Chăm sóc cây xanh định kỳ hay theo 'trend'?

1 Thanh Niên Online

Đánh giá tác giả

Dư luận băn khoăn có phải động thái xử lý cây xanh nói chung là theo 'trend' (xu hướng), sau vụ việc cây phượng bật gốc khiến học sinh thương vong ở Trường THCS Bạch Đằng (TP.HCM)?
Những nhánh phượng được tỉa để đảm bảo an toàn cho học sinh  /// ẢNH: AN DY Những nhánh phượng được tỉa để đảm bảo an toàn cho học sinh - ẢNH: AN DY
Những nhánh phượng được tỉa để đảm bảo an toàn cho học sinh
ẢNH: AN DY
Ngày 29.5, Sở GD-ĐT Đà Nẵng đã có văn bản chỉ đạo các đơn vị trường học trên toàn thành phố tăng cường kiểm tra, cắt tỉa cây xanh, xử lý cây rỗng thân, mục gốc có nguy cơ ngã đổ mùa giông lốc đầu hè.
Theo đó, để tăng cường triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn trường học, Sở GD-ĐT Đà Nẵng có văn bản yêu cầu các đơn vị trường học trên toàn thành phố thực hiện các biện pháp nhằm đảm bảo an toàn cho cây xanh.
Cụ thể, yêu cầu các đơn vị tăng cường chăm sóc cây xanh, có kế hoạch tỉa thưa cành theo định kỳ để đảm bảo cân tán, hạn chế nguy cơ gãy nhánh, mất an toàn. Ngoài ra còn phải kiểm tra tình hình sinh trưởng các loại cây cổ thụ, nhất là đối với loài cây phượng (rất hay bị mục rỗng thân, mục gốc) và liên hệ với các đơn vị chuyên ngành cây xanh để xử lý đảm bảo an toàn.
Chăm sóc cây xanh định kỳ hay theo 'trend'? - ảnh 1

Đối với những cây xanh có nguy cơ ngã đổ, gây sụp tường bao, mất an toàn cho học sinh phải được xử lý triệt hạ trước mùa giông lốc

An Dy

Sở GD-ĐT Đà Nẵng cũng yêu cầu các đơn vị phải có phương án chèn, chống phù hợp đối với các cây trồng khi đã lớn không có rễ cọc, bộ rễ không đảm bảo an toàn… Thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc đảm bảo an toàn trường học, phòng tránh tai nạn thương tích cho học sinh, học viên.

"Không dễ gì quyết định đốn hạ một cái cây"

Cùng ngày, các trường học trên địa bàn thành phố Đà Nẵng cũng chủ động phối hợp với các đơn vị chuyên ngành cây xanh thực hiện đánh giá hiện trạng các loại cây lâu năm, các loại cây rợp tán để có phương án tỉa cành… Dư luận băn khoăn có phải động thái xử lý phượng, xử lý cây xanh nói chung theo “trend”, sau vụ việc cây phượng bật gốc khiến học sinh thương vong ở Trường THCS Bạch Đằng (TP.HCM)?
Bà Huỳnh Thị Thu Nguyệt, Hiệu trưởng Trường tiểu học Núi Thành (Đà Nẵng), cho biết thời điểm đầu hè thường có giông lốc. Thường lúc này học sinh đã bắt đầu nghỉ hè nên trường cũng định kỳ triển khai các hoạt động chăm sóc, cắt tỉa cây xanh định kỳ. Tuy nhiên, năm nay do ảnh hưởng của dịch Covid-19, đến thời điểm hiện tại, học sinh vẫn đến trường nên trường chỉ tranh thủ những ngày cuối tuần để thực hiện chăm sóc, cắt tỉa cây xanh.
Cũng theo bà Nguyệt, nhiều phụ huynh đến trường đón con cũng tỏ ra băn khoăn, sợ cây bị triệt hạ, sợ không còn bóng mát cho học sinh. Bà Nguyệt giải thích, định kỳ thời điểm này trường xử lý cây xanh hỏng, mục rỗng, tuy nhiên những năm trước, học sinh nghỉ hè nên phụ huynh không thấy cây bị triệt hạ, cưa cành. Cô Nguyệt cho biết, năm học này đặc biệt, hè đã đến nhưng các bạn nhỏ vẫn học nên trường phải đợi những ngày cuối tuần mới cắt tỉa, không phải do phượng ngã đâu đó rồi các trường mới làm…
“Theo nhân viên chăm sóc cây xanh, trường có 2 cây là phượng tím và muồng tím phải xử lý do cây mục ruỗng, rỗng bên trong từ gốc lên đến gần ngọn. Đánh giá nguy cơ ngã đổ lên đến hơn 70% nên trường chọn giải pháp triệt hạ, bứng gốc và thay thế bằng cây mới. Các cành nhỏ có tán không cân đối của toàn bộ cây xanh trong trường cũng được tỉa để đảm bảo trước mùa giông lốc”, bà Nguyệt cho biết.
Theo các chuyên gia cây xanh, giống phượng có đặc tính bộ rễ chùm ăn nông trên mặt đất nên cần diện tích đất rộng để thoát nước, giúp bộ rễ phát triển khỏe mạnh. Tuy nhiên, cây xanh đô thị với diện tích đất quanh gốc chật hẹp khiến cây yếu, dễ bệnh, dễ bị mối mọt tấn công, mục ruỗng bên trong nên chỉ cần đến mùa trổ bông, chùm sum suê gặp gió cũng khiến cây dễ bật gốc dọ mục rỗng trong thân, dù vỏ cây bên ngoài nhìn vẫn xù xì bình thường.
Chăm sóc cây xanh định kỳ hay theo 'trend'? - ảnh 2

Một gốc phượng trong sân trường tiểu học bị mối đục rỗng thân từ gỗ đến gần ngọn, nhưng nhìn bên ngoài vẫn xù xì bình thường rất khó phát hiện

An Dy

Ông Lê Văn Khoa, phụ trách chăm sóc cây xanh một trường tiểu học tại Đà Nẵng, cho biết người chăm cây thì không dễ gì quyết định đốn hạ một cái cây, nhất là cây ấy lấy bóng mát cho trẻ nhỏ. Nhưng giống phượng trồng ở các đô thị bê tông hóa nền đất thì tuổi thọ sẽ thấp hơn, không khỏe bằng những cây phượng trồng nền đất rộng ở nông thôn, ven đô. Cây ở đô thị vì vậy sẽ dễ yếu, bệnh và mục rỗng bên trong, không phát hiện ra sẽ cực kỳ nguy hiểm.
“Mỗi năm các trường ở Đà Nẵng cũng đều cắt cành, xử lý cây hỏng và thay thế khoảng 2 lần, một lần từ đầu mùa hè giông lốc và một lần vào đầu mùa mưa, do sợ tán cây, cành cây không cân đối, cây chết mục bên trong dễ gãy đổ khi có gió…”, ông Khoa nói.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Phong Vu

Phong Vu

Các chuyên gia cần có đồ nghề để chứng minh lời phán của mình bằng số liệu cụ thể trước khi quyết định chặt bỏ cây. Tôi xin TNO cho tóm tắt nhưng đủ ý để các bạn đã biết dùng computer đo tín hiệu vật lý có thể làm một hệ thống siêu âm đo độ mục ruỗng của thân cây với chi phí dưới khoảng 5 triệu đồng. Nguyên tắc khá đơn giản: sóng âm thanh di chuyển trong gỗ từ 4 đến trên 10 lần mau hơn trong không khí tùy theo loại gỗ cứng mềm, và khi gỗ bị ruỗng thì sóng âm đi qua rất chậm hơn.

Bạn lên mạng mua linh kiện gồm một nguồn rung ultrasonic vibrator tạo sóng siêu âm, và ít nhất 3 cảm biến accelerometers. Đóng 3 cây đinh, loại chừng 10 cm, sâu chừng 5 cm vào thân cây ở 3 vị trí: 1 cây đinh mốc, 1 cây đối diện cây mốc qua đường kính thân cây, và 1 cây cách cây đinh mốc chừng 1/5 đến 1/3 đường kính thân cây. Rồi bạn dùng tape dán đầu ra của vibrator và 1 accelerometer vào cây đinh mốc, và quấn tape dán môt acclerometer vào đầu mỗi 2 cây đinh kia. Sau đó bạn cho laptop computer phóng sóng có waveform dạng đặc thù do bạn tự chế vào thân cây qua cây đinh mốc, và bắt sóng đó lại từ 3 accelerometers ở 3 cây đinh. Rồi bạn dùng thuật toán "corelation matching", tức là nhân từng sample đo được với số ở cùng khoảng cách thời gian từ đầu waveform rồi cộng tổng số trên chiều dài waveform, để nhận ra matching về thời gian khi tổng số đạt đỉnh lớn nhất. Khi có matching rồi bạn so thời gian sóng chuyển động từ cây đinh mốc đến hai cây đinh kia: nếu là cây cổ thụ khỏe có ruột đặc thì thời gian sóng âm đi từ cây đinh mốc thẳng ngang đường kính thân cây đến cây đinh đối diện sẽ tỉ lệ thuận theo khoảng cách với thời gian sóng âm đi từ cây đinh mốc đến cây đinh gần hơn. Nếu thân bị mục ruỗng thì sóng âm đi từ đinh mốc đến đinh đối diện qua đường kính sẽ có tốc độ tương đối với khoảng cách rất chậm hơn đến đinh gần kề vì không có đường thẳng để đi mà phải đi vòng.

Đơn giản vậy, nhưng nếu bạn không hiểu tôi nói gì thì bạn có thể chi thêm tiền để mua một hệ thống siêu âm đo độ ruỗng "ultrasonic tree decay detector" làm sẵn từ một trong nhiều hãng Âu Mỹ với giá từ 2.000 đến trên 10.000 USD, và họ có sẵn một bộ nhiều sensors để bạn quấn quanh toàn bộ thân cây mà phóng sóng âm ra, rồi dùng software họ cung cấp để vẽ ra hình 2D cho thấy bên trong thân cây mục ruỗng như thế nào.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU