trong bối cảnh thế giới nguồn cung gạo hạn chế thì điểm thuận lợi nhất của gạo VN là gần như mình thu hoạch quanh năm, lúc nào thị trường cần mình cũng có”, ông Đôn nói.

Ông Phạm Thái Bình, Tổng giám đốc Công ty CP nông nghiệp công nghệ cao Trung An (Cần Thơ), thông tin: Các hợp đồng sẵn có vẫn đi đều đặn, bà con nông dân ở đây đang xuống giống vụ mới, chỉ cần qua Tết âm lịch lại có thu hoạch. Giá gạo VFA công bố chỉ có tính chất tham khảo, thực tế giá gạo 5% của Trung An đang giao cho khách hàng ở Singapore đã lên đến 464 USD/tấn (cao hơn giá của VFA khoảng 25 USD/tấn).

“VN là nước xuất khẩu gạo, nay thị trường lại có thêm nguồn cầu lớn là một thông tin hết sức tích cực. Điều này đúng như tôi đã dự báo từ trước là thị trường gạo thế giới không chỉ trong năm 2022 mà sẽ tiếp tục phát triển tốt trong ít nhất là cả năm 2023. Có nhiều nguyên nhân nhưng yếu tố chính vẫn là biến đổi khí hậu đang tác động gay gắt đến nhiều nơi trên thế giới làm nguồn cung lương thực bị ảnh hưởng. Bối cảnh đó lại là cơ hội cho gạo Việt”, ông Bình nhận định.

Trung Quốc đẩy mạnh thu mua, giá nếp tăng dựng đứng

Theo Hiệp hội Lương thực VN (VFA), năm nay xuất khẩu gạo nếp tăng mạnh trở lại với sản lượng đạt khoảng 1,3 triệu tấn. Thị trường chính tiêu thụ sản phẩm này là Trung Quốc. Năm ngoái, thị trường Trung Quốc “không ăn” khiến tiêu thụ khó khăn, giá nếp giảm mạnh. Hiện nay, nhiều nông dân ở ĐBSCL cho biết giá nếp tại đồng đã ở mức khoảng 8.000 đồng/kg, tăng hơn 2.000 đồng so với năm trước.

Thống kê của Bộ NN-PTNT cho thấy lượng gạo xuất khẩu của VN trong tháng 10 đạt gần 714.000 tấn, trị giá 341 triệu USD, tăng 22% về lượng và tăng 24% về trị giá so với tháng 9. Tháng 10 cũng là tháng có lượng gạo xuất khẩu cao kỷ lục. Lũy kế 10 tháng năm 2022, xuất khẩu gạo đạt 6 triệu tấn, trị giá gần 3 tỉ USD.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU