Khắc phục sai lệch về điều hành

0 Thanh Niên

Chất lượng tăng trưởng, cách thức điều hành tài khóa, tiền tệ... là những vấn đề cần lưu tâm trong năm 2015, TS Nguyễn Đình Cung (ảnh), Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư (CIEM), đã nhận định như vậy khi trả lời phỏng vấn Thanh Niên.

Khắc phục sai lệch về điều hành

Chất lượng tăng trưởng, cách thức điều hành tài khóa, tiền tệ... là những vấn đề cần lưu tâm trong năm 2015, TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế T.Ư (CIEM), đã nhận định như vậy khi trả lời phỏng vấn Thanh Niên.

Thách thức rất lớn đối với VN là chất lượng năng suất lao động phải tăng lên vượt bậc mới có thể đạt được mức tăng trưởng 6,5 - 7% Thách thức rất lớn đối với VN là chất lượng năng suất lao động phải tăng lên vượt bậc mới có thể đạt được mức tăng trưởng 6,5 - 7%  - Ảnh: Diệp Đức Minh

Ông nói: Năm 2014, tuy GDP đã hoàn thành kế hoạch, đạt 5,8% nhưng so với bình quân các năm trước đây vẫn thấp hơn nhiều. Xu hướng tăng trưởng nói chung vẫn chưa thấy rõ sự thay đổi về tiềm năng. Như vậy, khả năng cải thiện tăng trưởng về chất là vấn đề đáng lưu tâm.

Khắc phục sai lệch về điều hành - ảnh 2
       TS Nguyễn Đình Cung

Tăng trưởng có cải thiện về tốc độ nhưng chất lượng chưa cải thiện. Chỉ số hiệu quả kinh tế tổng hợp (TFP) thấp hơn cả Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia… Rõ ràng chúng ta chưa thay đổi được căn bản động lực của tăng trưởng. Trong khi yêu cầu về tăng năng suất lao động (NSLĐ) rất lớn. Nếu muốn tăng trưởng khoảng 7% như mục tiêu của 5 năm tới thì NSLĐ phải tăng khoảng 6,4%, song hiện nay mới tăng 4,1%, nghĩa là cần phải tăng thêm 2,3%. Mức tăng trưởng NSLĐ trên 6% không phải nước nào cũng có thể dễ dàng đạt được. Sắp tới VN chỉ tăng số lượng lao động khoảng 0,6%, tăng không đáng kể, đòi hỏi chất lượng NSLĐ tăng lên vượt bậc thì mới có thể đạt được mức tăng trưởng 6,5 - 7%. Đây là thách thức rất lớn với VN.

* Theo ông, năm 2015, ngân hàng có thể giảm mạnh lãi suất (LS) cho vay không?

- LS giảm là điều rất cần nhưng theo tôi, đây chính là nút thắt vì dư địa không nhiều. Bởi chênh lệch giữa LS cho vay và LS huy động lớn. Nhưng tình hình tài chính các ngân hàng thương mại đang khác nhau và chưa thật lành mạnh. Nên hoạt động cho vay mới còn hạn chế, mà phần cho vay đảo nợ không nhỏ nên khả năng giảm LS cho vay bị hạn chế. Ngoài ra, huy động trái phiếu chính phủ hiện còn quá lớn chèn ép tín dụng của khu vực tư nhân. Năm 2015 Chính phủ dự kiến tung khoản trái phiếu chính phủ khổng lồ ra thị trường. Giá USD lên thì LS USD sẽ tăng, phải duy trì nhất định khoảng cách VND - USD để hạn chế “đô la hóa”. Vì vậy, việc hạ LS khó diễn ra trên diện rộng mà chỉ có thể thông qua một số ngân hàng, một số đối tượng chứ không rải đều trên thị trường. Nhưng giảm LS đều trên thị trường mới giảm chi phí cho doanh nghiệp (DN), thị trường tín dụng mới vận hành đúng theo thị trường.

Khắc phục sai lệch về điều hành - ảnh 3
Hiện đang tồn tại quá nhiều gói tín dụng cho từng lĩnh vực, gói 30.000 tỉ đồng chưa tiêu hết thì đã có thêm gói 50.000 tỉ đồng... Khi vĩ mô đã ổn định rồi thì cần xem xét lại tất cả các gói tín dụng. Và cũng nên hạn chế dần các đối xử khác biệt theo các nhóm lĩnh vực, để các ngân hàng  tự tìm kiếm khách hàng

* Theo ông, điều hành chính sách tiền tệ nên theo hướng nào?

- Cần thoát khỏi điều hành tín dụng theo kiểu hành chính. Hiện nay có quá nhiều tín dụng theo mục tiêu, làm méo mó thị trường tín dụng, bắt chính sách tiền tệ gánh thêm một chức năng của tài khóa. Vì thế, bỏ trần khống chế tín dụng với từng ngân hàng vì nó đã không có tác dụng, làm cho điều hành với ngân hàng không mang tính thị trường, chứa đựng rủi ro. Theo tôi, điều hành tín dụng nhất thiết phải gắn với mục tiêu ổn định LS trung, dài hạn dựa trên nền tảng ổn định lạm phát…

Hiện đang tồn tại quá nhiều gói tín dụng cho từng lĩnh vực, gói 30.000 tỉ đồng chưa tiêu hết thì đã có thêm gói 50.000 tỉ đồng… Khi vĩ mô đã ổn định rồi thì cần xem xét lại tất cả các gói tín dụng. Và cũng nên hạn chế dần các đối xử khác biệt theo các nhóm lĩnh vực, để các ngân hàng tự tìm kiếm khách hàng.

*  Trong nhiều năm qua, chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ luôn được cho là “không đồng điệu”. Vấn đề này cần giải quyết thế nào?

- Theo quan sát của CIEM thì chính sách tiền tệ vẫn đang chạy theo chính sách tài khóa. Chính sách tài khóa mở rộng thì chính sách tiền tệ khó có thể thắt chặt. Đề nghị chính sách tài khóa cần chủ động thắt chặt và mở đường để chính sách tiền tệ nới lỏng trong trung hạn, không như thời gian vừa rồi chúng ta mở cả chính sách tiền tệ, mở cả chính sách tài khóa. Cụ thể, không cố định ngân sách nhà nước phải mở mức bội chi 5%/năm mà phải giảm dần xuống, tránh hoạch toán thu bao nhiêu, chi bấy nhiêu, giảm áp lực nợ công, tạo điều kiện mở đường cho giảm LS. Như vậy, vốn sẽ chạy về khu vực DN tư nhân nhiều hơn, hơn là nằm ở khu vực DN nhà nước như hiện nay. Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc phần nhiều vào kết quả của tái cơ cấu hệ thống tài chính ngân hàng.

Khắc phục sai lệch về điều hành - ảnh 5

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU