Giáo sư Hồ Ngọc Đại: Khi người ta không biết gì mà cứ nói thì đừng chấp

97 Thanh Niên Online

Đánh giá tác giả

Chia sẻ trong cuộc tọa đàm sáng nay, GS Hồ Ngọc Đại cho biết ông không để ý tới “cơn bão mạng” xung quanh cuốn Tiếng Việt lớp 1 công nghệ giáo dục. GS Đại nói đó là những chuyện vớ vẩn và ông không chấp.
GS Hồ Ngọc Đại tại cuộc tọa đàm /// Ảnh Anh Hoa GS Hồ Ngọc Đại tại cuộc tọa đàm - Ảnh Anh Hoa
GS Hồ Ngọc Đại tại cuộc tọa đàm
Ảnh Anh Hoa
Hôm nay (8.9), tại Hà Nội, Hội Truyền thông số đã tổ chức sự kiện Café số có chủ đề về giáo dục mà GS Hồ Ngọc Đại là khách mời và nội dung xoay quanh công nghệ giáo dục của ông, bao gồm cả những chỉ trích của cộng đồng mạng dành cho cuốn Tiếng Việt lớp 1 của ông.
“Vụ vớ vẩn…”
Trong cuộc tọa đàm, GS Hồ Ngọc Đại kể về con đường đưa ông đến với công nghệ giáo dục cũng như những lý do để trường Thực nghiệm ra đời năm 1978. Tham vọng của ông là có một nơi để thực hành lý thuyết giáo dục của ông, từ đó tạo cơ sở để ông xây dựng một nền giáo dục mới, một nền giáo dục hiện đại cho đất nước.
GS Hồ Ngọc Đại bày tỏ quan điểm: “Nền giáo dục hiện đại là nền giáo dục mà trước đó chưa hề có. Phương châm giáo dục cũ là noi gương các bậc thánh hiền, phấn đấu theo cái này khác. Tôi thì không. Mỗi người phải trở thành chính nó. Một nền giáo dục hiện đại là làm sao để mỗi người trở thành chính nó, xứng đáng với chính nó, không noi gương ai cả, không
Giáo sư Hồ Ngọc Đại: Khi người ta không biết gì mà cứ nói thì đừng chấp - ảnh 1
Tôi có thể yên tâm mà nói rằng, cho dù tất cả công trình của tôi vô nghĩa đi chăng nữa thì cuốn tiếng Việt lớp 1 cũng an ủi tôi. Bởi trong đó nó thể hiện những lý thuyết về tư tưởng khoa học, những tư tưởng về tâm lý học, những triết học về cuộc đời.
Giáo sư Hồ Ngọc Đại: Khi người ta không biết gì mà cứ nói thì đừng chấp - ảnh 2
GS Hồ Ngọc Đại
thành ai cả”.
Theo GS Đại, khi thành lập trường Thực nghiệm, ông muốn xây dựng một nền giáo dục mới trên cơ sở một lý thuyết không thể bắt bẻ được, trên một kỹ thuật không thể có kỹ thuật nào hơn được. Nhưng GS Đại cũng lưu ý thêm, tất nhiên mỗi thời đều có kỹ thuật của nó. Điều quan trọng là kỹ thuật đó có giá trị như thế nào trong lịch sử phát triển của vấn đề, nó tạo nên bước ngoặt lớn hay chỉ là một bước cải tiến, kế thừa các thành tựu trước đó. GS Đại tự đánh giá, nếu xét từ góc độ này thì công nghệ giáo dục là một bước ngoặt lớn trong nền giáo dục nước nhà.
“Việc tôi mở trường Thực nghiệm, hành vi đó là có trách nhiệm nhất với đất nước. Tôi lấy cá nhân làm cơ bản, mà những tư tưởng như thế dễ bị phản ứng lắm”, GS Đại nói, đồng thời cho hay việc làm của ông là “có công”, bởi ông đã dỡ bỏ cái cũ để xây dựng cái mới.
GS Đại chia sẻ: “Ngày xưa có khẩu hiệu thầy giảng thật hay, trò dễ ghi nhớ. Tôi mở trường Thực nghiệm thì đưa ra khẩu hiệu: Chừng nào thầy không giảng, và trò không cần cố gắng thì nền giáo dục ấy mới lành mạnh”. GS Đại tự đặt câu hỏi “có phi lý không?”, rồi tự trả lời bằng một ví dụ: “Như lúc anh ngồi trên ô tô để di chuyển chẳng hạn, anh có cần cố gắng hơn? Trẻ con làm sao mà học không có cảm giác là học, nhưng thực ra là học, thì mới gọi là học. Tức là những việc đó phải tự nhiên, như hít thở không khí. Và muốn tự nhiên nhất thì phải hợp lý nhất, phải đúng nhất”.
Mấy chục năm qua, ông bị nhận nhiều tiếng chê nhưng không “ai” làm được gì, Thực nghiệm vẫn tồn tại. Vì thế, với ông, “cơn bão mạng” mấy tuần nay với cuốn sách Tiếng Việt lớp 1 công nghệ giáo dục là một “vụ vớ vẩn”, và ông không chấp. Trong cuộc tọa đàm, nhiều lần GS Hồ Ngọc Đại nhắc lại câu nói: “Khi người ta không biết gì mà người ta vẫn cứ nói thì đừng có chấp. Không nên bực tức vì điều đó".
"Tôi dùng những gì nhân loại đã có"
Theo GS Hồ Ngọc Đại, cuốn Tiếng Việt 1 thì ông là người viết lại cái bản thảo cuối cùng, ký tên ông. Nhưng nó là sản phẩm có sự đóng góp của hàng chục, hàng trăm và thậm chí hàng ngàn người. Ông ký tên mình là để tự chịu trách nhiệm về nó. Theo ông, việc người dân Việt Nam, cho dù đã học đến lớp 10, thậm chí đại học, viết sai là vô lý. “Trẻ con 6 tuổi nói sõi, 7 tuổi nói đúng, 8 tuổi nói chuẩn, 9 tuổi nói hay, can cớ gì viết sai? Viết sai là do anh không biết dạy, do anh dạy sai”, GS Đại tự hỏi rồi tự trả lời.
GS Đại khẳng định: “Tôi dạy trẻ con học hết lớp 1 công nghệ giáo dục, bất cứ ở vùng nào của đất nước này, miền xa xôi hẻo lánh nhất, anh có ra khỏi nhà hay không không quan trọng, đến trường hay không không quan trọng, biết tiếng Việt hay không không quan trọng, miễn là 6 tuổi, đến học với tôi 1 năm, đọc thông viết thạo, viết đúng chính tả, không thể tái mù chữ. Đọc thông viết thạo nghĩa là thế nào? Là viết ra đọc được, là nghe người ta đọc thì anh viết được".
"Tôi dùng những gì nhân loại đã có, chứ tôi không có sáng kiến gì đâu. Thí dụ tiếng Việt lớp 1 là thành tựu 300 năm nghiên cứu về ngữ âm tiếng Việt, tổng kết lại làm giáo trình cho SV năm 3 trường ĐH Tổng hợp (nay là ĐH Quốc gia Hà Nội) năm 1977. Năm 1978 tôi đưa vào lớp 1 dạy khóa đầu tiên, mà học trò khóa đó có Ngô Bảo Châu", GS Đại nói. Rồi ông nêu một ví dụ khác :"Phát âm chữ a, bờ, cờ không phải là tôi, mà là ông Hoàng Xuân Hãn đưa ra. Ở lớp bình dân học vụ người ta dạy, i tờ có móc là 2, i ngắn có chấm tờ dài có ngang. Chứ trước kia là a bê xê, nên mới đọc là bê a ba. Đã bê lại còn a ba được, ngớ ngẩn thế mà người ta vẫn cho là đúng".
GS Đại cho biết, ngay từ lớp 1 của Ngô Bảo Châu hồi đó học kỳ 1 các học sinh không học chữ, học toàn hình vuông hình tròn hình tam giác. "Bởi học sinh phải nắm được tiếng, mà tiếng thì biểu thị gì chẳng được. Cho nên học sinh của tôi biết 2 cái quan trọng nhất : vật thật và vật thay thế. Vật thật là cái gì, và cái gì là vật thay thế", GS Đại nói.
Theo giải thích của GS Đại, vật thật là tiếng nói, là âm nghe được. Chữ là một trong những vật thay thế chứ không phải vật thay thế duy nhất, vì có nhiều vật thay thế. Vật thay thế là trò chơi, là quy ước, mà quy ước thì có luật lệ của quy ước. Học tiếng Việt của công nghệ giáo dục, trẻ con ngay từ lớp 1 phải biết được những điều đó. Biết âm a được thay bằng một chữ a. Âm bờ được thay bằng một chữ b. Gờ được thay bằng hai chữ g và gh. Ngờ được thay bằng 2 chữ ng, ngh. Một âm cờ thay bằng ba chữ c, k, q.
GS Hồ Ngọc Đại chia sẻ: “Nếu học tiếng Việt theo sách của tôi, anh mở trang 24 thì tôi biết 23 trang trước học thế nào. Chỗ nào làm tốt, chỗ nào chưa làm tốt. Đến trang 124 thì tôi biết 123 trang trước anh học như thế nào… Như thế nghĩa là học sinh phải làm thế nào để mỗi một thành tựu trong quá khứ phải được nuôi sống đứa trẻ cả đời chứ không phải học xong, thi xong là thôi. Chương trình thiết kế công phu đến thế, nhất là chữ Việt. Anh học chữ nào chắc chắn chữ đó. Cho nên không thể tái mù được”.

Bình luận 97

Gửi bình luận
Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
  • Tối thiểu 10 chữ
  • Tiếng Việt có dấu
  • Không chứa liên kết
Khanh Tran

Khanh Tran

Tôi không phản đối sách CNGD vì sách và chương trình dạy nào cũng có ưu điểm và khuyết điểm riêng. Nhưng nếu một chương trình dạy có quá nhiều vấn đề và khuyết điểm thì tôi có nên tin tưởng và đặt cược cả tương lai của con, cháu, em tôi vào đó không? Sau đây tôi xin nêu ra 1 số thắc mắc về chương trình CNGD:
- Thứ nhất: c, k, p đều là "cờ", vậy làm sao phân biệt được sự khác biệt giữa các cặp từ quá-cóa, qua-coa, quan-coan, quốc-cuốc, quả-cỏa... (Lấy giọng của 1 số địa phương để áp dụng với học sinh toàn quốc???)
- Thứ 2: quả xoài gọi là quả quéo, con lợn gọi là chú ỉ, quả muỗm, gà qué... Trẻ em 6 tuổi đang học hỏi nhiều thứ, đặc biệt từ thầy cô và sách giáo khoa là trong sách. Vậy những thông tin sai lệch đó ảnh hưởng thế nào đến sự phát triển của các em?
- Thứ 3: sách dùng nhiều từ địa phương như quện nhau, chú ỉ, con yểng..., nếu địa phương của các em không sử dụng những từ đó thì giáo viên và phụ huynh giải thích bằng cách nào để tất cả các em đều hiểu rõ? (Trẻ con rất tò mò, học chữ phải biết nghĩa rõ ràng chứ không phải chỉ cần biết đọc thôi là đủ).
- Thứ 4: lúc nào các bác cũng nói phải giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, vậy sách dùng nhiều từ Hán Việt khó hiểu trong khi những từ ấy đều có từ thuần Việt để thay thế. Nên giải thích thế nào với các em?
- Thứ 5: khi các em chỉ vào các ô vuông, tròn, tam giác thì đọc được cả bài thơ, khi không có ô thì dù học đến cuối học kỳ 2 của lớp 1 vẫn chưa thể đọc được các bài thơ ấy bằng chữ. Như vậy có được gọi là đọc thông viết thạo không?
- Thứ 6: những bài văn, bài thơ ngày xưa dù trích 1 đoạn hay chép nguyên bản đều ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ. Những bài thơ trong sách này đã được "chế" thêm, vừa dài dòng vừa không diễn đạt hết ý của các giả, đã vậy còn sử dụng tên của tác giả mà không có 1 lời giải thích là "đã chỉnh sửa". Các tác giả có còn được tôn trọng nữa không?
- Thứ 7: việc phân tích ra các ô vuông nhằm mục đích giúp các em phân biệt tiếng và từ, có lẽ là cho những em chưa biết chữ. Tại sao sau khi phân tích xong lại phân tích từng từ ra thành nhiều chữ cái (như trong 1 clip trên mạng đã giải thích)? Làm vậy người lớn còn rối chứ đừng nói đến học sinh lớp 1.
- Thứ 8: trong khi phân tích từ thành các chữ cái thì lại dùng chữ in hoa!? Vậy các em đã phân biệt được chữ hoa và chữ thường chưa? Tại sao lại là chữ hoa chứ không phải chữ viết thường dùng? Tại sao trong sách có 1 số chỗ cần viết hoa lại không viết trong khi dạy các em lại dùng cả chữ hoa lẫn chữ thường?
Nha

Nha

Xin cho "Tiếng Việt" hai chữ bình yên.
Cái mới lúc nào cũng cần. Nhưng phải phù hợp.
‎Cầu xin: chỉ đổi mới phương pháp truyền đạt thôi, còn chữ cái và vần để yên.
‎Ôi chữ quê
"quê: /cờ/ - /uê/ - /quê/"
C,k,q ....../cờ/: cua và qua
Gi,r,d....../dờ/: Ra và Da .đọc lên sao phân biệt
Các chữ cái không giống nhau tí nào.
iê,ia,yê,ya= ia : trộn đậu rồi, lại bắt lựa ra...
Như Linh

Như Linh

Rất đồng tình ý kiến này. Chỉ xin bổ sung: c, k, q (chứ không phải p như ý kiến trên)
Nếu ba chữ trên đọc là "cờ" hết thì mong GS chỉ cho cách đọc và phân biệt hai từ: quả - của?...
Như Linh

Như Linh

Rất đồng tình với ý kiến này. Xin bổ sung: c,k,q (chứ không phải p). Với lại, nếu đọc 3 chữ trên thành "cờ" hết, thì làm sao đọc và phân biệt hai từ "quả", "của"?
Nguyễn Thành Chương

Nguyễn Thành Chương

Và một điều nữa là giá trị xã hội bỏ ra quá lớn cho việc quá nhỏ. Còn quá nhiều thứ cần phải thực hiện để cải cách và phát triển giáo dục nước nhà. Nên việc của GS Đại là không cần thiết. 70 ngàn tỷ đồng đến bây giờ là quá lớn
Bbhkhanh

Bbhkhanh

Thanks bạn, bạn đúng trên 90%
BN

BN

Tôi không học chương trình này, nhưng nếu theo cách dựa vào âm để ghép vần như báo chí đã nói về cách học này mà đoán thì tôi nghĩ là: quả: cờ - u - cu, cu - a - qua - hỏi quả (nếu bạn đọc 2 âm cu - a liền nhau thật nhanh sẽ ra âm qua). Của: u - a - ua, cờ - ua - cua - hỏi của. Dựa vào âm để ghép chứ không dựa vào thứ tự chữ cái. Trước đây qu được xem là một phụ âm thì giờ khi ghép vẫn phải ghép q và u thành 1 âm trước rồi mới ghép với a sau chứ không tách q riêng và ghép u với a trước như trong chữ của.
Quang Minh

Quang Minh

Thực ra, ở lớp 1 cho các cháu biết chơi ngoan, hòa đồng là chính còn học cũng dạng "a bờ cờ" thôi. Có gì đâu mà đao to búa lớn. Lớp 1 đầu tiên áp dụng thực nghiệm đã tạo nên Ngô Bảo Châu. Nhưng các thế hệ lớp 1 xưa cũng tạo nên Nguyễn văn Hiệu, Nguyễn Đình Tứ ... và có thể ngay cả GS Hồ Ngọc Đại đấy thôi. Vào thời điểm ấy, có phải ai cũng được ưu ái để lập trường thực nghiệm như ông đâu. Cũng cần phải nói rõ, Ngô Bảo Châu đã qua lớp 1 thực nghiệm của ông nhưng để trở thành GS danh tiếng sau này thì ông Ngô Bảo Châu đã phải qua bao trường lớp "cổ truyền" khác nên không thể nói việc ông Ngô Bảo Châu trở thành GS thì cái công nghệ giáo dục của ông là phải đúng được. Người làm khoa học chân chính bao giờ cũng cần lắng nghe và biết lắng nghe những ý kiến, quan điểm trái với mình...
Giáo già

Giáo già

Xin lỗi GS nhé! Gia đình của chúng tôi không bao giờ muốn con cháu của chúng tôi học theo cách giải thích theo chủ quan của GS nhé! Tôi thấy Tiếng Việt của chúng ta được ông Bá Đa Lộc lấy từ chữ La tinh để hình thành là vô cùng khoa học, khả thi, trong sáng, dễ sử dụng... Không rườm rà, kỳ quặc và khó hiểu như C=K=Q. Tôi nghĩ hạn chế trong nghiên cứu của ông mà ai cũng thấy đó là theo chủ quan cá nhân, ngôn ngữ địa phương, vùng miền... Nên không thể sử dụng đại trà cho tất cả mọi miền của đất nước được!? Gia đình chúng tôi đã ba đời học theo truyền thống vẫn có nhiều người tài giúp ích cho đất nước đó thôi! Thân!
Thành Tâm

Thành Tâm

1.GS Hồ Ngọc Đại cho biết ông không để ý tới “cơn bão mạng” xung quanh cuốn Tiếng Việt lớp 1 công nghệ giáo dục. GS Đại nói đó là những chuyện vớ vẩn và ông không chấp. Ông có nên nói như vậy không?

2. Ông lại nói "Tôi có thể yên tâm mà nói rằng, cho dù tất cả công trình của tôi vô nghĩa đi chăng nữa thì cuốn tiếng Việt lớp 1 cũng an ủi tôi. Bởi trong đó nó thể hiện những lý thuyết về tư tưởng khoa học, những tư tưởng về tâm lý học, những triết học về cuộc đời". Chỉ là cuốn tiếng Việt lớp 1 thôi mà đã bao gồm những lý thuyết về tư tưởng khoa học, những tư tưởng về tâm lý học, những triết học về cuộc đời thì làm sao các cháu hiểu được thưa ông.

3. Tóm lại tôi không thấy có một lý do gì phải thay đổi cách đọc chữ Việt vì mọi người đã quen như thế rồi. Thay đổi chẳng được lợi ích gì mà lại làm phức tạp thêm.

4. Ngôn ngữ nào cũng phong phú hơn theo thời gian vì có sự xuất hiện của những từ mới. Hầu như ai cũng chấp nhận những từ mới chứ chẳng mấy ai chấp nhận sửa đổi cách đọc.
Trần Thanh Liêm

Trần Thanh Liêm

Xin thưa Ông Đại: Giáo dục là quốc sách, là sự nghiệp của toàn dân. Hơn nữa Bác Hồ muôn vàn tôn kính đã căn dặn: "Dân ta phải biết sử ta. Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam". Hà cớ gì phải trở thành "chính nó" như Ông luận biện về phương châm giáo dục khi nói về công nghệ giáo dục và quyển Tiếng Việt lớp 1.
Mặc khác mục đích cao cả của sự nghiệp giáo dục là sự hưng thịnh và phát triển của dân tộc, đặc tính "nhân dân" là cao cả. Vì thế mọi sự cưỡng đoạt quyền tự quyết của nhân dân trong giáo dục- dầu che đậy bởi bình phong "nghiên cứu", "thực nghiệp"- ắt rằng không phải là việc nhân dân mong đợi.
Kính Ông Hồ Ngọc Đại.
Trân trọng.
Trần Thanh Liêm

Trần Thanh Liêm

Cảm ơn HA THANH, mong bạn đọc kỹ bài viết của Báo Thanh Niên có đoạn: "...Thực nghiệm vẫn tồn tại..." Chúc Bạn sức khỏe.
Ha Thanh

Ha Thanh

Trần Thanh Liêm: Trước tiên xin góp ý cùng bạn là nên viết đúng từ đã. Theo tôi, người nói chương trình THỰC NGHIỆM chứ tôi không nghe ai nói đó là “thực nghiệp” vì thực nghiệp không biết nó là cái gì. Sau đó, xin cũng đừng vội quy kết nếu như mình mới “suy nghĩ của bản thân tôi” mà chưa có điều kiện và...để hiểu sâu sắc một vấn đề nào đó. Cảm ơn.
Trần Thanh Liêm

Trần Thanh Liêm

Mời HA THANH đọc bài : Chủ tịch Quốc hội: Hết thí điểm lại thực nghiệp, học sinh khổ lắm (Bài viết trên Thanh Niên online ngày 12/9/2018); bạn sẽ hiểu rõ hơn cách dùng từ "thử nghiệm". Chúc Bạn sức khỏe .
Trần Thanh Liêm

Trần Thanh Liêm

Mời HA THANH đọc bài : Chủ tịch Quốc hội: Hết thí điểm lại thực nghiệm, học sinh khổ lắm (Bài viết trên Thanh Niên online ngày 12/9/2018); bạn sẽ hiểu rõ hơn cách dùng từ "thực nghiệm". Chúc Bạn sức khỏe !
Trần Hoàng My

Trần Hoàng My

Tôi cũng có con học lớp 1, theo ý kiến tôi thì nên cho phụ huynh chọn: một là lớp truyền thống, hai là theo lớp công nghệ giáo duc. Tôi thì chắc chắn chọn cho con lớp truyền thống.
Phan Tuấn

Phan Tuấn

Tôi thì chỉ cho con cháu mình học kiểu truyền thống thôi...
Danh

Danh

Xin lỗi tôi không biết con cháu của tôi học cái ông nói là đổi mới và là hay ho đó sẽ đi đến đâu nhưng tôi biết những cái mà ông nói " Phương châm giáo dục cũ là noi gương các bậc thánh hiền, phấn đấu theo cái này khác. Tôi thì không" đã dạy cho biết bao con người trưởng thành và không ít trong số đó là những con người của dân tộc. Tôi thấy buồn cười lắm " đã không biết gì mà cứ nói thì đừng có chấp "
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU