Xe buýt ký sự - Kỳ 1: Phóng viên Thanh Niên làm 'lơ xe' học việc

11 Thanh Niên

Đánh giá tác giả

Xe buýt tại TP đông dân nhất VN này đang mang một hình ảnh tích cực lẫn tiêu cực. Hơn một tháng làm tiếp viên tập sự, PV Thanh Niên sẽ mang đến cho bạn đọc một cái nhìn chân thật nhất về “đời xe buýt”.
PV Thanh Niên xé vé, thu tiền khách trên một chuyến xe buýt /// Ảnh: Ngọc Dương PV Thanh Niên xé vé, thu tiền khách trên một chuyến xe buýt - Ảnh: Ngọc Dương
PV Thanh Niên xé vé, thu tiền khách trên một chuyến xe buýt
Ảnh: Ngọc Dương
Từ người quen giới thiệu, tôi chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ xin làm tiếp viên (TV) xe buýt thuộc quản lý của Hợp tác xã (HTX) vận tải 19/5. Tôi chọn thực tập trên xe 18 và 145 vì tuyến này khá đông khách, dễ có nhiều trải nghiệm.
Mông tựa ghế, vé kẹp nách
Sáng sớm 20.9, đường sá Sài Gòn vắng hoe, trời lành lạnh. Tôi lò dò chạy xe máy xuống Bến xe (BX) buýt Hiệp Thành (đường Hiệp Thành 17, Q.12) để bắt đầu công việc. Tôi được phân công theo Huy (24 tuổi, quê Vĩnh Long) - TV xe buýt số 145 để học việc.
Bài học vỡ lòng bắt buộc phải nhớ là: gặp cụ già, người tàn tật, phụ nữ mang thai... TV có nhiệm vụ dìu dắt lên xuống. Những câu cửa miệng phải thuộc nằm lòng: Có ai có vé mà chưa đưa tiền, hay đưa tiền mà chưa có vé hông? Có sinh viên nào nhường ghế cho cụ già hông?...
5 giờ 48, xe xuất bến chạy từ BX buýt Hiệp Thành đến BX buýt Chợ Lớn (Q.5) rồi quay về. Lúc này, khách ít nên sau khi quan sát đàn anh làm việc một hồi, tôi được giao làm thiệt. Nghề TV xe buýt coi vậy mà không đơn giản như tôi nghĩ. Đâu phải xé vé, thu tiền là xong. Khi xe chạy thắng nhấp nhả liên tục, đứng sao cho... khỏi té, xé vé sao cho không sót khi hàng chục người lên xuống giờ cao điểm cũng phải học. Chưa kể, khách cũng đủ thành phần, lứa tuổi nên phải “trang bị” nhiều mánh lới mới mong trụ vững.
Tôi xin “đổi gió”, sang xe buýt số 18 thực tập. Chị đồng nghiệp Bích Phượng (45 tuổi, ngụ Q.4) vừa thấy lính mới đã dặn: “Hồi đó chị cũng như mày, có biết gì đâu. Ráng học, chị truyền nghề hết cho”.
Xe buýt ký sự - Kỳ 1: Phóng viên Thanh Niên làm 'lơ xe' học việc - ảnh 3
Tiếp viên có nhiệm vụ hỗ trợ cho người tàn tật lên xuống xe buýt
Ảnh: Ngọc Dương
Xe số 18 chạy tuyến BX buýt Hiệp Thành - BX buýt công viên 23/9 (Q.1), khách đông muốn ngộp thở. Chị Phượng vừa làm vừa chỉ để tôi thực hành luôn. Xe chạy xồng xộc, thắng “kít, kít” mỗi khi có khách lên xuống trạm. Tôi qua lại xé vé, thu tiền mà chệnh choạng, “lên bờ xuống ruộng”. Thấy tôi té liên miên, chị Phượng quát: “Hai chân chàng hảng, dựa mông vào ghế, vé kẹp vô nách!”. Chiêu này quả thật hiệu nghiệm.
Xe tới trạm Đài truyền hình TP.HCM (đường Đinh Tiên Hoàng, Q.1), hàng chục sinh viên đang đợi đón xe, chị Phượng kêu tôi nhảy xuống đất la to: “Nhanh chân lên bà con!” rồi đếm số khách lên để bán vé khỏi bị sót. Khách lên hết tôi mới nhảy lên xe, miệng tiếp tục hô: “Tới luôn bác tài!”.
“Xe có chạy ngang qua Bệnh viện Q.Bình Thạnh không anh TV ơi?”, khách bất ngờ hỏi. Chưa rành trạm dừng nên tôi lúng túng. Tiện thể chị Phượng dặn luôn: “Chưa biết đường, khách hỏi cứ thành thật bảo mình mới đi làm nên không biết, phiền khách lên xuống trạm tự thông báo giùm, chứ chỉ bậy bạ, sai chỗ cần đến họ chửi chết”.
Xe buýt ký sự - Kỳ 1: Phóng viên Thanh Niên làm 'lơ xe' học việc - ảnh 4

tin liên quan

GrabBike - Những cuốc xe đời - Kỳ 6: Thạc sĩ, ca sĩ chạy GrabBike
Ngày nọ, cổng chính dành cho giáo viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM có một tài xế GrabBike chạy thẳng xe vào. Bảo vệ chặn lại: “Đón khách ngoài kia, anh ơi!”. Tài xế cởi khẩu trang, anh bảo vệ ngẩn người vài giây vì nhận ra người quen: thạc sĩ hóa học Phùng Gia Thịnh.
Đến bến, TV phải cầm tờ lệnh vận chuyển, cùng tập vé đã bán đưa nhân viên ở BX kiểm tra, sau đó ghi thông tin giờ chạy của chuyến tiếp theo. “Đây là công việc bắt buộc, không sẽ bị lập biên bản và không được công nhận chuyến mình đã chạy”, chị Phượng dặn dò.
Mánh lới tiếp viên
“Để tồn tại lâu dài với nghề, TV tuyệt đối không “cắt cỏ” (thu tiền mà không xé vé cho khách) vì sẽ bị đuổi việc liền”, đó là bài học quan trọng đầu tiên mà các đồng nghiệp cũ dạy. Dù vậy, giới TV vẫn có mánh để “kiếm thêm”.
Xe buýt ký sự - Kỳ 1: Phóng viên Thanh Niên làm 'lơ xe' học việc - ảnh 5
Mình phải biết điều, cơm nước cho tài xế nhưng khỏi... lấy lại tiền, bao luôn. Chịu khó lau chùi, quét dọn chỗ họ ngồi cho sạch sẽ, biết “tát nước theo mưa”, nói sao mình nghe vậy. Được lòng thì tài xế sẽ hỗ trợ, đếm số khách lên giúp và không chơi khó mình lúc giờ cao điểm, khách đông.
Xe buýt ký sự - Kỳ 1: Phóng viên Thanh Niên làm 'lơ xe' học việc - ảnh 6
Chị Thùy Linh, tiếp viên xe buýt số 18
“Phải biết nhẫn nại, đặc biệt chú ý trường hợp khách bỏ quên điện thoại, rớt tiền... lúc đó sẽ có món quà hời”, một TV tên P. (30 tuổi) tiết lộ rồi rút chiếc điện thoại trong túi ra khoe với tôi: “Tao mới lượm được cái này giá cả chục triệu nè. Bữa trước lượm được tờ 500.000 đồng nhưng tài xế thấy nên buộc phải chia đôi. Cho nên, mày nhớ nếu thấy đồ gì giá trị là cất ngay, đừng để tài xế biết”.
Còn TV Hoàng Tâm (23 tuổi, ngụ Q.12) lại chỉ tôi cách khác để “tăng thu nhập”, đó là nhận gửi hàng hóa. “Dọc đường, có ai gửi hàng hóa thì nhận tuốt. Cái này khỏi cần xé vé, lấy chừng 30.000 - 50.000 đồng/lần gửi, tùy hàng và... nhìn mặt mà lấy tiền, tướng nghèo khó thì bèo chút, sang trọng thì lấy giá cao hơn”, Tâm chỉ dẫn cho lính mới.
Ngoài ra, việc kết hợp ăn ý với tài xế cũng là một “nghệ thuật” đáng lưu ý. “Xé vé có bị sót hay không còn ăn thua ở tài xế nữa. Khách đông mà TX mở cả hai cửa là họ ào một lượt, TV đếm người sao kịp.
Chưa kể, đang đông nghẹt mà bác tài cứ ghé trạm đón khách tràn lên thì TV rất dễ xé vé sót”, chị Thùy Linh (37 tuổi, ngụ Q.Tân Phú, TV xe buýt số 18) kể rồi thật thà: “Mình phải biết điều, cơm nước cho tài xế nhưng khỏi... lấy lại tiền, bao luôn. Chịu khó lau chùi, quét dọn chỗ họ ngồi cho sạch sẽ, biết “tát nước theo mưa”, nói sao mình nghe vậy. Được lòng thì tài xế sẽ hỗ trợ, đếm số khách lên giúp và không chơi khó mình lúc giờ cao điểm, khách đông”.
Ăn, ngủ trên xe
Xe buýt nội đô TP.HCM do Trung tâm quản lý và điều hành vận tải hành khách công cộng (trực thuộc Sở GTVT) quản lý. Mạng lưới xe buýt được tái cơ cấu từ năm 2002, đến cuối năm 2015 có khoảng 136 tuyến xe buýt, 105 tuyến có trợ giá và gần 2.800 xe đang sử dụng.
Một ngày làm việc của TV xe buýt bắt đầu từ tờ mờ sáng tới khoảng 8 giờ tối. Mỗi chuyến xe, TV được trả từ 30.000 - 40.000 đồng tùy tuyến, một ngày đi được 8 - 10 chuyến. Xe lúc xuất ở bến này, khi xuất ở bến khác nên hầu hết TV qua đêm luôn tại bến, làm một giấc trên những chiếc võng cột trên xe. “10 người đi thì hết 8 người ở lại. Ăn, ngủ trên xe, giặt giũ tại bến để kịp giờ chuyến xe ngày mai”, chị Thùy Linh, TV xe buýt số 18 kể.
(Còn tiếp)

Bình luận

User
Gửi bình luận
Vinh

Vinh

Phóng sự hay.
Đi xe đông mới thấy phận TV: Mắt tinh (đếm người lên 2 cửa). Tai thính, nhớ tốt (nhiều người nói địa điểm trong môi trường ồn ào). Tay đếm tiền, xé vé thối tiền thật nhanh. Chân, Mông đứng thủ thế cân bằng trong mọi tình huống.
DINH THI LOI

DINH THI LOI

Mình đi xe bus được 15 năm rồi, tính từ thời sinh viên và đến giờ đi làm vẫn đi xe bus. Mình hay đi xe 33 và 150, tài xế, tiếp viên, và xe của 2 tuyến này rất thích. xe chạy liên tục, máy lạnh mát muốn run người, tiếp viên vui vẻ.
Mình thấy tội tiếp viên nhất mỗi lần có người đi kiểm vé, nhiều khi mình thấy bản thân họ không có ý gian nhưng có lẽ do họ không kiểm soát hết 2 cửa lên xuống nên bán sót vé. nếu họ bán sót thì bị cho thôi việc hoặc phạt 2 triệu. bà con đi xe bus nhớ tự giác mua vé giúp họ nhé, vì mình thấy họ vất vả từ sáng sớm đến tối thui mà phải ăn bờ ngủ bụi mà còn cứ phạt ngược phạt xuôi nữa.
Giang Thanh

Giang Thanh

Có vẻ khác Hà Nội gớm,
1, Cách phục vụ, ngoài này lạnh hơn
2, Chạy xe, đón khách: Trong đó lộm nhộm hơn ngoài này nhiều
3, Như phần cuối câu chuyện, ngoài này có lẽ ít kiểu vậy (mình không chắc, nhưng chắc không có)
Hôm nào Báo Thanh niên đi điều tra ngoài Hà Nội xem như thế nào? hay xấu dở cũng nên viết để hành khách lái xe, phụ xe ... cần phấn đấu!
uythanh

uythanh

Hà Nội thì thôi khỏi phải nói, tiếp viên chửi khách như chửi con, mất lịch sự, đó là văn minh của Hà Nội hả bạn?
già Bến Tre

già Bến Tre

Kính gởi Uy Thanh - Cần Thơ, Tiếp viên xe buýt ở Sài Gòn cũng vô cùng mất lịch sự nếu không muốn nói là mất dạy, không cần bíết người lớn trẽ nhỏ là hành khách , có làm gì sai với họ không mà hể cứ lên xe buýt là bị nghe họ chừi mắng xối xả.
3 phản hồi
Duy Tân

Duy Tân

Hay quá. Cần phổ cập lại hình ảnh xe buýt cho giới trẻ. Xe buýt giờ nhiều cái hay (máy lạnh, wifi, tiếp viên, tài xế..)thay đổi nhiều so với trước đây bên cạnh 1 số hạn chế. Cả hành khách, tài xế, nhân viên và cả những người đi xe máy, ô tô cũng nên đọc và hiểu hơn về xe buýt từ đó ủng hộ xe buýt, hạn chế xe cá nhân. Khi cả hệ sinh thái xe buýt đều phát triển thì mọi thành viên đều được lợi.
Xem thêm bình luận

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU