Học sinh giỏi nhiều đến khó tin: Thay đổi cách đánh giá

15 Thanh Niên
Số học sinh giỏi chiếm tỷ lệ áp đảo khiến người ta nghĩ ngay đến việc “làm đẹp” sổ điểm, học bạ vì bệnh thành tích. Nhưng chuyên gia giáo dục chỉ ra rằng, cách đánh giá như hiện nay cũng chính là nguyên nhân.

Số học sinh giỏi chiếm tỷ lệ áp đảo khiến người ta nghĩ ngay đến việc “làm đẹp” sổ điểm, học bạ vì bệnh thành tích. Nhưng chuyên gia giáo dục chỉ ra rằng, cách đánh giá như hiện nay cũng chính là nguyên nhân.

Học sinh giỏi nhiều đến khó tin: Thay đổi cách đánh giá - ảnh 1

Chuyển trường vì... con đạt HS giỏi

Một phụ huynh có con học lớp 6 tại một trường điểm của Hà Nội, vốn là một giảng viên của Trường ĐH Kinh tế quốc dân nên chị không bị ảo tưởng bởi danh hiệu học sinh (HS) giỏi của con mình. Sau một năm sát sao cùng con về việc học hành, đến khi con cầm tờ giấy khen với danh hiệu “HS giỏi”, chị quyết định cho con chuyển trường.

Vị phụ huynh này tâm sự, học lực của con ở mức trung bình nhưng cứ đến gần đợt kiểm tra 45 phút, đặc biệt là thi học kỳ, thì các cô cho con học ôn, học thuộc một số bài văn, đề toán, làm đi làm lại theo ý sửa của cô, cộng thêm với sự “nâng đỡ” của tất cả giáo viên từng bộ môn nên mới cho ra kết quả HS giỏi. “Điều khiến tôi lo lắng nhất là danh hiệu thì như vậy nhưng thi học kỳ xong, kiến thức của cháu chẳng còn lại bao nhiêu. Thi xong là buông sách vở như trút được gánh nặng. Việc học chẳng có yếu tố tự thân nào cả”, chị nói.

Ngôi trường mà chị quyết định chuyển sang cho con là một trường ngoài công lập, quy mô nhỏ (mỗi khối chỉ có 1 - 2 lớp) nhưng tìm hiểu rất kỹ thì chị biết ở đấy mỗi ngày đi học là một ngày trải nghiệm thực sự và kết quả học tập cuối năm chỉ khoảng 1/2 số HS đạt loại giỏi. Đặc biệt, cha mẹ của những HS tiên tiến vẫn rất hài lòng với kết quả của con mình. Họ biết, tuy chỉ là HS tiên tiến nhưng những gì con họ có được là hữu ích.

Chỉ nhìn vào bảng điểm

Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ, Khoa Toán Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, cho rằng cách đánh giá của chúng ta hiện nay chỉ hoàn toàn dựa vào bài thi, kiểm tra. Trong khi đó, bài thi kiểm tra ấy được thiết kế theo kiểu bao nhiêu phần trăm số điểm dành cho HS trung bình, bao nhiêu là dành cho khá, giỏi. Khi ra đề kiểm tra đã định sẵn được có bao nhiêu HS giỏi, trung bình… Trong khi lẽ ra phải xem HS làm được gì từ những kiến thức đã học và đánh giá từ những cái đó chứ không phải câu hỏi khó dễ hoàn toàn lý thuyết như hiện nay.

Các phụ huynh thường nói mong muốn con mình được giáo dục toàn diện, vậy mà trên thực tế ai cũng biết ở đó thực chất chỉ là luyện thi nhưng bố mẹ vẫn gửi con vào. “Cả một xã hội, việc học được tiến hành một cách thực dụng, phụ huynh biết con mình chỉ là HS giỏi trên danh nghĩa nhưng vẫn chấp nhận vì danh và quyền lợi trước mắt”, tiến sĩ Thơ nhận định.

PGS Nguyễn Công Khanh, Giám đốc Trung tâm khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, nêu thực tế: “Nhiều giáo viên qua phỏng vấn, khảo sát của chúng tôi còn hiểu lơ mơ về kiểm tra đánh giá. Nghĩa là chỉ hiểu tập trung đánh giá kết quả học tập (chính xác hơn là mức độ tiếp thu bài của HS), có kết quả để xếp loại HS, báo cáo lãnh đạo, vào bảng điểm chứ không hiểu được các chức năng, triết lý đánh giá”.

Kiểm tra thế nào sẽ học thế đó

PGS Khanh chỉ ra quy luật tất yếu rằng kiểm tra đánh giá rất quan trọng và kiểm tra đánh giá thế nào thì việc dạy học sẽ bị lái theo cái đó. Nếu chúng ta chỉ tập trung đánh giá kết quả như một sản phẩm cuối cùng của quá trình dạy và học, thì HS chỉ tập trung vào những gì giáo viên ôn và trọng tâm được giáo viên nhấn mạnh… để đạt được điểm số tối đa theo mong muốn của giáo viên. Như vậy, kiểm tra đánh giá đã biến dạng, không còn theo đúng nghĩa của nó.

Vì thế, đổi mới kiểm tra đánh giá cần đặt trong định hướng đổi mới chương trình, sách giáo khoa sau 2015 theo hướng đầu tư nhiều hơn cho đánh giá quá trình và tập trung vào năng lực của người học, đặc biệt phải chú trọng đến đánh giá hiệu quả các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.

Dành khối lượng tri thức liên quan đến trải nghiệm của người học

PGS Khanh đề xuất: “Phải dành một khối lượng tri thức không liên quan trực tiếp đến một chương cụ thể nào trong sách giáo khoa, mà liên quan đến trải nghiệm của người học dưới góc độ tư duy, để gia tăng mức độ phân hóa trong quá trình đánh giá. Ví dụ đó là những năng lực suy luận, sáng tạo... không phải dựa trên một bài học hay bài toán rất cụ thể mà đôi lúc là những bài toán của đời thường, tình huống được mô phỏng từ thực tiễn”.

Trong khi đó, TS Chu Cẩm Thơ cho rằng việc xếp hạng nhà trường qua việc có bao nhiêu HS giỏi hoặc có bao nhiêu người đỗ đại học, cũng như cách thi cử vẫn nặng nề về kiểm tra kiến thức như hiện nay thì rất khó cho việc đổi mới.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Quang Vinh

Quang Vinh

Không phải thay đổi cách đánh giá học sinh mà phải thay đổi cách đánh giá giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục. Giáo viên bị thúc ép phải sinh ra nhiều học sinh giỏi, nếu không chính họ không được để yên. Tỉ lệ học sinh giỏi cũng là thước đo cán bộ quản lý giáo dục, và họ chọn con đường vừa bình yên, vừa thuận lợi thăng tiến là ép giáo viên tạo ra những bảng điểm đẹp. Muốn được nghe nói thật thì người nói thật phải được tôn trọng và bảo vệ.
le hien

le hien

Tui đồng ý 1 số vấn đề Bạn nêu, vấn đề nghiêm trọng là đa phần giáo viên vì cuộc sống cũng như vì chỉ tiêu mà hiện nay vấn đề học dạy thêm tại nhà giáo viên vẫn tồn tại. Gây ra nhiều tiêu cực ảnh hưởng đến chất lượng học tập. Gây bất mãn cho 1 số học sinh tự học, chăm chỉ học tập và điều này là nguy hại nhất. Nghành giáo dục nên mạnh tay vấn đề này trước rồi mới tính sửa đổi nội dung khác sau thì mới mong được thay đổi thế hệ sau giỏi hơn.
lê sơn

lê sơn

Thay đổi cả bộ,sở giáo dục từ trung ương đến địa phương thì may ra mới cứu vãn được nghành giáo dục nước nhà.
siai

siai

"chuẩn kiến thức" , thực ra đây là "Cào bằng". Trước đây giáo viên cho đề kiểm tra thì phải cho học sinh làm trên tầm 1 tý , làm sao chỉ có khoảng 30% đạt Giỏi là đề chuẩn.
Bây giờ người ta còn yêu cầu khi ra đề nhớ nói rõ " câu này có 2 đáp án "thì làm sao không giỏi nhiều mới lạ
Cong Tam

Cong Tam

Bệnh thành tích, tình trạng dạy thêm kiếm tiền của giáo viên tràn lan thì phải đánh giá cho học sinh giỏi chứ! chẳng lẽ đã đăng ký số học sinh phải được giỏi trong năm để lấy thành tích, rồi mở lớp dạy thêm lấy tiền lại đi cho điểm học sinh khá và tiên tiến à! nếu vậy thì không được. Hơn nữa cũng do cả chính sách quản lý giáo dục nữa, quy định cộng điểm học sinh giỏi của cấp 2 để tính điểm thi vào cấp 3 thì phụ huynh họ sẽ đi chạy điểm học sinh giỏi cho con em họ để sau 4 năm học cấp 2 được cộng thêm đến cả hơn chục điểm vào cấp 3 thì đương nhiên toàn học sinh giỏi là đúng. Cần phải thay đổi lại quản lý giáo dục, không cho cộng điểm học sinh giỏi khi thi vào cấp 3 xem, không quy định đăng ký tỷ lệ học sinh giỏi xem ... thì mới đánh giá thực chất được. Đi thi cấp 3 ai đủ điểm thì đỗ, không được cộng thêm điểm giỏi thì sẽ thấy chất lượng thực của học sinh được giỏi ngay mà.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU