Đề xuất lập Trung tâm mua sắm tập trung TP.HCM

0 Thanh Niên

Đánh giá tác giả

Ngày 28.5, Sở Y tế TP.HCM cho biết đã có công văn gửi UBND TP.HCM đề xuất thành lập Trung tâm mua sắm tập trung trực thuộc UBND TP (thay vì chỉ có Trung tâm dịch vụ bán đấu giá tài sản - Sở Tư pháp như hiện nay).

Theo Sở Y tế, kết quả khảo sát nhanh giám đốc các đơn vị trực thuộc Sở cho thấy 91,5% ý kiến trả lời đều đồng ý với đề xuất trên.

Đề xuất lập Trung tâm mua sắm tập trung TP.HCM - ảnh 1

Một buổi mở thầu tại Bệnh viện Mắt TP.HCM

DUY TÍNH

Trung tâm mua sắm tập trung TP.HCM phải đảm bảo mang tính chuyên nghiệp với quy mô đủ lớn, hoạt động độc lập, khách quan, không kiêm nhiệm để đáp ứng nhu cầu mua sắm của ngành y tế. Các mặt hàng cần mua sắm tập trung bao gồm: thuốc, trang thiết bị y tế (TTBYT), vật tư y tế (VTYT). Trong đó danh mục hàng hóa mua sắm tập trung thực hiện theo lộ trình thời gian để đảm bảo đơn vị luôn được cung ứng đầy đủ, kịp thời thuốc, TTBYT, VTYT phục vụ công tác khám chữa bệnh (KCB). Có quy chế phối hợp giữa Trung tâm mua sắm tập trung với các cơ sở y tế trong việc mua sắm, sử dụng và điều phối.

Bên cạnh đó, Sở Y tế cũng phân tích những thuận lợi và khó khăn của việc thực hiện mua sắm tập trung, riêng lẻ trong thời gian qua.

Thuận lợi, khó khăn của mua sắm tập trung

Theo báo cáo của Sở Y tế, trước đây các đơn vị tự thực hiện việc mua sắm TTBYT, VTYT trên cơ sở nhu cầu và nguồn kinh phí của đơn vị theo quy định. Ngày 24.1.2013, UBND TP.HCM thành lập Trung tâm mua sắm hàng hóa và tài sản công của ngành y tế (gọi tắt là Trung tâm mua sắm), là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Y tế; nhiệm vụ chính là tổ chức mua sắm, trang bị, cung ứng và điều phối hàng hóa (thuốc, TTBYT, VTYT) cho các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc TP và quận, huyện. Nhưng đến ngày 4.10.2017, UBND TP.HCM có quyết định giải thể Trung tâm mua sắm.

Trong thời gian tồn tại, Trung tâm mua sắm đã tổ chức 6 gói thầu thuốc trị giá hơn 20.000 tỉ đồng; 9 gói thầu VTYT trị giá 2.813 tỉ đồng; 12 gói thầu TTBYT trị giá 369 tỉ đồng. Tuy nhiên, khi đấu thầu thì tỷ lệ trúng thầu không đạt nhu cầu, có gói thầu chỉ đạt 50%, có gói thầu phải hủy, có gói thầu không ai tham gia…

Theo Sở Y tế, ưu điểm của đấu thầu tập trung là đảm bảo minh bạch, công khai công tác đấu thầu; hạn chế sai sót tiêu cực khi các đơn vị tự tổ chức mua sắm; giảm lãng phí do chủ động điều tiết thuốc, vật tư tiêu hao giữa các đơn vị. Danh mục mua sắm hợp lý, khoa học phù hợp với nhu cầu; giá cả hợp lý hơn và thống nhất giá trúng thầu cùng một mặt hàng ở tất cả các bệnh viện, đặc biệt đối với các TTBYT, VTYT chuyên dùng có giá trị cao.

Tuy nhiên, đấu thầu tập trung cũng có những hạn chế do Trung tâm mua sắm chưa thực sự là một trung tâm độc lập với các cơ sở y tế và Sở Y tế. Chưa đảm bảo tính khách quan khi tổ chức mua sắm do nhân sự thực hiện gói thầu (đánh giá, thẩm định) chỉ là nhân sự kiêm nhiệm của Sở Y tế, của các đơn vị. Nguồn nhân lực của Trung tâm mua sắm định biên 30 người (thực tế chỉ 18 người) không tương xứng với quy mô mua sắm tập trung của toàn ngành y tế TP.

Điều này dẫn đến thời gian thực hiện mua sắm kéo dài, ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn của đơn vị, buộc các bệnh viện phải tổ chức mua sắm bằng phương thức khác. Nguy cơ nhà thầu trúng thầu không cung ứng kịp hàng hóa dẫn đến các bệnh viện cũng phải tổ chức mua sắm. Điều này gây khó khăn cho bệnh viện khi thanh toán bảo hiểm y tế. Bên cạnh đó, bệnh viện sử dụng rất ít VTYT trúng thầu vì không phù hợp với đặc thù ở mỗi bệnh viện.

Quy định có nhiều nhưng chưa thật sự rõ ràng

Từ năm 2017 đến nay, để đảm bảo hoạt động thường xuyên, các đơn vị phải tự thực hiện mua sắm TTBYT, VTYT và thuốc (ngoài danh mục mua sắm tập trung do Trung tâm đấu thầu quốc gia thực hiện, và danh mục đấu thầu tập trung cấp địa phương do ngành y tế giao một bệnh viện đa khoa thực hiện mua sắm). Trị giá mua sắm thuốc, TTBYT, VTYT hằng năm của toàn ngành y tế TP khoảng 14.000 tỉ đồng

Khi giao về cho các đơn vị tự đấu thầu, ưu điểm là đơn vị chủ động trong việc mua sắm để đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế phục vụ công tác KCB. Nhưng năng lực tổ chức mua sắm ở các đơn vị là khác nhau và nhìn chung đa số còn có nhiều hạn chế trong công tác đấu thầu.

Cụ thể, việc phê duyệt danh mục mua sắm, họp hội đồng khoa học công nghệ chưa đi sâu vào thực chất. Công tác thẩm định giá gói thầu chưa đảm bảo đầy đủ theo quy định. Giá trúng thầu chênh lệch nhiều so với giá nhập khẩu theo tờ khai hải quan (do không có quy định phải so sánh cũng như không có được thông tin về giá nhập khẩu). Bên cạnh đó, giá trúng thầu của hàng hóa ở mỗi đơn vị mua sắm là khác nhau...

Mặt khác, quy định và quy trình rất nhiều nhưng các quy định chưa thật sự rõ ràng, đầy đủ. Như quy định về xây dựng giá kế hoạch theo quy định của Thông tư 14/2020 ngày 10.7.2020 của Bộ Y tế về hướng dẫn đấu thầu TTBYT tại các cơ sở y tế công lập: Không được cao hơn giá trúng thầu của TTBYT đó đã thực hiện hoặc giá trúng thầu đã công bố. Nhưng giá trúng thầu đã công bố không kèm theo cấu hình TTBYT, trong khi mỗi cấu hình sẽ có giá khác nhau nên các đơn vị rất khó khăn khi xác định giá kế hoạch của TTBYT. Quy định TTBYT mua sắm phải được kê khai giá theo Nghị định 98/2021 của Chính phủ, nhưng hiện nay việc kê khai giá chưa hoàn thiện nên rất khó khăn cho các đơn vị khi mua sắm. Bên cạnh đó còn có tâm lý hoang mang, lo lắng của những người thực hiện mua sắm.

VIDEO ĐANG XEM NHIỀU