Sẽ có quy định mới về chuẩn chính tả?

9 Thanh Niên

Đánh giá tác giả

Bộ GD-ĐT vừa tổ chức hội thảo về chính tả trong chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới nhằm giảm tối đa tình trạng 'loạn' quy định chính tả, ít nhất là trong cơ sở giáo dục.
Việc phiên âm tiếng nước ngoài sẽ thay đổi trong chương trình - sách giáo khoa mới  /// Ảnh: Ngọc Dương Việc phiên âm tiếng nước ngoài sẽ thay đổi trong chương trình - sách giáo khoa mới - Ảnh: Ngọc Dương
Việc phiên âm tiếng nước ngoài sẽ thay đổi trong chương trình - sách giáo khoa mới
Ảnh: Ngọc Dương
Trao đổi với PV Thanh Niên, GS Nguyễn Minh Thuyết, Tổng chủ biên Chương trình giáo dục phổ thông mới, đồng thời cũng là giáo sư nghiên cứu về ngôn ngữ học, nêu quan điểm: “Điều này là rất cần thiết vì hiện có nhiều quy định tương đối “vênh” nhau về chính tả”. Bản thân Bộ GD-ĐT từ năm 1984 - 2003 cũng có tới 3 quyết định khác nhau về chính tả trong chương trình - sách giáo khoa (SGK). Chưa kể còn có 2 văn bản quy định của Văn phòng Chính phủ và Bộ Nội vụ về chính tả trong các văn bản hành chính…
Viết tên riêng tiếng việt ra sao ?
Dự thảo quy định về chính tả trong chương trình - SGK giáo dục phổ thông mới của Bộ GD-ĐT đặt ra những quy định cụ thể, được sử dụng thường xuyên. Ví dụ, cách viết tên người, tên địa lý VN và nước ngoài.
Cụ thể, dự thảo nêu: Đối với tên người, tên địa lý tiếng Việt và các ngôn ngữ đơn tiết: Viết hoa chữ cái đầu của mỗi âm tiết tạo thành tên. Ví dụ, Triệu Thị Trinh, Trần Quốc Tuấn… Đối với tên người, tên địa lý trong các ngôn ngữ đa tiết, viết hoa chữ cái đầu của mỗi bộ phận tạo thành tên; nếu bộ phận đó gồm nhiều âm tiết thì dùng gạch nối để nối các âm tiết. Ví dụ, Y Bih A-lê-ô, Y Blok Ê-ban, Sê-rê-pôk, E-a Đrăng… Đối với tên người, tên địa lý được cấu tạo bằng cách kết hợp danh từ riêng với bộ phận vốn không phải là danh từ riêng (danh từ chung, số từ, từ chỉ phương hướng), tùy trường hợp, được viết theo quy tắc áp dụng cho ngôn ngữ đơn tiết hoặc đa tiết. Ví dụ, Đồ Chiểu, Đề Thám, A-ma Thuột, Biển Đông, Hồ Gươm, (huyện) Chợ Mới, (huyện) Krông A-na, (vùng) Nam Trung Bộ...
Đối với tên các thiên thể (sử dụng với tư cách thuật ngữ thiên văn học, khoa học trái đất), tên các năm âm lịch, tên các dân tộc, tùy trường hợp, viết theo quy tắc áp dụng cho ngôn ngữ đơn tiết hoặc đa tiết. Ví dụ, Mặt Trời, Trái Đất, Mặt Trăng, Sao Kim; Ất Mùi, Quý Tỵ; (dân tộc) Hà Nhì, (dân tộc) Ba-na... Đối với những tên riêng còn lại: Viết hoa chữ cái đầu của mỗi từ hoặc cụm từ có tác dụng phân biệt tên riêng đó với những tên riêng khác. Ví dụ, tên các ngày lễ tết: Nguyên đán, Mbang Ka-tê; tên các cơ quan, tổ chức, đơn vị: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trường Tiểu học Trần Văn Ơn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội...; tên các văn bản quy phạm pháp luật: Luật Giáo dục, Luật Hôn nhân và Gia đình...; tên các huân chương, huy chương, danh hiệu, giải thưởng: Huân chương Lao động, Huy chương Vàng, Anh hùng Lao động, Nghệ sĩ Nhân dân, Giải thưởng Sáng tạo...; tên các ngành, các môn học, chuyên ngành khoa học: (ngành) Giáo dục, (môn) Lịch sử, (chuyên ngành) Di truyền học...
Dự thảo cũng nêu những trường hợp viết hoa những từ ngữ không phải tên riêng. Ngoài viết hoa chữ cái đầu câu, đầu dòng, còn viết hoa chữ cái đầu của tên chương, mục, bài… Viết hoa tu từ để tỏ thái độ quý trọng đối với người hoặc sự vật nhất định, có thể viết hoa chữ cái đứng đầu danh từ chung hoặc xưng hô chỉ người hoặc sự vật đó. Ví dụ, Tổ quốc, Chủ tịch, Tổng thống, Mẹ, Thầy, Người, Ông
Phiên âm tên nước ngoài thế nào ?
Theo dự thảo, trong trường hợp tên người, tên địa lý nước ngoài được dịch nghĩa hoặc phiên âm qua âm Hán Việt thì viết hoa chữ cái đầu của mỗi âm tiết. Ví dụ: Đỗ Phủ, Lỗ Tấn, Đại Tây Dương; Ba Lan, Hy Lạp...
Các trường hợp khác sẽ phải viết nguyên dạng, nếu đó là tên viết bằng chữ Latin, ví dụ: Victor Hugo, Albert Eistein, Paris...; chuyển tự sang chữ Latin nếu đó là tên viết bằng các chữ ghi âm không phải chữ Latin, ví dụ: Volga, Moskva... trong trường hợp không chuyển tự được thì viết như cách viết trong tiếng Anh, ví dụ: Tokyo, Cleopatra...
Trong trường hợp tên riêng liên quan đến nhiều nước thì dùng tên gọi phổ biến nhất hoặc một tên gọi phù hợp với ngữ cảnh cụ thể. Trường hợp tên riêng đã quen sử dụng theo một hình thức phổ biến có tính quốc tế thì giữ cách viết thông dụng, không viết như nguyên ngữ. Ví dụ, viết tên nước có thủ đô Budapest là Hungary, không viết là Magyarország.
Tuy nhiên, dự thảo có quy định riêng đối với SGK ba lớp đầu cấp tiểu học (lớp 1, 2 và 3). SGK các lớp này sử dụng hình thức phiên âm, có gạch nối để nối các âm tiết trong cùng một bộ phận tạo thành tên; ví dụ: Tô-mát Ê-đi-xơn, Mát-xcơ-va, Tô-ky-ô… Đối với SGK lớp 4 và lớp 5, bên cạnh tên riêng được phiên âm có tên nguyên dạng hoặc chuyển tự đặt trong ngoặc đơn; ví dụ: Tô-mát Ê-đi-xơn (Thomas Edison), Mát-xcơ-va (Moskva), Pa-ri (Paris), Tô-ky-ô (Tokyo).
Theo GS Thuyết, sắp tới, khi thực hiện nghị quyết của Quốc hội cho phép thực hiện nhiều bộ hoặc nhiều cuốn SGK do các tổ chức, cá nhân đứng ra biên soạn, nếu không có quy định thống nhất về chính tả trong chương trình, SGK thì sẽ dễ dẫn tới tình trạng mỗi bộ/cuốn SGK do các nhóm tác giả khác nhau biên soạn sẽ có quy chuẩn khác nhau về chính tả, gây khó khăn, lúng túng cho các nhà trường, giáo viên và người học trong quá trình dạy và học.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Tho Nguyen

Tho Nguyen

Đây chính là việc cần làm để thống nhất cách viết mà bao lâu nay mỗi người viết một kiểu. Trước đây, tên của 1 vĩ nhân, nhân vật lịch sử hay nhà văn nước ngoài... được dịch sang tiếng Việt. Đọc xong mình cũng không biết là ai luôn. Cho đến khi nhìn thấy chữ tiếng Anh thì mới biết thật sự là nhân vật đó.
Thái Tuấn

Thái Tuấn

Hồi xưa tôi đi học, người ta dạy ngu, lớn rồi mà học hóa học chỉ biết chất ba-zơ, mà không biết cái chất đó trong tiếng Anh gọi là tên gì. Sau này nghỉ học từ lâu và không còn cần nữa thì mới biết cái chất quái quỷ mà tiếng Vviệt ghi là ba-zơ đó là base trong tiếng Anh. Nên ghi nguyên chữ tiếng Anh cho người ta dễ hiểu, dễ thông, còn cái đọc phiên âm ra cái tiếng Việt thì nên ghi trong dấu ngoặc gì đó hoặc là chú thích phía sau sách cho người ta biết.
Yên

Yên

Tên tiếng Việt của các loại hoá chất phổ biến thường là bắt nguồn từ tiếng Pháp (ảnh hưởng của thời Pháp thuộc kéo dài hàng chục năm). Từ "ba-zơ" /ɓaː zəː/ trong tiếng Việt bắt nguồn từ từ tiếng Pháp "base" chứ không phải là từ tiếng Anh "base". Từ "base" của tiếng Pháp và từ "base" của tiếng Anh (tiếng Anh mượn từ này của tiếng Pháp) tuy viết thì giống nhau nhưng phát âm thì khác. "Base" tiếng Pháp phát âm là /baz/, tiếng Anh thì phát âm là /beɪs/. Từ cái âm /baz/ trong tiếng Pháp mới cho ra âm "ba-zơ" /ɓaː zəː/ trong tiếng Việt, âm /beɪs/ của tiếng Anh thì chỉ có thể cho ra âm "bây-xi" /ɓə̆j si/ hoặc "bây-xơ" /ɓə̆j sə/ thôi, không thể nào ra âm "ba-zơ" /ɓaː zəː/ được.
lathiews

lathiews

Mi-Ken Ăng -Giê - lô tức là Michel Angelo, nghe mà tức anh ách.
Manh Dung

Manh Dung

Có gì mà tức thế bạn, bạn biết tiếng Anh nhưng người khác không biết nên phải phiên âm để họ đọc mà thôi, rồi khi họ giỏi như bạn họ sẽ đọc giống bạn là Mai kồ thay cho Mi ken.
Q KHởi

Q KHởi

Cần có phiên âm tiếng Việt để mọi người đều đọc được. Nếu tên người, địa danh đó không phải tiếng Anh mà là tiếng Trung, Nga, Ả Rập, Đức... thì đọc kiểu gì? Đặc biệt là tiếng Trung Quốc..
Tam Hao

Tam Hao

Tôi ủng hộ 100%. Lấy ví dụ như tờ bản đồ thế giới, rất nhiều địa danh dịch ra tiếng Việt tôi đọc không hiểu thì làm sao dạy con. Hội nhập thì phải thay đổi, chứ khư khư giữ thì bao giờ mới tiến bộ.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU