Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ: nên để học sinh đeo khẩu trang trong trường học

Nên để học sinh đeo khẩu trang trong trường học

9 Thanh Niên Online

Đánh giá tác giả

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ, Viện nghiên cứu ung thư quốc gia City of Hope (California, Mỹ), cố vấn khoa học tổ chức Ruy băng tím, cho rằng học sinh đeo khẩu trang là việc nên làm.
Học sinh Đà Nẵng đeo khẩu trang và đo thân nhiệt khi đến lớp /// An Quân Học sinh Đà Nẵng đeo khẩu trang và đo thân nhiệt khi đến lớp - An Quân
Học sinh Đà Nẵng đeo khẩu trang và đo thân nhiệt khi đến lớp
An Quân
Sở GD-ĐT TP.HCM vừa lấy ý kiến phụ huynh về việc có đồng ý hay không đồng ý cho học sinh đeo khẩu trang trong trường học đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều.
Trả lời phóng viên Báo Thanh Niên về việc học sinh đeo khẩu trang trong trường học, tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ, Viện nghiên cứu ung thư quốc gia City of Hope (California, Mỹ), cố vấn khoa học tổ chức Ruy băng tím, cho rằng học sinh đeo khẩu trang là việc nên làm.
Trong thời gian vừa qua, từ khi dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát, tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ là một trong những người có nhiều bài viết chuyên môn để giúp mọi người hiểu đúng hơn về dịch bệnh. 

Khẩu trang có ngăn được virus?

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ cho biết theo quan điểm của anh, nên xác định rằng việc học sinh đeo khẩu trang trong trường học là điều nên làm. Lý do là chúng ta không đảm bảo được trong trường học có người lây nhiễm hay không? 

Theo tiến sĩ Vũ, anh thấy nhiều bài viết với nội dung “Bạn không cần khẩu trang để phòng ngừa lây nhiễm virus corona”. Trước đó, thỉnh thoảng anh cũng đã từng thấy vài người đưa các dẫn chứng về “lời khuyên” của WHO, CDC về việc không khuyến cáo mọi người sử dụng khẩu trang…

Tuy nhiên, để đánh giá được các “lời khuyên” trên đúng hay sai thì nên hiểu gốc của vấn đề đó là dịch bệnh đường hô hấp do virus thường lây lan như thế nào. Trước hết, virus corona sống chủ yếu trong các tế bào ở đường hô hấp. Chúng xâm nhiễm vào tế bào, sinh sản, nhân lên trong các tế bào đó và thoát ra ngoài. Do vậy, sự hiện diện của virus trong các dịch của đường hô hấp là chuyện tất yếu (vì vậy hiện nay để xét nghiệm tìm người nhiễm, người ta lấy mẫu kiểm tra ở các dịch vòm họng, mũi hoặc dịch rửa phổi).

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ: nên để học sinh đeo khẩu trang trong trường học - ảnh 1

Học sinh Bình Phước đeo khẩu trang đến lớp học

Hoàng Giáp

Khi người bệnh ho và hắt xì thì sức nén của hơi thoát ra sẽ biến những dịch trong đường hô hấp thành những hạt dịch nhỏ chứa các virus trong đó. Khoa học đã chứng minh khi hắt xì các hạt dịch đó có thể văng ra với vận tốc 50 m/s, xa đến hơn 6 m; ho thì các hạt dịch sẽ di chuyển với vận tốc 10 m/s, khuếch tán xa hơn 2 m và từ việc thở bình thường thì các hạt dịch chỉ di chuyển vận tốc 1 m/s và chỉ khuếch tán trong vòng 1 m.

Điểm tiếp theo cần làm rõ đó là các hạt dịch này có kích thước bao nhiêu và có xuyên qua được khẩu trang y tế 3 lớp mà chúng ta thường dùng hay không? Theo một nghiên cứu năm 2013 thì các hạt dịch này có kích thước từ khoảng 75 - 360 micro mét (1 micro mét = 1000 nano mét) và các khẩu trang y tế 3 lớp thông thường có khả năng lọc hiệu quả các hạt có kích thước trên 5 micro mét trở lên. Do vậy, các hạt dịch đó có thể dễ dàng bị giữ lại ở phía ngoài khẩu trang.

"Đến đây, dựa trên các thông tin khoa học các bạn có thể hiểu tại sao khẩu trang y tế 'có ích' trong việc bảo vệ bạn khỏi bị nhiễm bệnh trong mùa dịch virus đường hô hấp. Ngoài ra, một loạt các bài báo khoa học khác cũng đã chứng minh khẩu trang y tế có khả năng bảo vệ nhân viên y tế trong các dịch bệnh đường hô hấp và hiệu quả của nó cũng ngang ngửa với khẩu trang N95. Đó là lý do tại sao các bạn thấy các nhân viên y tế hoạt động trong thời gian qua trong mùa dịch đều ít nhất phải có đeo khẩu trang", tiến sĩ Vũ chia sẻ.

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ: nên để học sinh đeo khẩu trang trong trường học - ảnh 2

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ

NVCC

Cũng theo tiến sĩ Vũ, nhiều người sẽ thắc mắc vậy rõ ràng khẩu trang có hiệu quả vậy với nhân viên y tế, tại sao thông tin lại nói không hiệu quả với người thường? Các lý luận mà anh thấy người ta đưa ra để giải thích cho điều này chung quy là “do người thường không biết đeo khẩu trang sao cho đúng” như: lấy tay sờ vào mặt trước khẩu trang, đeo không sát mặt… Nên học cách đeo khẩu trang cho đúng để tự bảo vệ mình chứ không phải khẩu trang không có tác dụng bảo vệ. Nếu nó không có tác dụng thì các nhân viên y tế đã không sử dụng. 

Tuy nhiên, theo tiến sĩ Vũ, trong trường hợp thiếu thốn khẩu trang, thứ tự ưu tiên sử dụng nên lần lượt là: người đang nhiễm bệnh, nhân viên y tế, người nhà chăm sóc người bệnh, những người khỏe mạnh đến chỗ đông người trong vùng có nhiều người nhiễm bệnh nhưng chưa xác định được trong cộng đồng... Người trẻ nên nhường cho người già, người có sẵn bệnh mãn tính khác vì họ có nguy cơ tử vong cao hơn.

Có nên lấy ý kiến của phụ huynh? 

Từ khi Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức lấy ý kiến phụ huynh về việc có đồng ý hay không đồng ý về việc học sinh đeo khẩu trang trong trường học, đã có rất nhiều ý kiến trái chiều. Nhiều người cho rằng một vấn đề chuyên môn như thế này thì cần có những người có chuyên môn nhận định để cơ quan quản lý ra quyết định chứ không nên hỏi phụ huynh là những người không có chuyên môn. 
Theo tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, cho rằng đầu tiên việc có nên đeo khẩu trang hay không là vấn đề có tính chuyên môn, và do vậy phải do các nhà chuyên môn ra quyết định chứ không thể dùng cơ chế “đa số thắng thiểu số”. Thứ hai, vai trò của chính quyền là ra quyết định một cách có căn cứ, dựa trên bằng chứng nhằm tối đa hóa phúc lợi chung của xã hội. Như vậy, thay bằng việc mỗi khi gặp quyết định khó xử lại đi hỏi phụ huynh, thì Sở cần tham khảo cơ sở khoa học từ các nhà chuyên môn, sau đó căn cứ vào nguồn lực của chính quyền và xã hội để ra quyết định.
Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ: nên để học sinh đeo khẩu trang trong trường học - ảnh 3

Học sinh Hà Tĩnh đeo khẩu trang khi đến lớp

Phạm Đức

"Thứ ba, ngay cả khi đã ra quyết định - bất kể là đeo hay không đeo khẩu trang - thì quyết định này của Sở GD-ĐT cũng chỉ có tính khuyến nghị chứ rất khó cưỡng chế thi hành. Điều gì xảy ra nếu do tình trạng khan hiếm, học sinh không thể mua được khẩu trang? Hay nhiều em nhà nghèo không có tiền mua khẩu trang? Hay mua được nhưng quên ở nhà? Hay có mang theo nhưng không đeo?", tiến sĩ Vũ Thành Tự Anh cho biết. 

Tuy nhiên, theo thông tin của chúng tôi, việc lấy ý kiến này của Sở GD-ĐT TP.HCM cũng có lý do là thực hiện theo chỉ đạo trước đó của UBND TP.HCM về việc chuẩn bị khẩu trang, nước rửa tay... khi học sinh đến trường. Việc khảo sát này để nắm nhu cầu về khẩu trang của các trường sau đó cung cấp cho học sinh từ nhiều nguồn khác nhau. 

Cảnh chen lấn mua khẩu trang y tế tại Q.10, TP.HCM vào ngày 16.1

Tiến sĩ Nguyễn Hồng Vũ cho rằng việc lấy ý kiến phụ huynh về chuyện học sinh đeo khẩu trang trong trường học có thể chấp nhận được. Vì vấn đề này không phải chuyên môn quá sâu mà người thường không hiểu được.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Khanh

Khanh

Phụ huynh đề nghị SGD phân phối khẩu trang cho hs với giá chính thức
Dân Hiểu Tấn Tài

Dân Hiểu Tấn Tài

Ý kiến của tôi cũng giống tiến sĩ Hồng Vũ. Khi ho, hắt hơi mà đeo khẩu trang thì hạn chế được rất nhiều so với không đeo. Hình dung thử xem, đơn giản thế thôi.
Nguyễn đình lộc

Nguyễn đình lộc

Vấn đề ở đây là ko mua được khẩu trang, ai mua được xin mua dùm tôi 1 hộp, nhà tôi q9, phường phước long B. Tôi ko thể nào mua được khẩu trang y tế.
Phong Vu

Phong Vu

Khẩu trang y tế 2,5 micron nếu muốn người bệnh Covid-19 đeo để ngăn khi ho không bắn virus ra ngoài thì sau mỗi lần ho phải thay khẩu trang mới. Nếu không thay thì nước bọt sau khi ho bị các sợi fiber hút để trơ ra virus khô, lần sau khi ho thì virus tích tụ từ những lần ho trước vì quá nhỏ (coronavirus đường kính chỉ 0,1 micron, các mảng viral RNA khích thước chỉ một phần của coronavirus) sẽ bắn ra ngoài.

Nếu muốn đeo chỉ 1 khẩu trang ho nhiều lần không bắn coronavirus ra ngoài thì phải đeo khẩu trang N95. Nếu muốn chặn cả các mảng viral RNA không bắn ra ngoài thì phải đeo khẩu trang loại N99 hoặc N100. Và nếu muốn các cháu đeo chỉ 1 khẩu trang nhiều giờ trong điều kiện trời nóng khẩu trang phải chịu được mồ hôi có dầu nhờn thì chỉ có khẩu trang loại P100 giá khoảng 10 USD/cái.

Nhưng cho dù đeo khẩu trang P100 thì, vì hơi thở hút mọi thứ vào mặt ngoài của khẩu trang rồi bắn ngược trở ra khi nói chuyện, khẩu trang luôn luôn là nguồn thu gom và phát tán virus. Trừ khi bạn đeo khẩu trang cấp N95 trở lên, nói chuyện trực diện đối mặt gần với một người đeo khẩu trang như giữa các cháu học sinh trong một lớp học, bất kể loại khẩu trang thấp cấp hay cao cấp và người đó có bệnh Covid-19 hay không, đều nguy hiểm hơn đối diện người không đeo khẩu trang. Tóm lại, lớp học sẽ an toàn hơn nếu tất cả vứt bỏ khẩu trang để không còn ai treo lưới tích tụ nguồn virus trước miệng, nếu đeo thì tất cả phải đeo khẩu trang P100.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU