'Thánh Gióng tắm ở Hồ Tây': Kích thích trí tưởng tượng, tiềm năng sáng tạo của học sinh

36 Thanh Niên Online
(TNO) Trước bàn tán của dư luận xung quanh việc một cuốn sách giáo khoa dành cho học sinh lớp 5 “sáng tác” chuyện “lạ” về Thánh Gióng, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho rằng "kích thích trí tưởng tượng và tiềm năng sáng tạo của học sinh".
(TNO) Trước bàn tán của dư luận xung quanh việc một cuốn sách giáo khoa dành cho học sinh lớp 5 “sáng tác” chuyện “lạ” về Thánh Gióng, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã chính thức lên tiếng.
Theo công văn trả lời báo chí của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và GS Nguyễn Minh Thuyết (Chủ biên sách giáo khoa Tiếng Việt 5), bài tập được bài báo nêu nằm trong cuốn Hướng dẫn học Tiếng Việt lớp 5 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, được lấy lại từ cuốn Tiếng Việt 5, tập hai (Nhà xuất bản Giáo dục, 2010, trang 86).
Đoạn văn trong bài tập trích từ bài viết nổi tiếng của nhà văn Nguyễn Đình Thi: “Sức sống của dân Việt Nam trong ca dao và cổ tích” (Nguyễn Đình Thi toàn tập, tập IV, Nhà xuất bản Văn học, 2009, trang 148).
Thanh-giong-tam-ho-tayĐoạn trích khiến dư luận bàn tán cho rằng một sáng tác "lạ" về nhân vật Thánh Gióng
Mục tiêu của bài tập là rèn luyện cho học sinh kỹ năng liên kết các câu trong đoạn, qua đó học hỏi cách sử dụng từ ngữ linh hoạt của nhà văn.
Đoạn văn được trích thể hiện trí tưởng tượng phong phú và độc đáo của nhà văn. Ngay ở câu mở đoạn, Nguyễn Đình Thi đã nói rõ là ông tưởng tượng ra một kết cục khác của câu chuyện: “Nghe truyện Phù Đổng Thiên Vương, tôi thường tưởng tượng đến một trang nam nhi...”. Tuy vậy, phần lớn các chi tiết trong đoạn văn đều là chi tiết có trong các truyền thuyết về Thánh Gióng.
Theo cuốn Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc, Nhà xuất bản Thế Giới, Hà Nội, 2010 (trang 153-154) thì truyền thuyết dân gian trong vùng và bản thần tích Phù Đổng Thiên Vương hiện lưu trong đền Gióng ở làng Xuân Tảo (làng Cáo), xã Xuân Đỉnh, huyện Nam Từ Liêm, Hà Nội, kể rằng: “Vào ngày đầu tháng tư âm lịch, trên đường đi đánh giặc Ân về, Thánh Gióng đã dừng chân, buộc ngựa vào cây đa đầu làng, ngồi nghỉ trên một phiến đá, sau đó nhảy xuống hồ tắm mát, rồi quay lên tắm lại bằng nước giếng của làng ở chân gò Con Phượng. Dân làng bảo nhau mang cơm, cà ra dâng thánh ăn trưa. Lúc vội vàng phi ngựa lên đỉnh Sóc Sơn để bay về trời, Đức Thánh bỏ quên thanh roi sắt bên phiến đá. Để ghi nhớ công ơn Thánh Gióng, dân làng cùng nhau lập miếu thờ”.
"Như vậy, chỉ có khác biệt giữa truyền thuyết với bài viết của nhà văn Nguyễn Đình Thi là theo truyền thuyết Thánh Gióng bay về trời, còn Nguyễn Đình Thi cho là tráng sĩ đã hy sinh trên đất mẹ", công văn nêu.
Nhà xuất bản và GS Nguyễn Minh Thuyết, Chủ biên sách bày tỏ quan điểm: “Đoạn văn của Nguyễn Đình Thi có thể gợi cho học sinh những suy nghĩ vượt ra ngoài khuôn khổ câu chuyện dân gian các em vẫn nghe, từ đó kích thích trí tưởng tượng và tiềm năng sáng tạo của các em - một trong những nội dung nằm trong mục tiêu giáo dục của môn Ngữ văn, kể từ cấp Tiểu học”.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Phạm

Phạm

Theo tôi, lý giải kiểu này chỉ là một sự bao biện! Đồng ý rằng là truyền thuyết nhưng với những truyền thuyết gắn liền với lịch sử dân tộc và đã trở thành một sắc màu đẹp tôn vinh cho dân tộc thì không ai nên hoặc có quyền thay đổi theo màu sắc khác đi! Ở đây, cần phải hiểu rõ ý nghĩa của việc tại sao cha ông ta lưu truyền việc Thánh Gióng bay lên trời mà không bay về nơi nào khác hoặc "giáng hạ" chốn sơn lâm hay 'hy sinh trên đất mẹ" như lý giải đã nêu trong bài. Xin được lạm bàn, Thánh Gióng là tượng trưng cho sức trẻ, cho tuổi trẻ của dân tộc, vì vậy cha ông ta đã tôn vinh tuổi trẻ hào hùng đó bằng cách tạo nên hình ảnh về trời sau khi đánh giặc. Về trời đây cũng có thể là hình ảnh của sự hy sinh và cũng có thể hiểu rằng hào khí thanh tráng ngút trời và về trời cũng có nghĩa là sức mạnh từ tuổi trẻ của dân tộc không chỉ dừng lại ở vùng đất quê hương mà sẽ bay cao, bay cao hơn nữa để lan tỏa đi cùng khắp trên toàn cầu - đó cũng chính là kỳ vọng của Bác Hồ kính yêu của thời đại hôm nay!

Truyền thuyết đó quá đẹp và quá hào hùng không thể sửa theo bất kỳ cách nào cả. Vì vậy, đừng bao biện cho rằng sẽ "gợi cho học sinh những suy nghĩ vượt ra ngoài khuôn khổ câu chuyện dân gian các em vẫn nghe, từ đó kích thích trí tưởng tượng và tiềm năng sáng tạo của các em - một trong những nội dung nằm trong mục tiêu giáo dục của môn Ngữ văn, kể từ cấp Tiểu học". Một đoạn văn quá sức vô lý, Thánh Gióng tắm để làm gì? vì sao lại tắm, và tại sao phải đi tìm cây rừng âm u và giấu kín nỗi đau mà chết? Nỗi đau gì ở đây? Tuổi trẻ đánh giặc, hy sinh cho dân tộc là một nỗi đau ư? Nếu đó là nỗi đau phải giấu kín thì xin thưa, đến ngày hôm nay chúng ta chẳng còn ai ngồi ở đây cả! Trải qua lịch sử, Việt Nam ta đã thắm đượm bao nhiêu là máu xương của thế hệ trẻ, một sự hy sinh cao cả đáng tôn vinh và lưu truyền ngàn đời, vậy mà ẩn dụ đó từ truyền thuyết lại đảy qua là nỗi đau giấu kín.

Thử hỏi, nếu ai đó sáng tạo và sửa lại truyền thuyết con Rồng cháu Tiên chẳng hạn như: Sau cả trăm ngày đánh nhau cuối cùng Lạc Long Quân thắng thế nên được nàng Âu Cơ nhường hết cả gia tài, ông bèn dẫn 50 con xuống biển lập nghiệp và sống trong giàu có. Bà Âu Cơ, đưa 50 con lên núi cao, do đã đưa hết gia tài cho Lạc Long Quân nên phải chịu sống nghèo nàn và cơ cực trên chốn núi rừng cùng các con của mình!

Tôi không làm giáo dục nhưng nếu muốn con em mình "vượt ra ngoài khuôn khổ câu chuyện dân gian các em vẫn nghe, từ đó kích thích trí tưởng tượng và tiềm năng sáng tạo của các em" tôi sẽ ra cho các em đề như thế này: "Truyền thuyết về Thánh Gióng đã... Vậy, em hãy tự kể một câu chuyện nêu lên khí phách hào hùng của tuổi trẻ theo cảm nhận của em từ truyền thuyết này".

Ý tưởng của tôi có thể khộng hay nhưng với cá nhân tôi, chắc chắn nó hay hơn nhiều việc để Thánh Gióng xuống hồ Tây tắm rồi vào rừng giấu kín nỗi đau mà chết chẳng khác gì kẻ thất tình chết dại!
nguyễn văn hải

nguyễn văn hải

Đã là truyền thuyết lịch sử của một dân tộc thì không nên cải biên tuỳ tiện, sự ra đi về trời của thánh gióng là kiêu hùng là niềm tự hào của cả một dân tộc vốn có truyền thống chống giặc ngoại xâm, sự ra đi về trời (chết đi theo nghĩa đen) đó là sự tôn vinh những người con của đất nước đã đóng góp xương máu của mình cho tổ quốc hôm nay và là nguồn cảm hứng vô tân cho cả thế hệ mai sau nôi theo, nếu hy sinh mà không được tôn vinh mà lại phải chết trong rừng sâu thì giáo dục tính sáng tạo gì ở đây?
Minh Hải

Minh Hải

Đồng ý với bạn. Ai cũng có quyền tưởng tượng nhưng đem sự tưởng tượng đấy vào SGK để thay đổi 1 truyền thuyết của dân tộc lại là 1 vấn đề khác.
Lê Kiến

Lê Kiến

Nếu kích thích trí tưởng tượng trẻ em thì tôi thích phiên bản đầu tiên. Là Thánh Gióng sau khi đánh thắng giặc xong thì cưỡi ngựa về trời.

Ông giáo sư ơi, có ai bao giờ đem cái chết ra mà "kích thích trí tưởng tượng và tiềm năng sáng tạo bao giờ".
Danh

Danh

Nói gì đi nữa thì khi đọc sách này ai cũng căm ghét tác giả đã bôi nhọ Thánh Gióng. Tôi phản đối hành động này của NXB GD !
Trần Phong

Trần Phong

Ngụy biện, đừng tạo cho học sinh kích thích trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo nữa kẻo hối không kịp.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU