Bí mật ở các chung cư cũ nhất Sài Gòn - Kỳ 1: Quá chật nhưng mà vui

4 Thanh Niên Online

Đánh giá tác giả

Được xây dựng trước năm 1975, chung cư Ngô Gia Tự (Q.10) hiện đã xuống cấp trầm trọng. Những câu chuyện, những cuộc đời ở đây mang đến nhiều thông điệp.
 
Một góc chung cư Ngô Gia Tự (Q.10, TP.HCM) /// Ảnh: Phạm Hữu Một góc chung cư Ngô Gia Tự (Q.10, TP.HCM) - Ảnh: Phạm Hữu
Một góc chung cư Ngô Gia Tự (Q.10, TP.HCM)
Ảnh: Phạm Hữu
Ký ức
Tại tầng hai lô K, bà Võ Thị Tới (79 tuổi), một trong những cư dân lớn tuổi và đầu tiên đến sống tại chung cư kể, năm 1968, binh biến đạn lạc, nhà bà gần đó bị trúng bom đạn cháy rụi hoàn toàn. Bà cùng nhiều người khác sống ẩn dật khắp nơi. Đến năm 1971, được tổ chức bốc thăm, cấp lại nhà tại tầng hai lô K và sống đến bây giờ.
Bí mật ở các chung cư cũ nhất Sài Gòn - Kỳ 1: Quá chật nhưng mà vui  - ảnh 1

tin liên quan

'Giải cứu' chung cư cũ
Tại TP.HCM hiện có 533 chung cư, nhà tập thể xây dựng trước năm 1975 với 50.640 căn hộ. Trong số đó, rất nhiều khu chung cư đã hư hỏng, xuống cấp nặng và có thể sập bất cứ lúc nào như chung cư 727 Trần Hưng Đạo (Q.5), Cô Giang (Q.1), Thanh Đa (Q.Bình Thạnh)...
Bà Tới nhớ lại: “Lúc nhà cháy rụi, tui ẵm thằng con trai sống trong những ngày vật vờ. Giấc ngủ là cảnh màn trời, chiếu đất trên những vỉa hè Sài Gòn. Khổ lắm, giờ nhớ lại khoảng thời gian đó thiệt kinh khủng, cũng chẳng biết sao mình lại mạnh mẽ đến vậy. Sau này được nhận nhà chung cư, tui mừng đến rơi nước mắt…”.
Hơn 40 năm qua, bà đã chứng kiến nhiều sự đổi thay ở chung cư Ngô Gia Tự, từ một nơi vắng vẻ, giờ xung quanh là nơi buôn bán sầm uất, hiện đại ở Sài Gòn. Tuy vậy, bà vẫn giữ lại những ký ức xưa cũ trong chính ngôi nhà mình. Đó là chiếc máy may đặt cạnh cửa sổ hướng ra ngoài hay chiếc tủ treo quần áo nằm bên phải không hề di chuyển. Chỉ có cánh cửa một lần thay đổi khi nhà sửa lại.
Bí mật ở các chung cư cũ nhất Sài Gòn - Kỳ 1: Quá chật nhưng mà vui  - ảnh 2
Mặc dù không còn may như trước nhưng bà Tới vẫn giữ nguyên vị trí chiếc máy cạnh cửa sổ trong hơn 40 năm qua
Ảnh: Phạm Hữu
Đâu đó trong chung cư này vẫn còn một góc xưa cũ
Đâu đó trong chung cư này vẫn còn một góc xưa cũ
Ảnh: Phạm Hữu
Bên cạnh đó, bà Tới luôn giữ thói quen sinh hoạt từ xưa đến giờ: “Tôi chưa bao giờ rời ngôi nhà mà ngủ ở bên ngoài, có đi đâu thì đi, tối phải về nhà này ngủ, như vậy cũng đã 49 năm rồi”.
Bà cho rằng, nếu chung cư này quá xuống cấp buộc phải di dời bà cũng đành chấp nhận. Tuy nhiên, trong thật tâm bà không muốn rời bỏ nơi này bởi nó gắn bó gần như suốt cuộc đời ở đây.
“Lệ làng” chung cư
Anh Sơn, tổ trưởng tổ dân phố tầng 3, lô F, chung cư Ngô Gia Tự chia sẻ: “Tại đây mỗi tầng đều có một tổ trưởng tổ dân phố, do người dân bầu ra. Những người này có trách nhiệm trông coi, quản lý và kết nối cư dân với chính quyền địa phương. Có khi tổ trưởng đảm nhiệm luôn việc tuần tra ban đêm, giữ gìn an ninh trật tự khu vực mình”.
Bên cạnh việc áp dụng những quy định của luật pháp và địa phương. Chung cư Ngô Gia Tự còn có những "lệ làng" riêng do cư dân hoặc tổ trưởng đề ra rất được lòng tập thể.
Theo thời gian, chung cư Ngô Gia Tự đã xuống cấp
Theo thời gian, chung cư Ngô Gia Tự đã xuống cấp
Ảnh: Phạm Hữu
Anh Sơn kể, ngày xưa do chung cư không có bảo vệ, quản lý nên nhiều người vô ý thức cứ vứt rác bừa bãi, môi trường xung quanh bị ô nhiễm. Vì thế, tổ đặt ra quy định những ai… chụp hình được người vứt rác sẽ thưởng 100.000 đồng. Người bị ghi hình buộc phải đóng phạt, chi trả tiền thưởng cho người ghi hình. Thế là từ đó người dân không vi phạm nữa.
Còn những vấn đề dân sinh như cưới hỏi, ma chay dường như cư dân cũng hiểu và sắp xếp một cách có trật tự. Những nhà có hỷ sự, từng đặt cổng hoa trước cửa nhà rất chật chội và chiếm lối đi. Vậy là mọi người mách nhau đặt ngay đầu cầu thang tầng mình để khách dễ tìm tới nhà. “Đặt như vậy coi như cả dãy hành lang nhà ai cũng có chuyện mừng”, anh Sơn cười.
Không hiếm "tứ đại đồng đường"
Bí mật ở các chung cư cũ nhất Sài Gòn - Kỳ 1: Quá chật nhưng mà vui  - ảnh 5

Vì nhiều người dùng chung một nhà vệ sinh, nên mỗi thành viên cũng sắp xếp theo thời gian nhất định. Do có quá nhiều người ở nên những ai lập gia đình buộc lòng phải ra ngoài thuê nhà riêng chứ không ở chung.

Bí mật ở các chung cư cũ nhất Sài Gòn - Kỳ 1: Quá chật nhưng mà vui  - ảnh 6

Ông Trần Thế Sơn

Diện tích chỉ 40 m2, nhưng đăng ký nhân khẩu đến 19 người, gồm “tứ đại đồng đường” đã từng trú ngụ, trong đó có hai gia đình hiện cùng nhau sinh sống.
Đó là hộ ông Trần Thế Sơn (57 tuổi) ở tầng 3, lô K, chung cư Ngô Gia Tự. Ông Sơn sống ở chung cư này từ cuối năm 1971. Ban đầu, cả nhà chỉ có vài người. Càng về sau con cháu lập gia đình, sinh con, nhân khẩu trong nhà mỗi tăng.
Hiện tại, nhà ông Sơn gồm gia đình ông và người chị ruột. Mỗi gia đình đều có con cái và cháu cùng sống chung. Việc sắp xếp trật tự cũng là điều nan giải. Bên trong nhà được chia thành 3 phòng ngủ, 1 phòng khách, 1 căn bếp nhỏ và 1 nhà vệ sinh chung.
Để dung hoà cuộc sống, ông xây thêm gác, dùng vách gỗ ngăn thành phòng khoảng 6 m2, đủ để vài ba người ngã lưng. Phòng khách được tận dụng tối đa vừa làm chỗ ngủ, vừa là nơi sinh hoạt chung của đại gia đình. Phía sau, nơi gian bếp được sắp xếp mỗi khu vực là của một gia đình để tiện bề nấu nướng.
“Vì nhiều người dùng chung một nhà vệ sinh, nên mỗi thành viên cũng sắp xếp theo thời gian nhất định. Do có quá nhiều người ở nên những ai lập gia đình buộc lòng phải ra ngoài thuê nhà riêng chứ không ở chung. Đôi khi tôi cảm thấy rất chật chội, bức bối, phiền hà nhưng đã sống quen từ đời ông bà rồi”. Ông Sơn nói.
Hộ ông Trần Thế Sơn (57 tuổi) ở tầng 3, lô K có đến bốn thế hệ đã cùng nhau sinh sống
Hộ ông Trần Thế Sơn (57 tuổi) ở tầng 3, lô K có đến bốn thế hệ đã cùng nhau sinh sống
Ảnh: Phạm Hữu
Tuy có nhà nhưng bà Lâm Hoài đã ngủ ở hành lang chung cư gần 30 năm nay
Tuy có nhà nhưng bà Lâm Hoài đã ngủ ở hành lang chung cư gần 30 năm nay
Ảnh: Phạm Hữu
Sau lưng lô K là lô L, có hộ bà Lâm Ngọc (77 tuổi) nằm ở tầng 3. Nhà bà chỉ vỏn vẹn 8m2, với 6 nhân khẩu trú ngụ. Điều đặc biệt là nhà không có phòng bếp và nhà vệ sinh. Việc tắm giặt hay vệ sinh của gia đình phải… đi nhờ nhà hàng xóm, có khi vào nhà vệ sinh trong chợ suốt 40 năm ở chung cư.
Để 6 người vào ngủ chung là việc rất khó khăn. Từ khi đứa con trai lớn lấy vợ, sinh con, bà cùng 2 người con kế nhường hẳn căn nhà nhỏ lại để ra hành lang ngủ. Vậy là, mỗi người chọn cho mình một góc hành lang trong chung cư ngã lưng mỗi đêm. Tính đến giờ, thâm niên ngủ hành lang chung cư của bà cũng gần… 30 năm.
“Tui ngủ bên ngoài cũng quen rồi, chỉ cần mang ghế bố ra rồi nằm ngủ thôi. Ngủ bên ngoài trời mát, không khí dễ chịu, nếu trời mưa gió thì dọn, tìm chỗ nào không dột nước nằm tiếp. Giờ tui không thể vào trong phòng ngủ được vì quá ngột ngạt, chật chội. Nhiều người bạn kêu tui qua nhà ở mà tui không chịu đó”, bà Ngọc nói.

Bình luận

User
Gửi bình luận
Lan

Lan

Đã xa khu chung cư này được hơn 1 năm nhưng hễ có thời gian là chạy xuống cafe cóc với mấy chú , mấy bác trong chung cư. 1 thời sinh viên thuê trọ ở đây , cũng lê lếch từ lô này qua lô kia khi chuyển nhà, ký ức đẹp cho 1 thời đáng nhớ
Hieubui

Hieubui

Từ thời sv năm 2001 hay uống cafe cóc và bánh mì chung cư ngô gia tự...nhớ...
toàn

toàn

còn 1 khu chung cư 3 lô ở sau chợ phạm thế hiển với kiểu dáng y hệt chung cư ngô gia tự, thiết nghĩ cũng đáng để được tìm hiểu.
Dung

Dung

tên tôi là Dũng tôi đã từng ở lô k vào thập niên 70 tới 76 nhìn cảnh củ nhớ lại kỷ niệm xưa rất nhiều .TRẦN thế sơn có thể là bạn xưa cuả mình [ nếu mình nhớ không lầm vào năm 75 anh đã từng làm huấn luận viên vô vi nam ] không biết ai có thể giúp mình liên lạc với sơn được không xin cảm ơn nhiều Facebook marcel GARDET

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU