Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới

0 Thanh Niên Online

Đánh giá tác giả

Sau thành công vang dội của Ngày Quốc gia Việt Nam tại EXPO 2020 Dubai, PGS-TS Tạ Quang Đông - Thứ Trưởng Bộ VH-TT-DL - Chỉ đạo nghệ thuật chương trình Dòng chảy bất tận tại triển lãm EXPO Dubai đã có cuộc trò chuyện về câu chuyện này.

* Thứ trưởng có thể cho biết tầm quan trọng của việc tham gia Triển lãm Thế giới và Ngày Quốc gia Việt Nam (trong khuôn khổ EXPO 2020 Dubai) có giá trị như thế nào đối với văn hóa và du lịch Việt Nam?

Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới - ảnh 1

PGS-TS Tạ Quang Đông - Thứ Trưởng Bộ VH-TT-DL

Công ty tấm & cám

- Với lịch sử 170 năm hình thành và phát triển, Triển lãm Thế giới EXPO trở thành một trong những sự kiện có quy mô, ảnh hưởng lớn nhất (bên cạnh Thế vận hội Olympics và Giải vô địch bóng đá thế giới World Cup), là cơ hội có một không hai để các quốc gia khẳng định vị thế, giới thiệu tiềm năng, phát minh, sáng chế, đóng góp cho sự tiến bộ, phát triển của nhân loại như điện thoại (tại EXPO 1876 Philadelphia), tivi (tại EXPO 1939 New York), máy tính (tại EXPO 1962 Seattle)..., cũng như những công trình đặc biệt, có tính biểu tượng cho đến tận ngày nay như tháp Eiffel (tại EXPO 1889 Paris), vòng quay Ferris Wheel (tại EXPO 1893 Chicago), công trình Atomium (tại EXPO 1958 Brussels)... Những hình ảnh về con người, đất nước, truyền thống văn hóa đặc sắc Việt Nam, các sản phẩm, thương hiệu quốc gia Việt Nam trên mọi lĩnh vực có cơ hội tiếp cận đến hàng triệu khách tham quan và truyền thông quốc tế.

Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới - ảnh 2
Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới - ảnh 3

Nhóm người mẫu thời trang Việt Nam và của nước ngoài trình diễn thời trang áo dài và thổ cẩm

Công ty tấm & cám

EXPO 2020 Dubai (UAE) hiện đang là một trong những sự kiện tiêu điểm của thế giới. Sau 3 tháng mở cửa, EXPO 2020 Dubai đã đón hơn 8 triệu lượt khách tham quan. Chỉ riêng trong tháng 10 và 11, đã có tới 5.383 nhà lãnh đạo chính phủ của các quốc gia bao gồm Tổng thống, Thủ tướng, Bộ trưởng… có mặt tại EXPO để dự lễ khai trương Nhà Triển lãm quốc gia, phát biểu tại các sự kiện hoặc tham dự Ngày Quốc gia của nước mình. Trong đó có Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Quốc vương Hà Lan Willem-Alexander, Tổng thống Indonesia Joko Widodo, Tổng thống Colombia Ivan Duque Marquez, Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro, Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin… Hơn 10.461 sự kiện chính thức đã được tổ chức trong đó có nhiều chương trình theo sát các thách thức và vấn đề nóng toàn cầu.

Kỳ triển lãm này càng trở nên đặc biệt hơn trong bối cảnh cả thế giới đang trải qua một giai đoạn khó khăn, thách thức chưa từng có trong lịch sử do những tác động sâu sắc và đa chiều của đại dịch Covid-19. Đây là một trong những sự kiện đầu tiên mà 192 quốc gia tham gia tụ họp, gặp gỡ nhau trực tiếp một lần nữa để giới thiệu những thành tựu, tiến bộ mới nhất của mình, kết nối và hợp tác để cùng hướng tới tương lai.

* Việc tổ chức một chương trình nghệ thuật tại Dubai như Dòng chảy bất tận – The Eternal Flow đã được Bộ VH-TT-DL thực hiện trong lúc diễn ra dịch bệnh đã có những khó khăn trở ngại nào?

- Đây là một thách thức rất lớn đối với những người thực hiện chương trình. Như chúng ta đã biết, dịch bệnh Covid-19 đang diễn biến phức tạp trên toàn thế giới ảnh hưởng rất lớn tới việc tập luyện tại Việt Nam và biểu diễn tại Dubai. Với lực lượng lên tới trên 200 diễn viên bao gồm các lĩnh vực: Ca múa nhạc, Xiếc, Quan họ Bắc Ninh, Cồng chiêng Tây Nguyên (Đắk Nông), Đoàn trống hội của Học viện Cảnh sát Nhân dân, nhóm người mẫu thời trang của Việt Nam và của nước ngoài đã được tổ chức một cách chu đáo, có kế hoạch tỉ mỉ để các diễn viên luyện tập, ăn ở đi lại và biểu diễn thành công ngoài mong đợi tại Ngày Quốc gia Việt Nam (30.12.2021). Đặc biệt, việc đảm bảo an toàn cho diễn viên trước dịch bệnh được đưa lên hàng đầu để chương trình được diễn ra theo như kế hoạch: Chia nhỏ các nhóm diễn viên khi luyện tập, bên cạnh các công tác như đeo khẩu trang, rửa tay sát khuẩn… Do dịch bệnh và lịch trình của các hãng bay quốc tế bay từ Việt Nam tới Dubai không đáp ứng được các yêu cầu, cũng như khối lượng đạo cụ mang theo là vô cùng lớn, ban tổ chức đã phải thuê riêng 1 chuyến bay để nghệ sĩ có thời gian tiếp cận nhiều nhất với sân khấu thực tế và phòng chống tốt nhất dịch bệnh. Và tất nhiên đó là kinh phí rất lớn để thực hiện được một chương trình biểu diễn tại nước ngoài với số lượng diễn viên như vậy. Ngoài ra, nhóm thực hiện phải mất nhiều thời gian và gặp nhiều quan chức phụ trách lĩnh vực khác nhau của phía chủ nhà Dubai thuyết phục, giải thích từng chi tiết kịch bản để phía bạn chấp thuận các đề nghị của Việt Nam từ việc quy định số lượng diễn viên trên sân khấu, chấp nhận cho các nghệ sĩ xiếc, dàn trống được tham gia chương trình…

Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới - ảnh 4

Liên đoàn xiếc Việt Nam và Đoàn nghệ nhân cồng chiêng Tây Nguyên đã có phần trình diễn đặc sắc trong chương trình nghệ thuật Dòng chảy bất tận

công ty tấm & cám

Bên cạnh đó không thể kể đến clip 5 phút trên mái vòm Al Wasl tại trung tâm triển lãm. Mái vòm Al Wasl là hệ thống màn hình âm thanh, ánh sáng phức tạp và duy nhất trên thế giới tính đến thời điểm hiện nay. Nhóm thiết kế Việt Nam do Tổng đạo diễn kiêm giám đốc sáng tạo Huy Nguyễn đứng đầu đã đáp ứng được mọi đòi hỏi kỹ thuật, đưa thành công clip giới thiệu các hình ảnh đẹp nhất của Việt Nam, truyền thuyết Con Rồng cháu Tiên và đưa lá cờ Tổ quốc lên mái vòm.

Mặc dù theo quy định mới về phòng chống chủng mới Covid-19 Omicron, ban tổ chức đã hủy toàn bộ các cuộc diễu hành từ nay đến hết kỳ EXPO, song nhóm thực hiện chương trình đã thuyết phục để ban tổ chức triển lãm vẫn dành cho Việt Nam một biệt lệ được phép diễu hành nhân dịp Ngày Quốc gia. Đoàn diễu hành từ Nhà Triển lãm Việt Nam đến sân khấu trung tâm với âm hưởng hào hùng của tiếng trống, tiếng cồng chiên đã tạo nên một bầu không khí sôi động, thu hút sự quan tâm và thích thú của khách tham quan, được đánh giá là đoàn diễu hành hoành tráng, giàu bản sắc dân tộc nhất từ trước tới nay tại EXPO 2020 Dubai.

Trong khuôn khổ Ngày Quốc gia Việt Nam diễn ra vào ngày 30.12.2021, đất nước Việt Nam trở thành tâm điểm với hàng loạt hoạt động như Lễ Thượng cờ Việt Nam trên Quảng trường Trung tâm Al Wasl, diễu hành, chiếu lá cờ Việt Nam trên bề mặt mái vòm của Al Wasl Plaza, biểu diễn thời trang và nghệ thuật ngoài trời, diễn đàn kinh doanh và xúc tiến thương mại, Tuần phim Việt Nam, Lễ mở cổng EXPO, triển lãm của tài năng hội họa nhí Xèo Chu, trình diễn làm tranh Đông Hồ, Tuần lễ cà phê...

* Có phải đây là lần đầu tiên Bộ VH-TT-DL tổ chức một chương trình nghệ thuật rầm rộ và hoành tráng như vậy ở ngoài Việt Nam?

- Chương trình nghệ thuật này có thể nói là chương trình có số lượng diễn viên Việt Nam tham dự tại nước ngoài đông nhất từ trước tới nay và đạt được chất lượng tốt về nghệ thuật đáp ứng được việc giới thiệu những nét quý giá của di sản văn hóa nghệ thuật độc đáo của Việt Nam từ hoa văn thổ cẩm của các dân tộc Việt Nam, Quan họ, Cồng chiêng, múa Sạp của dân tộc Thái đến các loại đàn dân tộc truyền thống của Việt Nam: đàn Bầu, T’rưng, Sáo, Tì bà, Tranh, Trống… Bên cạnh đó là sự giao thoa, đưa những giá trị này hòa quyện với đời sống hiện đại bằng những giai điệu, điệu múa, nghệ thuật xiếc, thời trang để có thể đưa khán giả thế giới gần hơn tới đất nước Việt Nam giàu bản sắc dân tộc.

Trong chương trình biểu diễn tại sân khấu mái vòm, các tiết mục trình diễn ca múa nhạc dân tộc của Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam, biểu diễn xiếc của Liên đoàn Xiếc Trung Ương, Cồng chiêng Tây Nguyên, Quan họ Bắc Ninh, thời trang áo dài, thổ cẩm của các nhà thiết kế tên tuổi Vũ Việt Hà, Lý Quý Khánh và Chula được kết hợp dàn dựng, hòa quyện tạo thành dòng chảy bất tận của hành trình xây dựng và phát triển đất nước, thể hiện niềm tự hào của người dân Việt Nam về nòi giống Con Rồng Cháu Tiên, về bản sắc văn hóa Việt Nam được lưu truyền giữa các thế hệ, trở nên đẹp đẽ, rực rỡ thông qua những thanh âm, giai điệu, màu sắc và sự sáng tạo của các nghệ sĩ trẻ Việt Nam.

Tham dự chương trình có Ngài Sultan Mohammed Al Shamsi, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao và Hợp tác quốc tế, Đại diện Chính phủ là Trưởng đoàn UAE tại Ngày Quốc gia Việt Nam ở EXPO 2020 Dubai, cùng sự tham dự của Đại sứ Việt Nam tại UAE Nguyễn Mạnh Tuấn, Đại sứ UAE tại Việt Nam Obaid Saeed Bintaresh Al Dhaheri, đại diện các Bộ, ngành, lãnh đạo các một số địa phương (Đắk Nông, Bắc Ninh…), đại diện lãnh đạo các Bộ, ngành, cơ quan UAE, các cơ quan đại diện ngoại giao, giám đốc Nhà Triển lãm các nước, các hãng thông tấn, báo chí, truyền thông Việt Nam và quốc tế...

Theo đánh giá của ban tổ chức và bạn bè quốc tế, Ngày Quốc gia Việt Nam mà trong đó có chương trình nghệ thuật Dòng chảy bất tận được tổ chức hoành tráng, ấn tượng và đầy bản sắc; là sự kiện Ngày Quốc gia lớn nhất của Việt Nam sau 7 kỳ tham gia Triển lãm Thế giới World EXPO.

Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới - ảnh 5
Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới - ảnh 6

Đoàn trống hội của Học viện Cảnh sát Nhân dân gây ấn tượng đặc biệt tại EXPO 2020 Dubai

công ty tấm & cám

Để có được thành công này, ngoài sự cố gắng luyện tập của các nghệ sĩ, sự sáng tạo của những người làm chương trình là công tác chủ trì tổ chức, phối hợp của Bộ VH-TT-DL với các đơn vị trong và ngoài Bộ, Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Đại sứ quán VN tại UAE, Đoàn trống hội của Học viện Cảnh sát Nhân dân, các tỉnh Bắc Ninh, Đắk Nông, hãng hàng không Bamboo. Đặc biệt tôi đánh giá cao việc công ty Tấm & Cám với khát vọng được cống hiến vì sự phát triển văn hóa Việt Nam, đã đài thọ các chi phí để chương trình được diễn ra thành công.

* Khi hình ảnh Quốc kỳ Việt Nam tung bay trên mái vòm lớn nhất thế giới, cảm xúc của ông lúc đó thế nào?

- Cảm giác không chỉ của tôi mà của tất cả khán giả Việt Nam có mặt trong giây phút đó thực sự là sung sướng và tự hào. Chúng tôi - tất cả đều ngẩng cao đầu - ngước lên, ngắm nhìn lá cờ Tổ quốc thiêng liêng đang bay trên mái vòm Al Wasl. Điều này không phải nước nào cũng có thể thực hiện được tại triển lãm.

Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới - ảnh 7
Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới - ảnh 8

Hình ảnh Việt nam chiếu trên mái vòm Al Wasl

t&C

* Thứ trưởng có thể cho biết thêm về quy mô cũng như việc chọn lựa các đơn vị tham gia đã được cân nhắc như thế nào?

- Việc lựa chọn các loại hình nghệ thuật, âm nhạc, bố cục chương trình cũng như tuyển chọn diễn viên được thực hiện hết sức tỉ mỉ và bài bản để làm sao có được một tổng thể hài hòa, cân đối, đạt hiệu quả nghệ thuật cao. Với tư cách là người chỉ đạo về nghệ thuật, tôi cùng Tổng đạo diễn Huy Nguyễn với phần âm nhạc do NSND Quang Vinh sáng tác và các nghệ sĩ của Nhà hát Ca múa Nhạc Việt Nam thể hiện đã phải tính toán từng tiết mục về màu sắc âm nhạc, thời gian hợp lý để tạo những ấn tượng cho khán giả, phù hợp với “tông” màu, đặc thù của những bộ thời trang thổ cẩm của các nhà thiết kế. Ngoài ra còn phải tính đến sân khấu tròn rất đặc thù của Al Wasl mà khán giả ngồi xung quanh cùng những đường đi zích-zắc bao quanh sân khấu và đường đi, chỗ đứng của các diễn viên, người mẫu.

Các đơn vị chủ lực của Bộ VH-TT-DL đã được chọn như: Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam đóng góp các diễn viên múa và nhạc cụ dân tộc, Liên đoàn Xiếc Việt Nam tham gia các tiết mục xiếc, đoàn trống hội của Học viện Cảnh sát Nhân dân…

Khát khao giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới - ảnh 9

Hình ảnh đậm màu sắc văn hóa Tây Nguyên - Việt nam tại EXPO Dubai

T&C

* Với công nghệ mới và độ khó của mái vòm tại quảng trường Al Wasl, tại sao chúng ta vẫn quyết tâm đầu tư và chọn truyền thuyết dân gian Con Rồng Cháu Tiên phải vẽ toàn bộ trong 2 tháng, thay vì trình chiếu những phim quảng cáo về du lịch và văn hóa Việt Nam có sẵn cho đơn giản? Theo đánh giá của Thứ trưởng, bộ phim ngắn Con Rồng Cháu Tiên sẽ tạo được cảm xúc gì cho bạn bè quốc tế?

- Đây là nỗ lực rất đáng trân trọng của nhóm thiết kế Huy Nguyễn để giới thiệu tới bạn bè quốc tế một truyền thuyết dân gian rất đáng tự hào về cội nguồn của dân tộc tại một sự kiện lớn của quốc tế. Đó cũng là niềm khát khao đưa văn hóa Việt Nam ra thế giới của nhóm thiết kế. Họ đã phải trải qua rất nhiều khó khăn, trăn trở để vượt lên chính mình, vượt qua các trở ngại kỹ thuật tưởng chừng không thể làm được để đi đến thành công.

Chương trình Dòng chảy bất tận khép lại với giây phút đầy xúc động khi lá cờ đỏ sao vàng được chiếu rực rỡ trên hệ thống mái vòm 360 độ lớn nhất thế giới Al Wasl; và câu chuyện về truyền thuyết dân gian nguồn cội Con Rồng Cháu Tiên trình chiếu bằng công nghệ hình ảnh, âm thanh đỉnh cao trên mái vòm đã thu hút nhiều khán giả tại Khu tổ hợp EXPO Dubai. Nhiều bà con kiều bào Việt Nam đang sinh sống, lao động, học tập tại UAE bày tỏ sự xúc động và tự hào khi được chứng kiến những khoảnh khắc văn hóa, đất nước, con người Việt Nam được tôn vinh tại một trong những sự kiện quốc tế lớn nhất thế giới.

Sau chương trình, tất cả các đại biểu, khán giả tham dự đều bày tỏ sự khâm phục về trình độ kỹ thuật của Việt Nam, những điều đặc sắc, mới lạ về văn hóa truyền thống Việt Nam mà chương trình nghệ thuật và clip trình chiếu mang lại. Đã có những đề nghị bước đầu mời chương trình tiếp tục biểu diễn tại một số các địa điểm khác trong tương lai.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU